płaczące dziecko fot. Adobe Stock

Anemia u dzieci. Poznaj najczęstsze objawy i zobacz, jak radzić sobie z chorobą

Lekarz pediatrii – pani Katarzyna Machnik – wskazała na najczęstsze przyczyny anemii oraz wyjaśniła, jaką rolę w przypadku tej choroby odgrywają probiotyki.
płaczące dziecko fot. Adobe Stock

Anemia, czyli niedokrwistość, to jeden z częstych problemów zdrowotnych dzieci. Jakie są jej przyczyny? Jakie objawy świadczą o anemii i jak ją leczyć? Podpowiadamy.

Czym jest anemia?

Anemia to choroba wynikająca ze zbyt małej ilości żelaza w organizmie. To z kolei skutkuje problemami z syntezą hemoglobiny, która jest niezbędna w procesie transportu tlenu przez czerwone krwinki do komórek naszego ciała. Konsekwencje dla dzieci są bardzo poważne. Począwszy od osłabienia, braku koncentracji, zaburzeń funkcji poznawczych, po większą drażliwość czy problemy z koordynacją i odpornością.
 

Przyczyny anemii 

Noworodek przychodzi na świat z zapasem żelaza, które otrzymuje w 3. trymestrze ciąży od swojej mamy. W miarę upływu czasu poziom żelaza maleje, ale maluszek jest w stanie sam przyswajać ten pierwiastek z produktów stałych, wprowadzanych w czasie rozszerzania diety. Niestety często błędy w diecie sprawiają, że dziecko zmaga się z anemią. Zbyt mało zróżnicowane menu, brak produktów bogatych w żelazo, monotonia posiłków, a także wybiórczość pokarmowa mogą skutkować anemią. 
Do innych przyczyn niskiego poziomu żelaza zalicza się: zespół złego wchłaniania żelaza w przewodzie pokarmowym, celiakię, a także zmniejszony udział ilościowy bakterii z rodzaju Lactobacillus w populacji mikrobów zasiedlających jelito.

Najczęstszą przyczyną anemii czyli niedokrwistości u dzieci jest niedobór żelaza.
Szacunkowe dane Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) wskazują, że w populacji krajów europejskich niedobór żelaza odpowiada średnio za ponad 50% przypadków niedokrwistości u dzieci w wieku od 6 miesięcy do 5 lat.
Niedobory mogą również dotyczyć kwasu foliowego, witaminy B12 oraz zdecydowanie rzadziej witamin C,E,B2,PP,B6, miedzi lub innych pierwiastków śladowych.
Niedokrwistość to obniżenie stężenia hemoglobiny poniżej normy dla wieku.
Typowe objawy niedokrwistości niedoborowych to brak apetytu, apatia, senność, rozdrażnienie, zaburzenia koncentracji, zawroty, bóle głowy, bladość skóry, brak przyrostu masy ciała.
Istnieją dzieci szczególnie narażone na rozwój niedokrwistości z niedoboru żelaza, np.: dzieci matek z niedoborem żelaza, wcześniaki, dzieci z ciąż mnogich, dzieci szybko przybierające na wadze oraz te z chorobami przewodu pokarmowego - mówi Katarzyna Machnik —  lekarz pediatra, neonatolog, specjalista onkologii i hematologii dzieci.

 

Objawy anemii

Niedokrwistość można podejrzewać, gdy nie obserwujemy przyrostu masy ciała i wzrostu dziecka. Niepokojące mogą być też zajady, zapalenie jamy ustnej czy zaburzenia połykania. Do częstych objawów zalicza się też bladość cery, apatię i obniżoną odporność.
 

Moje dziecko chyba ma anemię! Co mam zrobić?

Przede wszystkim wszelkie wątpliwości należy sprawdzić. Podczas wizyty lekarskiej skonsultuj swoje obawy z pediatrą. Lekarz zaleci wykonanie badań z krwi, aby sprawdzić poziom żelaza i ferrytyny. Jeśli żelazo jest zbyt niskie, pediatra przedstawi plan leczenia oraz podpowie, w jaki sposób zwiększyć poziom żelaza we krwi.
 

Jak radzić sobie z anemią u dzieci? 

fot. Adobe Stock

Diagnoza anemii budzi strach i obawy u wielu rodziców. To zrozumiałe, bo każda mama i każdy tata chce, aby jego dziecko było zdrowe, silne i by dobrze się rozwijało. Znanych jest sporo metod leczenia anemii. Oto niektóre z nich.
 
Suplementacja żelaza
Jeśli poziom żelaza jest bardzo niski, wówczas lekarz zaleci żelazo na receptę. Dla maluchów dostępne są preparaty w formie płynnej, do podania na łyżeczkę lub strzykawką.
 
Zmiana diety
Profilaktyka anemii polega na zastosowaniu zrównoważone, zróżnicowanej i zbilansowanej diety, która zapewni dużą ilość żelaza. Warto wiedzieć, że w produktach spożywczych wyróżnia się dwie formy żelaza: hemowe i niehemowe. 
Żelazo hemowe znajdziemy w produktach pochodzenia zwierzęcego: mięso czerwone, jaja, drób, ryby. Niehemowe żelazo, czyli żelazo pochodzenia roślinnego, dostępne jest głównie w zielonych warzywach, kaszach i orzechach.
Pamiętaj, że żelazo hemowe dużo lepiej się wchłania.

Witaminy i probiotyki
Do przyswojenia żelaza niezbędne są odpowiednie witaminy i bakterie probiotyczne. Już teraz zwróć uwagę na:
  • Witaminę C - ułatwia wchłanianie żelaza, a dodatkowo pozytywnie wpływa na budowanie odporności. Podawaj ją w postaci owoców i warzyw, jak również w formie suplementacji.
  • Kiszonki - kapusta i ogórki również poprawią odporność i wchłanianie żelaza.
  • Probiotyki z rodzaju Lactobacillus - pomagają w obniżeniu stopnia utleniania żelaza. Dodatkowo zwiększają czas wchłaniania żelaza w dwunastnicy. 

Należy pamiętać o tym, że anemia czyli niedokrwistość jest stanem wymagającym konsultacji lekarza pediatry. Szczegółowy wywiad najczęściej pozwala ustalić wstępne rozpoznanie, zalecić właściwe badania laboratoryjne oraz odpowiednie leczenie.
Pamiętać należy, że właśnie brak apetytu jest jednym z objawów niedokrwistości z niedoboru żelaza i dopiero jej skuteczne leczenie pozwala poradzić sobie z niechęcia dziecka do jedzenia.
Na etapie rozpoznania niedokrwistości konieczne jest właściwe leczenie (powinno być prowadzone przez co najmniej 6-8 tygodni od normalizacji wyników morfologii), ponieważ jego brak może mieć niekorzystny wpływ na rozwój dziecka.
Oczywiście dieta i właściwe nawyki żywieniowe są niezwykle ważnym elementem postępowania i po zakończeniu leczenia powinny stać się podstawowym sposobem zapewnienia odpowiedniej ilości żelaza wchłanianego w przewodzie pokarmowym.
W produktach żywnościowych istnieją dwa rodzaje żelaza - hemowe (pochodzenia zwierzęcego, lepiej przyswajalne) oraz niehemowe (pochodzenia roślinnego, o mniejszej przyswajalności). Niezbędnym elementem prawidłowej diety bogatej w żelazo są warzywa zielone (np. pietruszka, szczypiorek), czerwone mięso i podroby, produkty pełnoziarniste, kasze gruboziarniste, buraki. Żelazo wchłania się lepiej, gdy spożywane jest z produktami bogatymi w witaminę C (owoce, warzywa). Stopień absorpcji żelaza zależy również od składu i funkcji mikrobioty jelitowej.
Dziecko niejadek, po wyleczeniu niedokrwistości i wykluczeniu przez lekarza poważnych przyczyn zaburzeń łaknienia, to oczywiście spory problem. Musimy pamiętać o tym, że posiłki powinny być kolorowe, urozmaicone, spożywane, jeśli to możliwe, samodzielnie w spokojnej i miłej atmosferze, bez rozpraszania zabawkami, książeczkami, telefonami lub telewizją. Odpowiednia dawka ruchu to również sposób na zwiększenie zapotrzebowania organizmu na kalorie. Częstym błędem rodziców jest podawanie niejadkowi słodkich i słonych przekąsek, popijanych przez cały dzień mlekiem i sokami, co powoduje u dziecka sytość i brak możliwości spożycia głównego, wartościowego posiłku - dodaje Katarzyna Machnik —  lekarz pediatra, neonatolog, specjalista onkologii i hematologii dzieci.

 

Jaki probiotyk na anemię?

Twoje dziecko ma anemię, ale jest niejadkiem lub nie chce się przekonać do warzyw i owoców? Dobrym rozwiązaniem okazać się może właściwa suplementacja w postaci probiotyku w kroplach. 
 

Stopień absorpcji żelaza zależy również od składu i funkcji mikrobioty jelitowej i dlatego probiotyki są pomocne w leczeniu anemii (niedokrwistości). Po pierwsze probiotyki zwiększają wchłanianie żelaza z produktów roślinnych (żelazo niehemowe), a po drugie niwelują działania związane z suplementacją preparatów żelaza, takie jak bóle brzucha i zaparcia. - radzi Katarzyna Machnik —  lekarz pediatra, neonatolog, specjalista onkologii i hematologii dzieci.

 
W sprzedaży pojawił się probiotyk SANPROBI IBS w kroplach, który posiada pozytywną opinię Instytutu Pomnik-Centrum Zdrowia Dziecka. Już jedna kropla zawiera miliard żywych bakterii probiotycznych. Szczep zawarty w probiotyku Lactiplantibacillus plantarum 299v jest jednym z najlepiej udokumentowanych szczepów na świecie. Czym wyróżnia się szczep: 
  • Usprawnia wchłanianie żelaza z produktów roślinnych.
  • Zapobiega problemom z układem pokarmowym w czasie suplementacji żelaza.
  • Może pomóc w przypadku bólu brzucha.
  • Wzmacnia barierę jelitową.
  • Jest bezpieczny - potwierdzają to certyfikaty oraz naturalne pochodzenie szczepu L. plantarum, zawartego w probiotyku.
Materiał powstał z udziałem marki Sanprobi.

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!