ADHD fot. Adobe Stock

ADHD - objawy u dzieci i dorosłych i metody leczenia

Rozpoznanie ADHD najczęściej następuje w 7 roku życia. Istnieją trzy grupy objawów charakterystycznych dla nadpobudliwości psychoruchowej: nasilone zaburzenia uwagi, nadmierna impulsywność, nadmierna ruchliwość.
/ 28.01.2021 10:04
ADHD fot. Adobe Stock

Nadpobudliwość psychoruchowa (inaczej zespół nadruchliwości, zespół hiperkinetyczny Attention Deficyt Hiperactiyity Disorder) jest schorzeniem mającym charakterystyczne objawy. Leczenie ADHD odbywa się poprzez stosowanie leków oraz terapii.

Rodzaje ADHD​

  • Z przewagą zaburzeń koncentracji uwagi – dzieci tzw. marzycielskie, nie mogą się skupić, potrafią pozostać w bezruchu, jeśli wymaga tego sytuacja; częściej występuje u dziewczynek.
  • Z przewagą nadpobudliwości psychoruchowej – dzieci tzw. „żywe srebra”, biegają w kółko bez obiektywnej przyczyny, odpowiednio zmotywowane potrafią się skupić na dłużej; częściej występuje u chłopców.
  • Typ mieszany – nasilone objawy nadruchliwości i zaburzeń koncentracji uwagi; częściej u chłopców.

ADHD - przyczyny

Najnowsze badania wskazują, że zespół nadpobudliwości dziecięcej jest zaburzeniem uwarunkowanym genetycznie. Schorzenie jest związane z neurobiologicznymi zmianami funkcji mózgu. Z upływem lat nasilenie objawów dysfunkcji słabnie, ale nie udaje się ich całkowicie wyleczyć, dlatego sporo dorosłych także cierpi na ADHD. 

Trudna sytuacja domowa, brak zasad i norm, niekonsekwencja rodziców i ich impulsywność, mogą tylko nasilać objawy. Za czynniki ryzyka powstania ADHD uważa się również nadużywanie przez matkę w czasie ciąży alkoholu, narkotyków, leków i nikotyny.

Objawy ADHD u dzieci

Dzieci nadpobudliwe psychoruchowo, stanowią około 3-10% wszystkich dzieci w młodszym wieku szkolnym. U przedszkolaka nie zawsze wiadomo, jak rozpoznać ADHD, bo duża aktywność i emocjonalność mieści się w normach rozwojowych. Rozpoznanie najczęściej następuje w 7 roku życia, choć w opinii wielu lekarzy cechy tego zespołu są już widoczne od chwil niemowlęcych, ale bezzasadne jest stawianie diagnozy na tak wczesnym etapie. 

Objawy ADHD u małych dzieci:

  • wysoka drażliwość,
  • mniejsze zapotrzebowanie na sen,
  • słabszy apetyt,
  • problem ze skupieniem uwagi, 
  • częste rozrzucanie zabawek, psucie ich.

Objawy ADHD u dzieci szkolnych:

  • brak wytrwałości w działaniach wymagających skupienia i koncentracji,
  • częste porzucanie jednego zajęcia na rzecz innego,
  • impulsywność i wybuchowość,
  • kłopoty z dyscypliną (dzieci z ADHD nie łamią zasad celowo),
  • wysoka ruchliwość,
  • brak staranności,
  • nieumiejętność przewidywania ryzyka,
  • brak cierpliwości,
  • problemy z rówieśnikami,
  • niska samoocena.

Zalety dzieci z ADHD

Dzieci z ADHD nie powinny być postrzegane jedyne przez pryzmat tych zaburzeń. Wyróżnia je wiele zalet:

  • mają mnóstwo energii,
  • próbują nowych rzeczy,
  • są chętne do rozmowy, 
  • dobrze dogadują się z dorosłymi,
  • potrafią robić wiele rzeczy naraz,
  • są inteligentne (wielu wybitnych to osoby z ADHD),
  • mają wspaniałe poczucie humoru,
  • bardzo dobrze opiekują się młodszymi dziećmi,
  • są spontaniczne,
  • dostrzegają detale, których inni nie widzą,
  • rozumieją jak to jest, gdy ktoś dokucza lub ma problemy,
  • potrafią myśleć niekonwencjonalnie,
  • chętnie pomagają,
  • są radosne i entuzjastyczne,
  • mają niezwykłą wyobraźnię,
  • mają wspaniałą pamięć,
  • są odważne i ciekawe świata.

Leczenie ADHD

Leki nie wyleczą z nadpobudliwości, ale ułatwiają życie samemu dziecku z ADHD i jego otoczeniu. Rodzice powinni wiedzieć, że kierując swe dziecko na badania lekarskie, pomogą mu w:

  • skupieniu się podczas nauki,
  • słuchaniu poleceń,
  • panowaniu nad potrzebą ruchu,
  • refleksji nad zachowaniem.

Leczenie ADHD jest złożone. Leki nie zastąpią pracy z dzieckiem. Powinny być wprowadzane, gdy zawiodą wszystkie metody terapii w szkole i w domu. Można pomóc dziecku z nadpobudliwością psychoruchową poprzez:

  • akceptację i miłość,
  • stworzenie jasnego systemu zasad,
  • zadbanie o uporządkowany tryb życia dziecka,
  • współpracę z nauczycielami,
  • wspieranie w niepowodzeniach,
  • wyjaśnianie, jak i dlaczego przewidywać konsekwencje.

Objawy ADHD u dorosłych

Aby móc diagnozować ADHD u dorosłego, musi występować przynajmniej 6 z 10 objawów.
Są to:

  • problemy z koncentracją,
  • łatwe rozpraszanie uwagi,
  • nadpobudliwość,
  • problemy z jednoczesnym wykonywaniem dwóch czynności,
  • niecierpliwość,
  • chwiejność nastroju,
  • nieumiejętność panowania nad emocjami,
  • nadmierna drażliwość,
  • brak wiary w siebie,
  • brak zorganizowania i nieumiejętność radzenia sobie ze stresem,
  • trudności w tworzeniu relacji partnerskich,
  • obniżona samoocena,
  • rozpamiętywanie niepowodzeń.

Nieleczona nadpobudliwość psychoruchowa nie tylko uprzykrza codzienne życie człowieka z ADHD, ale może też prowadzić do poważnych zaburzeń psychicznych, jak depresja, zaburzenia lękowe, nałogi i uzależnienia. Dlatego tak jak w przypadku dzieci, wskazana jest terapia.

Treść artykułu została pierwotnie opublikowana 31.05.2017

Zobacz także: Objawy zaburzeń integracji sensorycznejDiagnozowanie zaburzeń integracji sensorycznejJak rozpoznać Zespół Aspergera

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!