Wstrząs anafilaktyczny fot. Fotolia

Wstrząs anafilaktyczny - objawy i pierwsza pomoc

Co roku, zwłaszcza latem, słyszymy o przypadkach groźnego ugryzienia przez owady. Oto 5 kroków, które mogą uratować komuś życie
Marta Wilczkowska / 05.06.2014 14:31
Wstrząs anafilaktyczny fot. Fotolia
Co roku, zwłaszcza latem, słyszymy o przypadkach groźnego ugryzienia przez owady. Dlatego ważne by szybko rozpoznać objawy wstrząsu anafilaktycznego i udzielić pierwszej pomocy:

Wstrząs anafilaktyczny - objawy


Przy zwykłej alergii chorzy często uskarżają się na:
  • wysypkę,
  • katar,
  • łzawienie oczu,
  • problemy żołądkowe,
  • obrzęki w miejscu zetknięcia z alergenem.
Przy wstrząsie anafilaktycznym reakcje te są wielokrotnie nasilone. W dodatku towarzyszą im reakcje ogólnoustrojowe, takie jak:
  • drastyczny spadek ciśnienia krwi,
  • duszności i niedotlenienie,
  • gwałtowne wymioty,
  • osłabienie,
  • utrata przytomności.
Ważne! Objawy wstrząsu występują od kilku do 20 minut po kontakcie z alergenem. Nasilają się błyskawicznie – na naszych oczach ktoś puchnie tak, że jego twarz traci normalne rysy.

Wstrząs anafilaktyczny - co robić?


Gdy tylko zorientujesz się, że z alergikiem dzieje się coś złego, zacznij mu udzielać pierwszej pomocy. Oto kolejność działań (zapamiętaj ją lub schowaj kartkę z radami np. w portfelu).
  1. Przerwij kontakt z alergenem – jeśli wstrząs jest efektem uczulenia na jad owadów, rozejrzyj się, czy nie ma w pobliżu np. os, czy pszczół (jeśli są, przeprowadź chorego w inne miejsce). Jeśli żądło tkwi w skórze, usuń je, by nie wydzieliło kolejnej porcji jadu.
  2. Oceń stan chorego – czy ma problem z oddychaniem, czuje postępujące osłabienie (związane jest głownie z gwałtownym spadkiem ciśnienia krwi), czy nie traci świadomości (jeśli nie, mów cały czas do niego, uspokajającym głosem, dowiedz się też, czy ma przy sobie jakieś leki przeciw alergii i na co jeszcze może być uczulony).
  3. Wezwij pogotowie – opisz lokalizację, stan chorego. Jeśli wiesz, powiedz, co wywołało wstrząs. Nie rozłączaj się, nim dyspozytor nie potwierdzi, że przyjął zgłoszenie. Pamiętaj też, że możesz poprosić go, aby pozostał na linii i udzielał ci dalszych szczegółowych instrukcji (zwłaszcza w wypadku resuscytacji, patrz też punkt. 5).
  4. Zrób zastrzyk z adrenaliny (epinefryny) – instrukcja poniżej.
  5. Zapewnij bezpieczną pozycję – rozepnij ubranie chorego, by ułatwić mu oddychanie, a potem... Jeśli jest przytomny, połóż go z nogami uniesionymi nieco do góry. Jest nieprzytomny, ale oddycha? Połóż go na boku. Jeżeli stracił przytomność i nie oddycha, połóż go na wznak i rozpocznij resuscytację. Polega ona na robieniu masażu serca (30 zdecydowanych rytmicznych uciśnięć klatki piersiowej), na przemian ze sztucznym oddychaniem (2 wdechy).

Wstrząs anafilaktyczny - jak zrobić zastrzyk z adrenaliny?


Coraz więcej osób silnie uczulonych na jad owadów nosi ze sobą auto-strzykawkę z adrenaliną (epinefryną). Zawiera ona odmierzoną dawkę leku i jest bardzo łatwa w obsłudze. Wystarczy:
  • zdjąć z niej ochronną nakładkę,
  • wziąć w dłoń, ustawić pod kątem prostym do przednio-bocznej części uda, w odległości ok. 10 cm od skóry,
  • zdecydowanym ruchem wbić w mięsień, przycisnąć do końca tłok.
Przytrzymać jeszcze 10 sekund, wyciągnąć i rozmasować miejsce wkłucia. W razie potrzeby po kwadransie można zrobić 2 zastrzyk.

Czytaj także:

Na podstawie artykułu Diany Ożarowskiej-Sady z Przyjaciółki

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!