sepsa objawy fot. Adobe Stock

Sepsa – objawy, ważne fakty

Sepsa (posocznica) to zagrażająca życiu dysfunkcja narządowa wywołana nieprawidłową odpowiedzią organizmu na zakażenie drobnoustrojami. Objawy sepsy to początkowo przyspieszone tętno i zmieniona temperatura ciała, a w zaawansowanym stadium – utrata świadomości i zaburzenia krążenia. Charakterystyczna jest wysypka wybroczynowa. Sepsa jest bardzo groźna, uszkadza tkanki i narządy. Leczy się ją antybiotykami.
Marta Wilczkowska / 30.10.2019 16:34
sepsa objawy fot. Adobe Stock

Spis treści:

  1. Sepsa – objawy
  2. Co to jest sepsa?
  3. Diagnostyka sepsy
  4. Leczenie sepsy
  5. Szczepionka przeciwko sepsie

Sepsa – objawy

Objawy sepsy mogą być początkowo mylące i wskazywać na grypę lub infekcję ze strony układu pokarmowego. Niestety bardzo szybko postępują, a stan chorego błyskawicznie się pogarsza. Sepsie mogą towarzyszyć:

  • przyspieszenie akcji serca do ponad 90 uderzeń na minutę,
  • spadek temperatury ciała poniżej 36°C lub jej wzrost powyżej 38°C,
  • przyspieszony oddech - ponad 20 oddechów na minutę,
  • zmiany w morfologii krwi,
  • niewydolność określonych narządów wewnętrznych
  • wysypka na skórze (wysypka wybroczynowa), która nie znika pod wpływem nacisku,
  • dezorientacja.

objawy sepsy
grafika: Ula Bugaeva

Na podstawie rozpoznania m.in. tych objawów stwierdza się obecność sepsy. Niestety takie dolegliwości mogą świadczyć też o wielu innych schorzeniach. A szybkie rozpoznanie w przypadku sepsy jest bardzo ważne – każda zwłoka w podaniu odpowiedniego antybiotyku zwiększa ryzyko śmierci.

Objawami alarmowymi w przebiegu sepsy są:

  • wybroczynowa wysypka (od innych wysypek różni się tym, że nie blednie po ucisku, ponieważ jej przyczyną są zakrzepy krwi w naczyniach; w celu rozpoznania wysypki wybroczynowej przeprowadza się test szklanki - po jej przyłożeniu i dociśnięciu do skóry można zauważyć, czy wysypka znika, czy nie),
  • zaburzenia świadomości,
  • trudności w oddychaniu, duszność,
  • niewydolność krążenia.

Sepsa do stanu ciężkiego może rozwinąć się w ciągu kilku, kilkunastu godzin. 

Co to jest sepsa?

Dawniej sepsa nazywana była posocznicą. Nie jest chorobą, ale ogólną, złożoną reakcją organizmu na zakażenie. Kiedyś sepsą określano bakteryjne zakażenie krwi. Dziś wiadomo, że może zostać wywołana przez różne drobnoustroje, zarówno bakterie, jak i wirusy, grzyby i pasożyty. W praktyce jednak do sepsy najczęściej dochodzi na skutek zakażenia bakteryjnego, które rozprzestrzenia się drogą układu krwionośnego.

Sepsa jest problemem nie tylko w szpitalach, zachorować może każdy. Szacuje się, że do ok. 80% zakażeń, które wywołują sepsę, dochodzi w warunkach pozaszpitalnych. Najbardziej narażeni są ludzie młodzi i starsi oraz z osłabionym układem odpornościowym. W Polsce rocznie odnotowuje się ok. 50 tys. przypadków sepsy.

Na rozwój sepsy narażeni są także pacjenci przebywający na oddziale intensywnej terapii. Ze względu na ciężki stan chorych łatwiej może dojść u nich do zakażenia. Sepsie mogą sprzyjać:

Należy jednak pamiętać, że obecność tych chorób nie jest równoznaczna z rozwojem sepsy. I odwrotnie - do sepsy może dojść również w przypadku innych, niewymienionych wyżej infekcji.

Rodzaje sepsy

Ze względu na stopień nasilenia, wyróżnia się trzy postaci: sepsa, ciężka sepsa i wstrząs septyczny. W przypadku ciężkiej postaci mamy do czynienia z niewydolnością wielu narządów w organizmie. Wstrząs rozwija się, gdy dojdzie do spadku ciśnienia tętniczego, a przez to do niebezpiecznego spadku tkankowego przepływu krwi. Niezbędne jest podanie wówczas wazopresorów (leków obkurczających naczynia krwionośne).

Rozróżnia się też sepsę noworodkową, dzieci, dorosłych i szpitalną.

Diagnostyka sepsy

Jeśli zachodzi u pacjenta podejrzenie sepsy, należy zrobić badanie przesiewowe krwi – wyhodowanie bakterii z posiewu. Na miarodajny wynik czasami trzeba zaczekać nawet 3 dni. Dlatego lekarz dokonuje już wstępnej diagnozy na podstawie wywiadu lekarskiego i dokładnego badania chorego.

Poza badaniami krwi pomocne jest pobranie wydzielin z dróg oddechowych, płynu mózgowo-rdzeniowego, moczu. Przydatne jest też wykonanie RTG i USG.

Leczenie sepsy

Leczenie sepsy jest procesem długotrwałym i niestety nie daje 100% pewności co do jego skuteczności. W warunkach szpitalnych stosuje się antybiotykoterapię, leczenie kortykosteroidami, leki obkurczające naczynia krwionośne i pobudzające kurczliwość mięśnia sercowego oraz terapię aktywowanym białkiem C.

Sposób leczenia może też zależeć od rodzaju patogenu, który przyczynił się do rozwoju sepsy i ogólnego stanu zdrowia pacjenta. Najczęściej zakażenie wywołują meningokoki, pneumokoki, paciorkowce, gronkowce.

Podczas sepsy często pojawiają się ropnie, wtedy należy dokonać ich drenażu. U chorych stosuje się też leczenie objawowe.

Czy istnieje szczepionka przeciwko sepsie?

Niestety nie ma możliwości zaszczepienia się przeciwko wystąpieniu sepsy. W pewnym sensie zapobiegać mogą jej szczepienia przeciw innym patogenom – zabezpieczając przed rozwojem zakażenia w konsekwencji mogą też zapobiegać rozwojowi sepsy. Nie znaczy to jednak, że wykonanie szczepienia jest równoznaczne ze 100-procentowym bezpieczeństwem, a brak szczepień prowadzi do sepsy.

Szczepienia przeciwko bakteriom, które mogą prowadzić do sepsy (np. szczepionka przeciwko meningokokom i pneumokokom) są szczególnie ważne w przypadku niemowląt , dzieci w wieku szkolnym i przedszkolnym.

Treść artykułu pierwotnie została opublikowana 30.10.2019.

Więcej na temat sepsy:
SEPSA (posocznica) = objawy zakażenia krwi u noworodków i dzieci
Sepsa leczenie - ile trwa i na czym polega?
Sepsa - objawy, leczenie, zaraźliwość

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!