Jak zdiagnozować wrzody?

Objawami wrzodów (powstających w żołądku lub dwunastnicy) są bóle w nadbrzuszu, nudności i wymioty. Po czym poznać, że mamy wrzody, jak je zdiagnozować i leczyć? Czy wrzody mogą dawać takie objawy jak rak żołądka?
/ 27.03.2014 14:40

żołądek

fot. Fotolia

Dlaczego powstają wrzody?

Choroba wrzodowa charakteryzuje się występowaniem ubytków w błonie śluzowej w postaci  wrzodów i/lub nadżerek umiejscowionych w proksymalnej części dwunastnicy lub w żołądku.

Dwie podstawowe przyczyny tej choroby to infekcja Helicobacter pylori i niesteroidowe leki przeciwzapalne (ibuprofen, naproksen), a także aspiryna.

Ponadto w powstawaniu choroby wrzodowej odgrywają rolę czynniki środowiskowe: palenie tytoniu, nadmierne spożycie soli kuchennej, alkoholu i zbyt małe spożycie antyoksydantów (obficie występują w warzywach i owocach). Nie bez znaczenia są predyspozycje genetyczne i patogenność danego szczepu Helicobacter pylori, od których m.in. zależy odpowiedź organizmu na zakażenie.

Po czym poznać, że mamy wrzody?

Główne objawy choroby wrzodowej to:

  • bóle w nadbrzuszu o różnym nasileniu, czasie trwania i charakterze,
  • nudności,
  • wymioty,
  • często dyskomfort i objawy dyspeptyczne.

W przypadku choroby wrzodowej (szczególnie dwunastnicy) pojawiają się także bóle nocne.

Jak i gdzie powstają wrzody?

Wrzody trawienne tworzą się w wyniku działania kwasu solnego i pepsyny, powodując uszkodzenie nieopornej na ich działanie błony śluzowej. Powstają one najczęściej w proksymalnej części dwunastnicy, a także krzywiźnie mniejszej lub części przedoddźwiernikowej żołądka.

Jak zdiagnozować wrzody?

Przewlekły przebieg choroby i często nieswoiste objawy wymagają ustalenia właściwej diagnozy choroby. W tym przypadku bardzo ważne jest wykonanie gastroskopii i pobranie   ze zmienionej chorobowo tkanki wycinków do badania histopatologicznego w celu wykrycia lub wykluczenia raka żołądka.

Ponadto z okolicy przedoddźwiernikowej żołądka pobiera się wycinki do wykonania testu ureazowego w celu wykrycia lub wykluczenia zakażenia Helicobacter pylori.

Zobacz też: Wrzody żołądka i dwunastnicy – jak je leczyć?

Jak leczyć wrzody?

Leczenie choroby wrzodowej to przede wszystkim eradykacja Helicobacter pylori, a także stosowanie leków hamujących wydzielanie soków żołądkowych. Wybór indywidualnej terapii farmakologicznej zależy od lekarza. Większość zalecanych leków wymaga recepty.

Aktualnie stosowana eradykacja zakażenia Helicobacter pylori trwa krótko: od 7 do 14 dni. We wszystkich niepowikłanych przypadkach choroby wrzodowej przynosi natychmiastowe zmniejszenie dolegliwości. Ponadto stosuje się leki zmniejszające wydzielanie żołądkowe w postaci inhibitorów pompy protonowej. Leki te alkalizują zawartość żołądka i przyśpieszają gojenie się wrzodów.

W przypadku opornych na leczenie  mnogich owrzodzeń należy prowadzić dalszą diagnostykę i różnicować z chorobą Leśniowskiego-Crohna, chłoniakiem i zespołem Zolliger-Ellisona. Ponadto chorobę wrzodową należy różnicować z : dyspepsją czynnościową, rakiem żołądka, chorobą refluksową przełyku, kamicą żółciową, zapaleniem trzustki, a nawet chorobą wieńcową serca (maska brzuszna).

Zobacz też: Jak wykryć chorobę wrzodową?

Jak istotne jest leczenie dietetyczne choroby wrzodowej?

W przeszłości leczenie dietetyczne choroby wrzodowej żołądka i dwunastnicy miało znacznie większe znaczenie niż obecnie, a to dlatego, że nie znano przyczyny tej choroby i nie stosowano leczenia przyczynowego. Wśród różnych stosowanych diet szczególnie popularna była dieta mleczna, która w wielu przypadkach powodowała alkalizację organizmu z niepożądanymi następstwami. Również powszechnie stosowano leki alkalizujące i osłaniające.

Obecnie w leczeniu choroby wrzodowej dieta ma działanie wspomagające. Składa się głównie z produktów lekkostrawnych z obniżoną zawartością tłuszczu i wyłączeniem słodyczy, a także produktów wzdymających.

Pacjent powinien spożywać regularnie 5 posiłków dziennie. Wymaga się, aby potrawy były świeżo przygotowane i przyjmowane co 3 godziny.

Należy pamiętać o zaprzestaniu palenia tytoniu, unikaniu alkoholu, ostrych przypraw i ciężkostrawnych potraw. Bardzo ważne w leczeniu tego schorzenia jest unikanie stresu.

Czy można zapobiegać nawrotom choroby wrzodowej?

Nawrót choroby wrzodowej może nastąpić w  wyniku ponownego zakażenia lub jako efekt niecałkowitego wyleczenia zakażenia Helicobacter pylori.

Ryzyko ponownego zakażenia zmniejsza higieniczny tryb życia: zaprzestanie palenia tytoniu, zmniejszenie spożycia soli kuchennej i przypraw ją zawierających, zwiększenie spożycia warzyw i owoców.  Należy także ograniczać spożycie słodyczy.W codziennej diecie powinien znależć się jogurt i kefir, bowiem zawarte w nich probiotyki utrudniają reinfekcję Helicobacter pylori. Bardzo ważne jest też dbanie o higienę jamy ustnej.

Zobacz też: Czy wrzody mogą być niebezpieczne?

Opracowała: dr med. Magdalena Białkowska.

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!