zapalenie mieszków włosowych fot. iStock by Getty Images

Zapalenie mieszków włosowych – jak poznać i jak leczyć stan zapalny mieszka włosowego

Zapalenie mieszków włosowych to stan zapalny ujścia mieszka włosowego, najczęściej wywołany przez gronkowca złocistego, rzadziej przez inne bakterie lub grzyby drożdżakowe. W zależności od głębokości zmian, ich nasilenia i przyczyn, w ramach terapii lekarz może zlecić stosowanie miejscowo środków antyseptycznych, przeciwgrzybiczych, maści z antybiotykiem lub antybiotyków w formie doustnej.
/ 04.06.2020 12:21
zapalenie mieszków włosowych fot. iStock by Getty Images

Zapalenie mieszków włosowych to stan zapalny ujścia mieszka włosowego, najczęściej o podłożu bakteryjnym. Odpowiedzialny za zakażenie jest w większości przypadków gronkowiec złocisty (Staphylococcus aureus) – bakteria naturalnie występująca na skórze człowieka oraz w jamie nosowo-gardłowej. Za zapalenie mieszków włosowych mogą też odpowiadać grzyby drożdżakowe, również wchodzące w skład mikroflory człowieka. Ujmując inaczej, zapalenie mieszków włosowych wynika z zaburzenia równowagi między naturalnie występującymi na skórze bakteriami i grzybami.

Spis treści:

  1. Objawy zapalenia mieszków włosowych
  2. Zapalenie mieszków włosowych – czynniki ryzyka
  3. Zapalenie mieszków włosowych – rodzaje
  4. Zapalenie mieszków włosowych  diagnostyka różnicowa
  5. Leczenie zapalenia mieszków włosowych

Objawy zapalenia mieszków włosowych

Zapalenie mieszka włosowego charakteryzuje się przede wszystkim krostą lub pęcherzem przebitym włosem i powierzchownym lub głębokim stanem zapalnym. Zmiany mogą być zlokalizowane w różnych miejscach ciała: na brodzie, ramionach, udach, plecach lub głowie – wszędzie na skórze, z wyjątkiem podeszwy dłoni i stóp. Czasami towarzyszy im świąd.

U mężczyzn zmiany częściej pojawiają się na owłosionej skórze brody, a u kobiet na nogach i w pachwinach, co w obydwu przypadkach ma związek z goleniem lub depilacją. Krostki mogą być pojedyncze lub występować grupowo. U mężczyzn na brodzie zwykle są bardziej nasilone, pojawiają się mnogo i mają postać grudek lub guzków. Głębokie zmiany mogą zostawiać blizny.

Zapalenie mieszków włosowych czasami powoduje powstanie czyraków. Są to ostre, bolesne, okołomieszkowe guzki zapalne, które zmieniają się w krosty wypełnione krwią i ropą. Przyczyną tego typu zmian jest zakażenie gronkowcami. Główne obszary występowania czyraków to szyja, dekolt, klatka piersiowa, twarz i pośladki. Zmiany te mają średnicę od 5 do 30 mm.

Kto jest bardziej narażony na rozwój zapalenia mieszków włosowych?

Rozwojowi zapalenia mieszków włosowych sprzyjają:

  • przyjmowanie antybiotyków,
  • przyjmowanie steroidów,
  • intensywne pocenie się,
  • nakładanie na skórę tłustych, oleistych kremów,
  • cukrzyca,
  • nadwaga i otyłość,
  • zakażenie HIV i AIDS,
  • inne zakażenia (np. zakażenie skóry, zmiany ropne, dermatozy),
  • działanie mechaniczne: ciągłe pocieranie, drażnienie, np. przez noszenie za ciasnej, obcisłej odzieży. 

Zapalenie mieszków włosowych – rodzaje

Bakteryjne zapalenie mieszków włosowych to najczęstszy rodzaj choroby. Wywołują je gronkowce, ale czynnikiem zapalnym mogą też być inne bakterie: paciorkowce, pałeczka ropy błękitnej lub pałeczka zapalenia płuc. Bakteryjne zapalenie mieszków włosowych może występować w różnych miejscach na całym ciele.

Oprócz bakteryjnego zapalenia mieszków włosowych, wyróżnia się także drożdżakowe zapalenie mieszków włosowych. Występuje zazwyczaj na plecach i klatce piersiowej, może mu towarzyszyć swędzenie. Drożdżakowa odmiana jest częstsza u osób z atopowym zapaleniem skóry.

Zapalenie mieszków włosowych brody (tzw. figówka) jest rodzajem zapalenia występującym przewlekle. Dotyczy osadzonych głęboko w skórze mieszków włosów brody (zwykle u mężczyzn). Włosy na brodzie mogą też wychodzić z mieszka, wykrzywiać się i wrastać ponownie w skórę, co określa się mianem rzekomego zapalenia mieszków włosowych – należy je odróżnić od zapalenia mieszków, bowiem za problem nie odpowiada zakażenie drobnoustrojami czy grzybami i wymaga innego leczenia.

Zapalenie mieszków włosowych – diagnostyka różnicowa

Diagnostyka różnicowa polega na wykluczeniu innych podobnych schorzeń. W rozpoznaniu zapalenia mieszków włosowych ważnym elementem jest rozróżnienie z chorobami o podobnych objawach, np. trądzikiem, grzybicą, rogowaceniem mieszkowym lub wspomnianym rzekomym zapaleniem mieszków włosowych.

Przed leczeniem zapalenia rekomendowane jest wykonanie badania mikrobiologicznego – posiewu bakterii, w celu upewnienia się, jaka jest przyczyna stanu zapalnego.

Leczenie zapalenia mieszków włosowych

Leczenie zapalenia mieszków włosowych polega na:

  • odpowiedniej higienie,
  • w przypadku zakażeń wywołanych gronkowcami – przyjmowaniu antybiotyków (miejscowo lub, gdy zmiany są głębokie, doustnie),
  • w przypadku zakażeń drożdżakowych – przyjmowaniu leków przeciwgrzybiczych,
  • stosowaniu miejscowo środków antyseptycznych (np. chlorheksydyny),
  • stosowaniu kompresów wspomagająco w leczeniu pojedynczych czyraków.

Należy pamiętać, że zapalenie mieszków włosowych jest schorzeniem trudnym do leczenia. Wymaga czasu, a niejednokrotnie długotrwałej terapii podtrzymującej, ponieważ obserwuje się tendencję do nawrotów choroby. W wielu przypadkach leczenie opiera się na długim przyjmowaniu antybiotyków.

Źródła:A.Windak (red.), W.Lukas (red.), Medycyna w praktyce, Warszawa 2011,
R. Nowicki (red.), S. Majewski (red.), Dermatologia i choroby przenoszone drogą płciową, PZWL Wydawnictwo Lekarskie, Warszawa 2019.

Więcej na podobny temat:
Wrastanie włosków po depilacji to nie problem
Wrastanie włosków
Czyraki – jak je usunąć?
Trądzik - rodzaje, przyczyny, sposoby na trądzik (opinia lekarza)
Krosty na plecach, ramionach i dekolcie - jak się ich pozbyć?

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!

SKOMENTUJ
KOMENTARZE (1)
/03.07.2020 12:22
na mieszki włosowe i te krosty to przede wszystkim coś nawilżającego z mocznikiem. nie zawsze to może dostatecznie i lepiej iść na jakiś zabieg, ale u mnie krosty na ciele to codzienność i nauczyłam się co z nimi robić by się ich pozbyć ^^