toczeń objawy fot. Adobe Stock

Toczeń rumieniowaty - objawy. Jak rozpoznać tę trudną chorobę?

Objawy tocznia to między innymi: rumień na skórze, nadwrażliwość na światło, ból lub zapalenie stawów, zaburzenia immunologiczne, zmiany w nerkach.
Marta Wilczkowska / 16.01.2020 11:49
toczeń objawy fot. Adobe Stock

Toczeń rumieniowaty układowy (inaczej toczeń rumieniowaty trzewny) to jedna z chorób autoimmunologicznych, których przyczyn rozwoju niestety nie znamy. 10-krotnie częściej dotyka kobiet niż mężczyzn. Ma różne oblicza i zamienny przebieg, daje szereg różnych objawów.

Toczeń rumieniowaty układowy - objawy

U chorych na toczeń można zaobserwować ogólne objawy, takie jak zmęczenie, brak apetytu, brak sił, chudnięcie, stany gorączkowe.

Zgodnie z klasyfikacją ustaloną przez Amerykańskie Towarzystwo Reumatologiczne, o toczniu rumieniowatym mogą świadczyć następujące objawy:

  1. Rumieniowe zmiany skórne, bardzo często pojawiające się na twarzy i swoim kształtem przypominające motyla. Co charakterystyczne, zmiany te nie przekraczają linii bruzd nosowo-wargowych).
  2. Tzw. rumień krążkowy, czyli zmiany skórne o charakterze rumieniowo-bliznowaciejącym.
  3. Reakcja fotoalergiczna, czyli nadwrażliwość na światło.
  4. Rozwój nadżerek w jamie ustnej.
  5. Zmiany w nerkach, których objawem jest obecność białka (powyżej 0,5 g/dobę) lub wałeczków nerkowych w moczu. Zapalenie nerek dotyka jedną na 3 osoby chorujące na toczeń. Ten objaw dotyczy raczej osób młodych.
  6. Przebyte wcześniej lub stwierdzone w czasie wizyty zapalenie opłucnej (błony, w której „zamknięte” są płuca) lub osierdzia (błony, w której „zamknięte” jest serce).
  7. Ból i/lub zapalenie stawów, które dotyczy co najmniej 2 stawów i nie daje zmian w ich obrazie RTG.
  8. Zaburzenia w morfologii krwi, najczęściej dotyczące obecności niedojrzałych krwinek czerwonych w krwi obwodowej (retikulocytoza), zbyt małej ilości limfocytów (limfopenia) lub płytek krwi (trombocytopenia).
  9. Zmiany neuropsychiatryczne, których przyczyną nie są leki, zaburzenia metaboliczne ani przewlekła niewydolność nerek. Zmiany najczęściej objawiają się w postaci drgawek lub psychozy, jednak mogą przybierać również inne formy. Może dojść do zaburzeń nastroju i lękowych.
  10. Zaburzenia immunologiczne, takie jak: dodatni wynik badania serologicznego w kierunku kiły, przy jednocześnie ujemnym teście na immobilizację krętków, obecność komórek LE, przeciwciał przeciw dsDNA lub anty-Sm.
  11. Obecność przeciwciał przeciwjądrowych (ANA) (takich, które skierowane są przeciwko składnikom jąder komórkowych) o mianie nie niższym niż 80.

Kiedy rozpoznaje się toczeń rumieniowaty układowy ?

O toczniu mówimy, gdy u chorego zaobserwowano co najmniej 4 z wymienionych wyżej 11 objawów, przy czym przynajmniej jeden z nich musi dotyczyć zaburzeń immunologicznych lub obecności przeciwciał ANA (ostatnie 2 kryteria z listy). Gdy u chorego występują 2 lub 3 objawy, pozwala to na rozpoznanie tzw. choroby toczniopodobnej.

Co ważne wspomniane 4 objawy nie muszą pojawić się jednocześnie. Rozwój tocznia rumieniowatego trzewnego rozważa się także w przypadku, gdy któreś z objawów zostały stwierdzone w tzw. wywiadzie, czyli podczas rozmowy pacjenta z lekarzem na temat wcześniej przebytych dolegliwości.

Dodatkowe objawy tocznia

Poza wymienionymi dolegliwościami, z toczniem rumieniowatym potrafią wiązać się inne, dodatkowe objawy. Chorzy mogą się skarżyć na:

  • dolegliwości związane z układem pokarmowym (ból brzucha, zgaga, biegunka),
  • suchość oczu i zaburzenia widzenia,
  • wypadanie i przerzedzenie włosów,
  • bóle mięśni,
  • obrzęk stawów.

Toczeń rumieniowaty jest chorobą przewlekłą, nieuleczalną, groźną, wymagająca leczenia i regularnych kontroli u lekarza. Żadnego z powyższych objawów nie należy bagatelizować.

Więcej o chorobach autoimmunologicznych:Stwardnienie rozsiane (SM): co to za choroba i jakie daje objawy?Objawy Hashimoto - jak rozpoznać tę poważną chorobę tarczycy?Cukrzyca typu 1 - komu grozi i na czym polega?

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!