pokrzywa właściwości lecznicze fot. Adobe Stock

Pokrzywa zwyczajna - właściwości lecznicze, przeciwwskazania, skutki uboczne

Pokrzywa zwyczajna to jeden z najpopularniejszych chwastów, a jednocześnie bardzo wartościowa roślina. Stosuje się ją wewnętrznie i zewnętrznie na różne dolegliwości i schorzenia, w postaci soku, herbaty, naparu czy miodu. Pokrzywa nie jest jednak przeznaczona dla wszystkich.
/ 26.04.2021 09:46
pokrzywa właściwości lecznicze fot. Adobe Stock

Spis treści:

  1. Pokrzywa zwyczajna
  2. Pokrzywa - właściwości lecznicze
  3. Pokrzywa - przeciwwskazania
  4. Pokrzywa - skutki uboczne
  5. Sok z pokrzywy
  6. Miód z pokrzywy

Pokrzywa zwyczajna

Pokrzywa zwyczajna (Urtica dioica L.) uważana jest za jedną z ważniejszych roślin w ziołolecznictwie ze względu na swój wyjątkowy skład chemiczny. Surowcem zielarskim pokrzywy zwyczajnej są nie tylko liście, a całe ziele. Liście zbiera się przed kwitnieniem, a korzenie jesienią. Z otrzymanego suszu przyrządza się napary, sok, nalewkę, a także proszek i suchy wyciąg.

W celach leczniczych najczęściej są wykorzystywane liście pokrzywy. Zawierają wiele cennych związków:

  • witaminę C,
  • witaminę K,
  • witaminę B2,
  • witaminę B5 (kwas pantotenowy),
  • chlorofil,
  • ksantofil,
  • karoten,
  • taniny,
  • flawonoidy (kwercetynę, kemferol, rutynę, izoramnetynę),
  • garbniki,
  • kwasy organiczne,
  • wapń,
  • żelazo,
  • magnez,
  • krzem.

Pokrzywa jest rośliną jednoroczną, wyrasta do około półtora metra wysokości. Jest rośliną dwupienną rozrastającą się poprzez podziemne rozłogi. Jej liście są jajowato-sercowate, na brzegach mocno ząbkowane o barwie ciemnej zieleni, a kwiaty o barwie zielonej lub żółtej. Naziemną część pokrzywy pokrywają parzące włoski, które wytwarzają parzącą substancję z histaminą i nieznaczną ilością kwasu mrówkowego.

Pokrzywa ma wiele zastosowań. Młode liście pokrzyw można dodawać do zup. Pokrzywa w browarnictwie służy jako jedna z pomocniczych roślin do zaprawiania piwa. Z liści pokrzyw otrzymuje się zielony barwnik spożywczy, z łodyg można otrzymać włókno na tkaniny, mocne i odporne na wilgoć (tkaniny z pokrzyw tkano jeszcze w czasie obu wojen światowych).

Pokrzywa – właściwości lecznicze

Substancje czynne pokrzywy działają oczyszczająco, usprawniają pracę wątroby i zmniejszają nadmierną potliwośćSok pokrzywowy czy sałatki z młodych nieparzących listków uzupełniają braki witamin i mikroelementów

 Właściwości lecznicze pokrzywy są wykorzystywane w:

  • kontrolowaniu cukru we krwi, 
  • alergiach i katarze siennym,
  • zaburzeniach krzepliwości krwi i krwawieniach wewnętrznych, 
  • schorzeniach dróg moczowych (ma działanie moczopędne), 
  • anemii i ogólnym osłabieniu organizmu,
  • chorobach żołądka i wątroby,
  • zaburzeniach snu,
  • słabym apetycie,
  • trądziku,
  • oczyszczaniu organizmu z toksyn,
  • reumatyzmie i reumatoidalnym zapaleniu stawów (gośćcu). 

Wyciąg lub napar (na bazie alkoholu) z korzenia pokrzywy stosuje się do nacierania skóry głowy i płukania włosów, wzmacnia skórę głowy, przeciwdziała łupieżowi i łojotokowi.

W dawnych czasach powszechny był widok babć okładających kolana lub ręce pokrzywą „na reumatyzm”. Zewnętrzne kompresy z pokrzywy zaleca się również na czyraki.

Pokrzywa – przeciwwskazania

Pokrzywa nie jest wskazana u kobiet z chorobami narządów rodnych (rakiem, mięśniakami) oraz nieprawidłowymi krwawieniami. Zrezygnować z niej powinny również osoby z chorobami nerek, po operacjach, a także mające nadmiar żelaza w organizmie.

Pokrzywa - skutki uboczne

Pokrzywa jest uważana za roślinę bezpieczną i nietoksyczną, dlatego skutki uboczne w wyniku jest stosowania występują bardzo rzadko. Mogą być one związane z łączeniem pokrzywy z lekami, np. moczopędnymi lub rozrzedzającymi krew. Zbyt częste stosowanie pokrzywy wiąże się również z ryzykiem nagromadzenia nadmiaru żelaza w organizmie.

Przeczytaj też: Poparzenie pokrzywą - jak długo trwa, skutki, leczenie

Sok z pokrzywy - na co pomaga?

Sok z pokrzywy jest jedną z form zastosowania tej rośliny. Sok stosuje się 2 razy dziennie po 10-20 ml (kieliszek dziennie). Pomaga m.in. w przypadku anemii, kłopotów z żołądkiem i pęcherzem. Sok z pokrzywy można przechowywać w lodówce do 3 dni. 

Miód z pokrzywy - na co pomaga?

Do zrobienia miodu z pokrzywy potrzebny jest 1 kg pokrzywy, który mielimy przez maszynkę, a potem dodajemy 1 l wrzątku. Po godzinie wyciskamy sok, zagotowujemy i dodajemy około 0,5 kg miodu. Mieszamy i rozlewamy do słoiczków (zalecane jest pasteryzowanie przez ok. 15 minut). Miód można stosować profilaktycznie przy przeziębieniach, grypie i podobnych infekcjach. Przyjmować 2-3 razy dziennie po 1 łyżce, przez 2-3 tygodnie. Kuracja może być przeprowadzana 1-2 razy na kwartał.

Treść artykułu pierwotnie została opublikowana 10.07.2009.

Czytaj także:
Soda oczyszczona na zgagę – działanie, bezpieczeństwo, jak stosować?
Syrop z czosnku - przepis, sposób przygotowania, działanie
Ayahuasca (ajałaska) – przygotowanie, zalety zdrowotne i skutki uboczne
Rumianek w ciąży - na co pomaga i jak często można pić rumianek w ciąży?
Aloes - przepisy na sok i przetwory, które wspomagają odporność
Jeżówka (Echinacea) – na przeziębienie i odporność. Jak stosować, kiedy, jakie dawki?

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!