prawa-copy.jpg

To się nam po prostu należy

Trzeba mieć końskie zdrowie, żeby chorować. Takie jest przekonanie wśród pacjentów. A może wystarczy poznać swoje prawa?
/ 14.04.2008 08:57
prawa-copy.jpg
Nie jesteś zadowolona z usług lekarza w swojej przychodni? Nie denerwuj się! W każdej chwili masz prawo go zmienić. To twój przywilej, zagwarantowany obok innych praw w Karcie Pacjenta. Dokument ten nakłada na służbę zdrowia szereg obowiązków. Znając je, łatwiej upomnieć się o to, co nam się należy.

Wybierz lekarza pierwszego kontaktu...
Bezpłatne świadczenia zdrowotne to podstawowe prawo każdego, kto jest objęty powszechnym ubezpieczeniem zdrowotnym. Aby móc z niego korzystać, powinnaś przede wszystkim wybrać lekarza podstawowej opieki zdrowotnej (POZ). W tym celu musisz złożyć tzw. deklarację wyboru, którą dostaniesz w rejestracji wybranej placówki (podobnie jest z wyborem pielęgniarki i położnej). Zanim to zrobisz, sprawdź, czy lekarz (lub przychodnia, w której pracuje) ma podpisaną umowę z Narodowym Funduszem Zdrowia na świadczenie usług zdrowotnych w danym roku kalendarzowym. To dla ciebie gwarancja, że przynajmniej część świadczeń będziesz miała za darmo.
Nie obowiązuje rejonizacja, masz zatem prawo wybrać lekarza niezależnie od tego, gdzie mieszkasz. Powinnaś jednak wiedzieć, że możesz spotkać się z odmową, jeżeli zechcesz zapisać się do lekarza, który ma już przypisanych bardzo dużo pacjentów.
W każdej chwili masz prawo zmienić lekarza POZ na innego, w innej przychodni. Dwie zmiany w roku są bezpłatne, za kolejną zapłacisz 80 zł (chyba że była spowodowana np. przeprowadzką). To samo dotyczy pielęgniarki i położnej. Nie musisz martwić się o swoją dokumentację medyczną – sprawy związane z jej przeniesieniem załatwi za ciebie administracja nowo wybranej placówki.
Opieką medyczną w przychodni jesteś objęta od poniedziałku do piątku w godzinach 8–18. To nie znaczy, że gdyby coś przytrafiło ci się po godzinie 19 lub w sobotę, zostaniesz bez pomocy. W przychodni musi znajdować się informacja, dokąd możesz zwrócić się w razie potrzeby.
W ramach podstawowej opieki zdrowotnej nie płacisz za:
- badania i porady lekarskie,
- badania diagnostyczne zlecone przez lekarza,
- konsultacje u specjalisty,
- leczenie szpitalne,
- rehabilitację leczniczą,
- transport sanitarny w uzasadnionych przypadkach.
Możesz też poprosić twojego lekarza o skierowanie do sanatorium czy zwolnienie.

...specjalistę
Będąc ubezpieczona w NFZ, masz prawo wyboru specjalisty. Kieruje cię do niego twój lekarz POZ, jeżeli uzna, że jest to uzasadnione twoim stanem zdrowia. Nie potrzebujesz skierowania do:
- ginekologa i położnika,
- dentysty,
- dermatologa,
- wenerologa,
- onkologa,
- okulisty,
- psychiatry.
Bez skierowania zostaniesz również przyjęta do lekarza, gdy chorujesz na gruźlicę, jesteś zakażona wirusem HIV, leczysz się z uzależnienia.

...szpital
Może cię skierować do niego każdy lekarz, nawet nie mający podpisanej umowy z NFZ. Ale to ty wybierasz sobie placówkę, w której chcesz się leczyć. Skierowanie jest ważne do momentu realizacji. Podczas pobytu w szpitalu nie ponosisz kosztów operacji, badań i lekarstw. Ale uwaga! Szpital może zażądać od ciebie zapłaty za tzw. usługi ponadstandardowe, których NFI nie refunduje. Są to np. zabiegi chirurgii plastycznej i zabiegi kosmetyczne (chyba że korygujesz wadę wrodzoną). Pełną listę nierefundowanych świadczeń znajdziesz na stronie internetowej www.nfz.gov.pl albo w każdym oddziale NFZ.
Warto wiedzieć. Nie musisz mieć skierowania do szpitala w tzw. nagłych wypadkach lub w sytuacji bezpośredniego zagrożenia życia.

...i dentystę
Masz prawo wyboru dentysty, który ma podpisany kontrakt z NFZ. Musisz się jednak liczyć z tym, że za część świadczeń będziesz musiała zapłacić. Tylko nieliczne, np. usunięcie zęba i leczenie najtańszymi materiałami, są refundowane (ich wykaz powinien znajdować się w każdym gabinecie stomatologicznym). Jeżeli jesteś w ciąży, poza podstawowymi świadczeniami masz zapewnione bezpłatnie dodatkowe, np. leczenie kanałowe.

Sanatorium raz w roku
Raz na 12 miesięcy za pośrednictwem NFZ możesz skorzystać z leczenia uzdrowiskowego. Pojedziesz, jeżeli lekarz specjalista w dziedzinie rehabilitacji medycznej uzna, że jest ci ono potrzebne. Kolejne skierowanie możesz złożyć dopiero po 24 miesiącach (w przypadku dzieci – jest to rok).
Ale uwaga! Część kosztów wyżywienia i zakwaterowania będziesz musiała pokryć z własnej kieszeni.

Jak potwierdzić ubezpieczenie?
Wystarczy, że okażesz:
- legitymację ubezpieczeniową (pieczątka jest ważna 30 dni),
- aktualne zaświadczenie o płaceniu składek ubezpieczeniowych (np. druk ZUS RMUA, który otrzymasz od swojej firmy),
- odcinek renty lub emerytury,
- zaświadczenie wydane przez płatnika składek (np. urząd pracy),
- aktualny wyciąg z konta bankowego zawierający informację o składce na ubezpieczenie zdrowotne (gdy np. masz własną firmę),
- zaświadczenie z KRUS.
Uwaga! Osoba nieubezpieczona ma prawo do bezpłatnej pomocy lekarskiej, jeżeli uzyska pisemną zgodę władz miasta lub gminy, na terenie której mieszka.

Twoje inne prawa
Zgodnie z Kartą Pacjenta masz także prawo do:
1. Informacji na temat twojego stanu zdrowia, planowanego zabiegu czy podanego leku. Lekarz musi udzielić ci wyczerpujących wyjaśnień na ten temat, chyba że wyraźnie oświadczysz, iż sobie tego nie życzysz. Informowanie innych osób o twoim stanie zdrowia (np. rodziny) może nastąpić wyłącznie za twoją zgodą.
2. Zachowania tajemnicy lekarskiej, co jest równoznaczne z tym, że personel medyczny nie ma prawa udostępniać nikomu informacji, jakie od ciebie uzyskał (poza osobami biorącymi udział w leczeniu). Tajemnicą objęty jest twój stan zdrowia, fakty z twojego życia prywatnego i zawodowego i dokumentacja medyczna.
3. Poszanowania intymności i godności, co oznacza, że musisz być traktowana jak człowiek, a nie przypadek medyczny. Dlatego wszelkie zabiegi powinny być wykonane tylko w obecności niezbędnych osób i w warunkach zapewniających prywatność (zamknięty gabinet, zasłonięta kotara). Obecność innych (np. studentów medycyny) wymaga zgody twojej i lekarza.
Pamiętaj! Na twój wniosek lekarz musi ci udostępnić całą dotyczącą ciebie dokumentację medyczną. Możesz także poprosić szpital o zrobienie kopii lub odpisów dokumentów (jest to odpłatne).

Tu możesz szukać pomocy:
Skargę na lekarza lub personel możesz złożyć u ich przełożonego – kierownika przychodni, ordynatora oddziału, dyrektora ZOZ-u. Jeżeli uważasz, że zachowanie personelu było nieetyczne, zgłoś to Rzecznikowi Odpowiedzialności Zawodowej (działają przy Izbach Lekarskich, Izbach Pielęgniarek i Położnych). Możesz też powiadomić:
– Biuro Praw Pacjenta przy Ministerstwie Zdrowia, bezpłatna infolinia: 0 800 190 590,
– Rzecznika Praw Pacjenta NFZ tel. 22/572 61 55.

Alicja Hass

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!

SKOMENTUJ
KOMENTARZE (0)