Dur brzuszny – zapomniana choroba

Dur brzuszny – zapomniana choroba

Faktycznie, epidemie duru brzusznego na terenie Polski są już tylko przeszłością... Ciągle jednak obserwuje się jeszcze przypadki zachorowań sporadycznych oraz zawleczonych do naszego kraju jako niemiła pamiątka po pobycie w krajach tropikalnych. Co to jest dur brzuszny i jak się przed nim ustrzec?
/ 06.08.2010 17:24
Dur brzuszny – zapomniana choroba

Wiąże się to nieodłącznie z niezadowalającym poziomem higieny oraz zanieczyszczeniem wody, a zatem i żywności przez wydzieliny ludzkie.

Durowe ABC

Przyczyną duru brzusznego, a także całej gamy paradurów i salmonelloz są bakterie z rodzaju Salmonella. Salmonella typhi, wywołująca dur brzuszny jest groźna jedynie dla człowieka, i to właśnie dlatego materiał zakaźny pochodzi wyłącznie od ludzi. Zagrożenie niesie nie tylko zanieczyszczenie wody i pokarmu przez chorych i nosicieli (epidemie!), ale także bezpośrednie przebywanie z nimi. Udowodniono także, że owady mogą przenosić bakterie w sposób mechaniczny, co jednak nie powoduje epidemii, a tzw. zachorowania sporadyczne.

Czynnikami ryzyka zachorowania są także wiek – poniżej 5 i powyżej 65 lat, stosowanie leków zobojętniających lub hamujących wydzielanie kwasu solnego w żołądku i choroby powodujące niedokwaśność (alkoholizm, niedokrwistość złośliwa, nadczynność tarczycy).

Zobacz też: dział Choroby tropikalne

Obraz kliniczny

Choroba rozwija się w ciągu 1-4 tygodni. Na początku dominują: gorączka, złe samopoczucie, senność, bóle brzucha i zaparcie. W drugim tygodniu choroby wzrasta temperatura, nasilają się bóle głowy, brzucha (z „przelewaniem”) i osłabienie, pojawia się suchy kaszel, a ciśnienie tętnicze i szybkość pracy serca obniżają się. Objawom tym często towarzyszy bladoróżowa, plamisto-grudkowa wysypka na skórze tułowia, czasem powiększenie wątroby i śledziony oraz żółtaczka. Biegunka pojawia się zazwyczaj na początku 3 tygodnia choroby. Wtedy też objawy osiągają swe apogeum – pojawiają się zaburzenia świadomości, pobudzenie, nadmierna senność na zmianę z bezsennością, odwodnienie, zmniejszona ilość moczu. W przypadkach niepowikłanych od 4 tygodnia rozpoczyna się proces zdrowienia.

Zobacz też: Leiszmania - co to takiego?

Rozpoznanie i leczenie

O rozpoznaniu decyduje wywiad – podróż do krajów o niższych standardach higienicznych lub spożywanie pokarmów i napojów (warzywa, owoce, woda, mleko) z nieznanego źródła. Pomocne są także badania serologiczne, mogące wykryć przeciwciała przeciwbakteryjne od 2 tygodnia choroby.

W leczeniu stosujemy antybiotyki – fluorochinolony (np.cyprofloksacyna, norfloksacyna) lub cefalosporyny (ceftriakson, cefoperazon). Z chwilą wprowadzenia antybiotyków do powszechnego użycia, śmiertelność spadła do ok.1% chorych.

Istnieją szczepionki przeciw Salmonella typhi, jednak nie są one w powszechnym użyciu. Zaleca się je osobom, które w tropikach spędzają dużo czasu (np. ze względu na wykonywaną pracę) lub podróżują do terenów o wysokiej zapadalności.

Podstawą profilaktyki jest przestrzeganie zasad higieny osobistej, spożywanie jedynie przegotowanej wody, zawsze z pewnego źródła, zabezpieczanie śmieci i nieczystości, by nie przedostawały się do środowiska.

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!