gorączka u dziecka - jak zbić podwyższoną temperaturę fot. Adobe Stock

Gorączka i ból u dziecka po szczepieniu przeciw COVID-19? Wiemy, jak sobie z nią radzić!

Chociaż niepożądane odczyny poszczepienne (gorączka i ból) występują często, to i tak wywołują spore obawy. NOP zwykle nie są poważne, ale warto zaopatrzyć domową apteczkę w leki dla dzieci z ibuprofenem lub paracetamolem, aby w sytuacji, gdy dolegliwości się pojawią, można było pomóc i ulżyć maluchowi.
gorączka u dziecka - jak zbić podwyższoną temperaturę fot. Adobe Stock

16 grudnia 2021 w Polsce rozpoczęły się szczepienia przeciw COVID-19 najmłodszej do tej pory grupy wiekowej – dzieci w wieku 5-11 lat1. W przypadku dzieci, podobnie zresztą jak i dorosłych, po szczepieniu mogą wystąpić niepożądane odczyny poszczepienne (NOP). Jak radzić sobie z gorączką czy bólem w miejscu wkłucia po szczepieniu przeciw COVID-19? 
 
Poznaj kilka faktów na temat NOP (Niepożądany Odczyn Poszczepienny) i gorączki. Podpowiadamy, kiedy mamy z nią do czynienia, jak prawidłowo zmierzyć temperaturę ciała dziecka oraz w jaki sposób ją obniżyć. 
 

Czym jest gorączka?

To nic innego jak mechanizm obronny (zarówno dorosłych, jak i dzieci). Gdy do organizmu dostają się wirusy i bakterie, białe krwinki zaczynają produkować pirogeny endogenne. To właśnie dzięki nim temperatura ciała ulega podwyższeniu. Dlaczego? Aby w wysokich temperaturach drobnoustroje mogły zostać zwalczone. 
 
Przyczyn pojawienia się gorączki u dziecka może być bardzo wiele. Do najczęściej występujących zaliczają się infekcje (wirusowe, bakteryjne, pasożytnicze), zdecydowanie rzadziej przyczyną gorączki są choroby nieinfekcyjne (autoimmunologiczne, nowotwory, alergie, polekowe, poszczepienne). Ponad 30% przypadków to gorączki o nieznanej przyczynie2. Powodem może być także NOP (Niepożądany Odczyn Poszczepienny) w tym również po szczepieniu przeciwko COVID-19. 
 

NOP czyli...

Niepożądany Odczyn Poszczepienny (NOP) to każde zaburzenie stanu zdrowia związane ze szczepieniem, które wystąpiło w okresie 4 tygodni po podaniu szczepionki. NOP może być wynikiem problemów zdrowotnych pacjenta, indywidualnej reakcji organizmu, nieprawidłowej techniki wykonania szczepienia czy też wady szczepionki, wynikającej ze złego przechowywania3

Przykłady często występujących NOP to gorączka, obrzęk i ból w miejscu wkłucia, które mogą wystąpić również po szczepieniu przeciw COVID-19. W jaki sposób można sobie z nimi radzić? 

Najważniejsze jest prawidłowe wykonanie pomiaru temperatury ciała, by stwierdzić, czy mamy do czynienia z gorączką, a następnie szybkie i odpowiednie działanie.

 

Jak prawidłowo zmierzyć temperaturę dziecku? 

Wyróżnia się kilka miejsc pomiaru temperatury ciała dziecka: na czole, w uchu, w ustach, pod pachą lub w odbycie. Najpopularniejszą metodą jest pomiar na środku czoła (nie na skroni!) za pomocą termometru elektronicznego. Badanie jest bezbolesne, szybkie i proste.
 
U zdrowych dzieci prawidłowa temperatura ciała wynosi: 
  • w odbycie 36,6-37,9
  • w ustach 35,5-37,5
  • pod pachą 34,7-37,3
  • w uchu 35,7-37,54

Kiedy obniżać podwyższoną temperaturę?

To odwieczny dylemat rodziców. Wartość, od której zaczyna się gorączka, zależy od miejsca pomiaru. Jeśli temperatura jest wyższa o co najmniej 1°C powyżej średniej prawidłowej temperatury w miejscu zmierzenia, to mamy do czynienia z gorączką5.

 

Leki na gorączkę, w tym również na gorączkę, która może pojawić się po szczepieniu przeciw COVID-19

Dziecku należy podać lek odpowiedni do jego wieku i masy ciała. Warto rozważyć podanie leku APAP Junior lub IBUPROM dla dzieci Forte. Czym się charakteryzują?
 
fot. Materiały prasowe
 
  • To lek zawierający paracetamol. 
  • Obniża gorączkę i łagodzi ból.
  • Przeznaczony jest dla dzieci w wieku od 4 lat (od 17 kg).
  • Ma truskawkowo-waniliowy smak. 
  • Lek sprawdza się w przypadku dzieci, które jeszcze nie są w stanie połknąć tabletki, ale nie chcą już przyjmować dużej ilości zawiesiny.
  • APAP Junior to granulki na język, przyjmowane bez popijania wodą. Wygodna forma podania leku również na wyjeździe, w podróży, gdziekolwiek pojawi się gorączka lub ból.

 
fot. Materiały prasowe
  • To lek zawierający ibuprofen.
  • Działa przeciwgorączkowo, przeciwbólowo i przeciwzapalnie.
  • Przeznaczony jest dla dzieci od 3. miesiąca życia, ale poniżej 6. miesiąca życia, tylko po konsultacji z lekarzem.
  • Dziecku jednorazowo podaje się niewielką ilość płynu, dzięki wysokiemu stężeniu ibuprofenu.
  • Lek podaje się co 6-8 godzin - tę cechę docenią rodzice, których dziecko gorączkuje nocą. Wystarczy podać lek wieczorem, a maluch może spać spokojnie, ponieważ nie będzie wybudzany na podanie kolejnej dawki. 
  • Lek można stosować na czczo* - to też ułatwienie, szczególnie gdy dziecko nie ma apetytu lub gdy gorączka pojawi się nocą lub nad ranem. 
  • Ibuprom dla dzieci Forte ma truskawkowy smak, akceptowalny przez dzieci, co może ułatwiać podanie**.
  • Wygodnym rozwiązaniem jest specjalnie przygotowane białe pole na opakowaniu leku, na którym warto zanotować datę pierwszego otwarcia butelki. Dlaczego to ważne? Po pierwszym otwarciu okres ważności leku wynosi 6 miesięcy. To dlatego Ibuprom dla dzieci Forte, w trosce o bezpieczne stosowanie, wprowadził taką możliwość i zachęca do zapisania daty pierwszego otwarcia leku. 
  • Dawkę leku dobiera się na podstawie aktualnej masy ciała dziecka (wiek podawany jest tylko orientacyjnie). Producent opracował kalkulator dawkowania dostępny na hellomama.pl, który ułatwia obliczenie jednorazowej dawki leku na podstawie masy ciała.

*  U osób z wrażliwym przewodem pokarmowym zaleca się zażywać produkt leczniczy podczas posiłku lub popijanie mlekiem.

** Leki na gorączkę i ból dla dzieci – postrzeganie matek, N=400, 85% matek dzieci w wieku 0-10  zgadza się że stwierdzenie „Ibuprom dla dzieci Forte smakuje dziecku” pasuje do marki Q3 2020, IQS.

O tym również warto wiedzieć!

Oto garść przydatnych informacji związanych z gorączką, o których trzeba pamiętać: 
  • Gdy maluch ma podwyższoną temperaturę, podawaj mu dużo płynów (najlepiej wodę). 
  • Nie przegrzewaj dziecka - ubieraj je adekwatnie do pogody.
  • Po uprzednio zastosowanym leku przeciwgorączkowym możesz zastosować chłodne okłady, by dodatkowo zbić gorączkę. 
  • Jeśli gorączka utrzymuje się kilka dni, przekracza 40°C lub gdy obserwujesz inne niepokojące objawy, koniecznie udaj się do pediatry. U niemowląt i bardzo małych dzieci nawet niższa gorączka wymaga wizyty u lekarza. 
 
1. https://www.gov.pl/web/szczepimysie/dzieci-5-11
2. GORĄCZKA u dzieci – rekomendacje postępowania w praktyce lekarza podstawowej opieki zdrowotnej – KOMPAS GORĄCZKA, Wydawnictwo Continuo, s.6.
3. https://www.pzh.gov.pl/serwisy-tematyczne/niepozadane-odczyny-poszczepienne-COVID-19/ [dostęp na 21.03.2022]
4. GORĄCZKA u dzieci – rekomendacje postępowania w praktyce lekarza podstawowej opieki zdrowotnej – KOMPAS GORĄCZKA, Wydawnictwo Continuo, s. 4. 
5. GORĄCZKA u dzieci – rekomendacje postępowania w praktyce lekarza podstawowej opieki zdrowotnej – KOMPAS GORĄCZKA, Wydawnictwo Continuo, s. 5.
 
 

Apap Junior, paracetamol, 250 mg, granulat w saszetce. Wskazania do stosowania: Objawowe leczenie łagodnego do umiarkowanego bólu oraz gorączki. Przeciwwskazania: Nadwrażliwość na paracetamol lub na którąkolwiek substancję pomocniczą; Ciężka niewydolność wątroby (skala Childa i Pugha > 9). Podmiot odpowiedzialny: US Pharmacia, Sp. z o.o. ul. Ziębicka 40, 50-507 Wrocław

Ibuprom dla dzieci Forte, ibuprofen, 200 mg/5 ml, zawiesina doustna. Wskazania do stosowania: Gorączka różnego pochodzenia (także w przebiegu zakażeń wirusowych, w przebiegu odczynu poszczepiennego). Bóle różnego pochodzenia o nasileniu łagodnym do umiarkowanego: bóle głowy, gardła i mięśni np. w przebiegu zakażeń wirusowych,  bóle mięśni, stawów i kości, na skutek urazów narządu ruchu (nadwerężenia, skręcenia), bóle na skutek urazów tkanek miękkich, bóle pooperacyjne, bóle zębów, bóle po zabiegach stomatologicznych, bóle na skutek ząbkowania, bóle głowy, bóle uszu występujące w stanach zapalnych ucha środkowego. Dzieciom poniżej 6 miesiąca życia produkt leczniczy można podać tylko po konsultacji z lekarzem i należy zasięgnąć porady lekarza jeśli objawy nasilają się lub jeśli nie ustępują po 24 godzinach. Przeciwwskazania: Nadwrażliwość na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą, oraz na inne niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ); występowanie kiedykolwiek w przeszłości objawów alergii w postaci kataru, pokrzywki lub astmy oskrzelowej po przyjęciu kwasu acetylosalicylowego lub innych niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ); choroba wrzodowa żołądka i (lub) dwunastnicy czynna lub w wywiadzie, perforacja lub krwawienie, również występujące po zastosowaniu NLPZ; ciężka niewydolność wątroby, ciężką niewydolność nerek lub ciężka niewydolność serca (klasa IV wg NYHA); jednoczesne przyjmowanie innych niesteroidowych leków przeciwzapalnych, w tym inhibitorów COX-2 (zwiększone ryzyko wystąpienia działań niepożądanych); III trymestr ciąży; skaza krwotoczna. Podmiot odpowiedzialny: US Pharmacia, Sp. z o.o. ul. Ziębicka 40, 50-507 Wrocław

Przed użyciem zapoznaj się z ulotką, która zawiera wskazania, przeciwwskazania, dane dotyczące działań niepożądanych i dawkowanie oraz informacje dotyczące stosowania produktu leczniczego, bądź skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą, gdyż każdy lek niewłaściwie stosowany zagraża Twojemu życiu lub zdrowiu.

Materiał powstał we współpracy z marką Apap i Ibuprom.

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!