Jak alkohol zakłóca rozwój emocjonalny młodzieży?

Jak alkohol zakłóca rozwój emocjonalny młodzieży?

Wiadomo, że picie alkoholu wyniszcza organizm. Jednak nadużywanie alkoholu ma również destruktywny wpływ na rozwój emocjonalny młodzieży. Jak alkohol niszczy rozwój emocjonalny i intelektualny młodych ludzi? Jakie moralne skutki może mieć spożywanie alkoholu w nadmiernych ilościach?
/ 24.04.2012 10:31
Jak alkohol zakłóca rozwój emocjonalny młodzieży?

Nawet niewielkie ilości alkoholu, niegroźne dla dorosłych, zaburzają procesy rozwojowe dzieci i młodzieży. Dotyczy to nie tylko rozwoju biologicznego, ale także rozwoju emocjonalnego, intelektualnego, duchowego oraz społecznego.

Jak alkohol wpływa na rozwój emocjonalny?

W okresie dorastania alkohol zaburza rozwój dojrzałości emocjonalnej, gdyż wychowanek kojarzy przyjemne stany emocjonalne z alkoholem, a nie z prawdziwymi wydarzeniami życiowymi czy więziami międzyludzkimi, w ten sposób zaczyna tracić kontakt z rzeczywistością. Zamiast odkrywać prawdę o sobie i o życiu w naturalnych i autentycznych doświadczeniach osobistych, uczy się manipulować własnymi uczuciami. Wzbudzanie różnych uczuć za pomocą alkoholu czy innych środków pobudzających, uszkadza naturalne zdolności do reagowania uczuciowego. Według J. Mellibrudy:

„sztuczne pobudzanie się lub uspakajanie utrudnia radzenie sobie z prawdziwymi przyczynami naszych trudności osobistych. Chemiczne uśmierzanie przykrych uczuć tworzy uzależnienie i obniża odporność na cierpienie. Człowiek uczy się, że można przy pomocy alkoholu cierpienie przekształcać w specyficzny rodzaj stanu przyjemnej ulgi. Dlatego dolegliwości fizyczne i psychiczne zamiast odstręczać go od alkoholu, skłaniają go do dalszego picia”. 

Jak alkohol wpływa na rozwój intelektualny?

Alkohol zaburza rozwój intelektualny w wieku dorastania, a także ma wpływ na procesy związane z uczeniem się i zapamiętywaniem. Przykładem błędnego myślenia jest przekonanie niektórych młodych, że sięgają po alkohol tylko po to, aby potwierdzić własną dorosłość i niezależność. Gdy pojawiają się szkody alkoholowe w realnym życiu, w umyśle niemal automatycznie występują zniekształcenia, które likwidują informację o szkodliwości picia przy zachowaniu pozorów wolności i logicznego myślenia. Utrudnia to racjonalne myślenie i dostrzeganie szkód powodowanych przez alkohol oraz uniemożliwia skuteczne powstrzymanie się od picia.

 Alkohol zaburza również rozwój sfery duchowej młodego człowieka. To właśnie duchowość określa w głównej mierze postawę wobec samego siebie oraz wobec świata osób i rzeczy. Bez bogactwa sfery duchowej życie młodego człowieka staje się dramatycznie bolesne i bezsensowne. O znaczeniu duchowości niech świadczy wypowiedź 16-letniego chłopca:

"dlaczego miałbym sobie nie szkodzić piciem alkoholu i po co mam dbać o swoją przyszłość, skoro nie widzę sensu życia".

Jak alkohol wpływa na zachowanie?

Osoby młode pod wpływem alkoholu zmieniają swoje zachowanie, stają się bardziej rozluźnione, smutne – stają się przez jakiś czas weselsze, nieśmiałe – zmieniają się w odważne itd. Ponieważ alkohol uśmierza przykre przeżycia pojawiające się przy okazji niepowodzeń, osoby młode pijące alkohol są mniej motywowane do uczenia się umiejętności potrzebnych w życiu, służących podejmowaniu odpowiedzialnych decyzji czy radzenia sobie z trudnościami. Rezygnują z życia w rzeczywistości i coraz bardziej wchodzą w świat iluzji. 

Zobacz też: Czym jest alkoholizm?

Jakie moralne skutki może mieć picie alkoholu?

Oprócz skutków psychofizycznych, sięganie po alkohol w wieku dorastania powoduje także negatywne skutki moralne, skutki społeczne oraz zaburzone więzi z samym sobą i z innymi ludźmi.

Negatywne skutki moralne to przede wszystkim: poczucie winy, niepokój moralny, łamanie zasad moralnych także w innych sferach życia, osłabienie siły woli, wrażliwości sumienia, zdolności do panowania nad sobą i do wewnętrznej dyscypliny.

Nadużywanie alkoholu i uzależnienie alkoholowe powodują między innymi następujące skutki społeczne:

  • trudności w zdobyciu umiejętności szkolnych i zawodowych, w podejmowaniu funkcji społecznych, we współpracy i respektowaniu norm współżycia w środowisku rodzinnym oraz sąsiedzkim itd.;
  • kształtowanie się negatywnych postaw społecznych, takich jak cynizm, znieczulica społeczna, nierzetelność, nieodpowiedzialność, wulgaryzacja języka, brutalizacja i prymitywizacja życia, zanik zainteresowań wartościami wyższymi.

Badania doświadczalne podkreślają znaczenie obecności czynnika picia alkoholu w wielu poważnych i śmiertelnych urazach, w tym w wypadkach samochodowych, wypadkach rowerowych, katastrofach lotniczych, utonięciach, samobójstwach i zabójstwach.

Alkohol, po który sięgają młodzi, niszczy kontakt człowieka z sobą. Wyraża się to przez: żal do siebie, lęk, agresję, oszukiwanie samego siebie, krzywdzenie siebie, bunt aż do stanów samobójczych. Zaburzone zostają więzi z innymi ludźmi, co prowadzi do osamotnienia i izolacji w wieku, w którym jest potrzebna przyjaźń i wsparcie innych. Unika się więzi opartych na prawdzie i miłości, a preferuje więzi oparte na manipulowaniu drugim człowiekiem, na uzależnieniu go od siebie czy na posługiwaniu się nim dla własnych celów. W konsekwencji prowadzi to do wchodzenia w kręgi rówieśnicze o charakterze patologicznym. W takim środowisku są nawiązywane relacje chore i destrukcyjne dla wszystkich. W przypadku młodego człowieka, który sięga po alkohol, zostaje zaburzona jego więź z Bogiem. Wyraża się to załamaniem się życia religijnego, lękiem przed Bogiem i oskarżaniem Boga. To wszystko jeszcze bardziej osłabia sferę duchową i moralną. 

Przedstawione tu motywy i czynniki warunkujące wczesną inicjację alkoholową oraz jej skutki wśród dzieci i młodzieży, powinny stanowić podstawę do promocji stylu życia bez alkoholu, poprzez oddziaływanie psychoedukacyjne adresowane do uczniów, nauczycieli i rodziców.

Zobacz też: Objawy alkoholizmu

Fragment pochodzi z książki "Pomóż uzależnionym!", autor Marian Łakomski (wydawnictwo Impuls, Kraków 2007). Publikacja za zgodą wydawcy. Bibliografia dostępna u redakcji.

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!