trzecia dawka szczepionki covid fot. Adobe Stock, myskin

Trzecia dawka szczepionki przeciw COVID-19 nie dla wszystkich. Co warto o niej wiedzieć?

Przyjęcie trzeciej dawki szczepionki przeciwko COVID-19 ma na celu zwiększenie odporności na koronawirusa u osób, które w pełni się zaszczepiły. Zastrzyk przypominający jest szczególnie zalecany pacjentom z chorobami podstawowymi i w podeszłym wieku. Według wielu ekspertów osoby, które były zakażone, a później zaszczepione, mogą się na razie wstrzymać z przyjęciem trzeciej dawki.
/ 10.11.2021 12:05
trzecia dawka szczepionki covid fot. Adobe Stock, myskin

Spis treści:

  1. Jak działa trzecia dawka szczepionki na koronawirusa?
  2. Dla kogo trzecia dawka szczepionki przeciw COVID-9?
  3. Szczepienie przypominające – jakie preparaty?
  4. Kto nie powinien przyjmować trzeciej dawki?
  5. Skutki uboczne trzeciej dawki
  6. Jak długo działa trzecia dawka szczepionki przeciwko COVID-19?

Jak działa trzecia dawka szczepionki na koronawirusa?

Niestety po żadnej szczepionce przeciwko koronawirusowi nie dochodzi do stałego utrzymywania się wysokiego poziomu przeciwciał w organizmie. Celem przyjęcia trzeciej dawki szczepionki przeciw COVID-19 jest wzmocnienie odporności przeciwko koronawirusowi, która słabnie z czasem po szczepieniu.

Po przyjęciu pierwszej dawki szczepionki organizm produkuje tzw. komórki pamięci B i T oraz przeciwciała swoiste skierowane bezpośrednio przeciwko konkretnym drobnoustrojom, a także inne komórki. Trzecia dawka szczepionki działa na składniki odporności na kilka sposobów. Jednym z mechanizmów jest zwiększenie liczby komórek pamięci, które odpowiadają za produkcję przeciwciał, a których liczba po szczepieniu pierwotnym z czasem się zmniejsza.

Trzecia dawka wspomaga także proces zwany dojrzewaniem powinowactwa, w którym biorą udział komórki B – przemieszczają się one do węzłów chłonnych i zmieniają, co sprawia, że produkowane przez nie przeciwciała jeszcze lepiej i skuteczniej atakują patogen.

Pozostaje wiele niewiadomych. Naukowcy nie określają dokładnie, jak długo utrzymuje się odporność przeciwko koronowirusowi po podstawowym cyklu szczepień. Nie wiemy też, jaki poziom przeciwciał gwarantuje ochronę. Dodatkowo wyniki dotyczące odporności mogą różnić się w zależności od przyjętego preparatu, stanu zdrowia, narażenia na wirusa i innych czynników. Jednak eksperci wspólnymi siłami uznali, że szczepionka przypominająca powinna być podana nie wcześniej niż po 6 miesiącach od przyjęcia podstawowego cyklu szczepień.

Dla kogo trzecia dawka szczepionki przeciw COVID-9?

Trzecia dawka szczepionki przeciwko COVID-19, tzw. szczepienie przypominające, skierowane jest do wszystkich osób dorosłych, które przyjęły pełen cykl szczepień podstawowych przeciwko koronawirusowi. Trzecia dawka szczepionki zalecana jest szczególnie:

  • osobom powyżej 65. roku życia,
  • osobom powyżej 50. roku życia z chorobami podstawowymi,
  • osobom od 18. roku życia, które mieszkają w placówkach opieki długoterminowej lub pracują w miejscach, gdzie jest zwiększone ryzyko kontaktu z chorymi na COVID-19 (np. szpital, szkoła).

Zastrzyk przypominający powinien być podany przynajmniej 6 miesięcy od ukończenia podstawowego cyklu szczepień przeciwko COVID-19 . CDC zaleca, aby osoby, które przyjęły jednodawkową szczepionkę Johnson&Johnson zgłosił się na szczepienie przypominające już 2 miesiące po zastrzyku.

Trzecią dawkę szczepionki przeciw COVID-19 powinny otrzymać także osoby z obniżoną odpornością.

Szczepienie przypominające – jakie preparaty są zalecane?

W formie szczepienia przypominającego podawana jest pełna dawka preparatu firmy Pfizer lub pół dawki preparatu firmy Moderna. Ministerstwo Zdrowia rekomenduje, by podawana była szczepionka przypominająca tej samej firmy, którą przyjmowano w cyklu podstawowym. Jednak nie jest konieczne, aby był to ten sam produkt.

Osoby zaszczepione preparatami AstraZeneca lub Johnson&Johnson mogą otrzymać dawkę przypominającą Moderna lub Pfizer.

Kto nie powinien przyjmować trzeciej dawki?

Wielu ekspertów stwierdza, że aktualnie trzecia dawka szczepionki przeciwko COVID-19 jest najmniej potrzebna osobom, które przeszły zakażenie koronawirusem, a później w pełni się zaszczepiły. Ta grupa może się na razie wstrzymać z decyzją o przyjęciu dawki przypominającej.

Brytyjskie badanie w oparciu o dane z aplikacji ZOE Covid Study dowiodło, że pełne zaszczepienie preparatem firmy Pfizer w czasie do 6 miesięcy zapewniało 80% ochrony przed COVID-19, zaś u zaszczepionych ozdrowieńców ten poziom wynosił 94%. Z kolei preparat AstraZeneca zapewniał 71 % ochrony przed infekcją do pół roku od zaszczepienia, a u osób, które wcześniej były zakażone koronawirusem, poziom ochrony wzrastał do 90%.

Skutki uboczne trzeciej dawki

Możliwe działania niepożądane po trzeciej dawce szczepionki przeciwko COVID-19 nie różnią się znacząco od tych po poprzednich dawkach. Oprócz miejscowych dolegliwości po zastrzyku, pojawiają się najczęściej bóle głowy i gorączka, a także zmęczenie. Te objawy nie powinny niepokoić i są całkowicie normalne. Po szczepieniu może pojawić się również powiększenie węzłów chłonnych pod pachą, co może szczególnie niepokoić, ponieważ jest to objaw, który występuje także przy przerzutach raka piersi. Jeśli limfadenopatia wystąpiła po szczepieniu nie powinna niepokoić i uznawana jest za normę.

Jak długo działa trzecia dawka szczepionki przeciwko COVID-19?

Wyniki izraelskiego badania przygotowanego przez organizację Clalit Health Services, które przeciekły do mediów, wskazują, że trzecia dawka szczepionki przeciw COVID-19 uodparnia na okres 9–10 miesięcy. Okazuje się też, że skuteczność trzeciej dawki szczepionki w zapobieganiu ciężkiej chorobie wynosi 92%.

Czytaj także:
Obalamy mity: 11 fałszywych opinii o koronawirusie, w które wciąż wierzymy
Jak długo trwa COVID-19 i kiedy zarażamy?
Ból głowy objawem zakażenia koronawirusem. Jak rozpoznać, że to COVID-19?

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!