dopamina lek niedobór fot. Adobe Stock

Dopamina - niedobór i nadmiar hormonu. Dla kogo lek z dopaminą?

Dopamina jest neuroprzekaźnikiem i hormonem należącym do katecholamin. Jest produkowana głównie w jądrach podstawnych, znajdujących się w mózgu. Choć nazywana jest hormonem szczęścia, to ma swoje ciemne strony.
/ 30.03.2020 11:37
dopamina lek niedobór fot. Adobe Stock

Spis treści:

  1. Rola dopaminy w układzie nerwowym
  2. Niedobór i nadmiar dopaminy
  3. Badanie stężenia dopaminy – jakie są wskazania do badania?
  4. Kto powinien przyjmować leki z dopaminą?
  5. Dopamina a uzależnienia

Rola dopaminy w układzie nerwowym

Dopamina uczestniczy w procesach poznawczych:

  • nauce,
  • zapamiętywaniu,
  • koncentracji.

Dopamina bierze udział w kształtowaniu emocji i koordynacji ruchowej. To ona pociąga za sznureczki centralnego układu nerwowego, który bez dopaminy byłby „uśpiony”.

Dopamina odpowiada za uczucie podekscytowania, gdy się zakochujemy, motywuje nas do nauki i pracy, to dzięki niej seks uważamy za przyjemny.

Jednak poziom tego przekaźnika może też rzutować na problemy ze zdrowiem i życiem. Dopamina bierze udział w powstawaniu uzależnienia od narkotyków czy hazardu.

Zaburzenia produkcji dopaminy w mózgu łączone są z takimi schorzeniami, jak:

  • choroba Parkinsona,
  • pląsawica Huntingtona,
  • ADHD,
  • schizofrenia.

Niedobór i nadmiar dopaminy

Zmiany w stężeniu dopaminy mogą być spowodowane wieloma czynnikami, m.in. stresem, emocjami, niedoborem snu, deficytem niektórych składników diety, np. magnezu, żelaza, spożywaniem nadmiaru alkoholu lub kofeiny. Jeśli problem z dopaminą występuje stale, to może być sygnałem poważnych chorób. 

Niedobór dopaminy występuje m.in. w:

  • chorobie Parkinsona,
  • ADHD,
  • depresji.

Podwyższony poziom dopaminy wstępuje przy niektórych nowotworach, np.:

  • neuroblastoma,
  • guz chromochłonny,
  • ganglioneuroma.

Nadmiar dopaminy w mózgu pojawia się w niektórych zaburzeniach i chorobach układu nerwowego, jak:

  • pląsawica Huntingtona,
  • schizofrenia,
  • zaburzenia snu,
  • zaburzenia popędu płciowego.

Badanie stężenia dopaminy – jakie są wskazania do badania?

Dopaminę oznacza się podczas wykrywania niektórych nowotworów, chorób układu nerwowego lub schorzeń genetycznych. W tych przypadkach obserwuje się zaburzenia poziomu hormonu, co skłania do dalszych dokładniejszych badań diagnostycznych.

W związku z tym, że stężenie dopaminy może wzrosnąć pod wpływem emocji czy wysiłku, nie wystarczy jednorazowe pobranie krwi. Taki wynik nie będzie miarodajny. Przeprowadza się najczęściej dobową zbiórkę moczu i na tej podstawie określa poziom dopaminy w organizmie.

Kto powinien przyjmować leki z dopaminą?

Dopamina występuje jako lek w postaci kroplówki. Stosuje się go w terapii wstrząsu:

  • w zapobieganiu niewydolności nerek,
  • wstrząsie kardiogennym, septycznym, pourazowym (podwyższa ciśnienie tętnicze i wzmaga pracę serca),
  • po operacjach kardiochirurgicznych,
  • w ataku przewlekłej niewydolności serca.

Dopamina podawana dożylnie nie przekracza bariery krew-mózg, dlatego kiedy konieczne jest zwiększenie jej stężenia w mózgu, stosuje się inną formę leku. Przykładowo osobom chorym na Parkinsona podaje się lewodopę. Jest to prekursor dopaminy, który pokonuje barierę krew-mózg, co umożliwia przekształcenie w mózgu w dopaminę, a w rezultacie podwyższenie stężenia tego neuroprzekaźnika w układzie nerwowym.

W medycynie stosuje się także leki, które blokują metabolizm dopaminy, przez co zwiększają jej stężenie w mózgu. Lub leki, które hamują transport dopaminy, dzięki czemu zmniejszają jej stężenie.

Dopamina a uzależnienia

Dopamina ma duży udział w rozwoju uzależnień. Jej stężenie gwałtownie wzrasta po niektórych stymulantach, np. kokainie, amfetaminie, co wywołuje uczucie euforii. Następnie poziom dopaminy spada. Z czasem organizm wykształca coraz mniejsza wrażliwość receptorów dopaminowych, w wyniku czego organizm zaczyna domagać się większych dawek związków pobudzających. 

Mechanizm związany z działaniem dopaminy powoduje, że potrzeba jej zwiększenia jest bardzo silna i musi minąć sporo czasu, aby ją stłumić. Nawet jeśli udaje się opanować uzależnienie, jest duże ryzyko powrotu chęci dostarczenia organizmowi substancji, która powodowała silny wyrzut dopaminy.

Więcej o zaburzeniach hormonalnych w organizmie: 

Nadczynność tarczycy: definicja, objawy, skutki, leczenie
Nadczynność tarczycy: definicja, objawy, skutki, leczenie
Nadczynność tarczycy jest spowodowana nadmiernym wydzielaniem hormonów przez gruczoł tarczycowy. Nadczynność tarczycy może być pierwotna lub wtórna.
Badania hormonalne – kiedy należy je wykonywać?
Badania hormonalne – kiedy należy je wykonywać?
Powodów wykonywania badań hormonalnych jest wiele, nie każdy jednak wie, że do większości z nich – w przypadku kobiet – trzeba przystępować w określonych dniach cyklu miesiączkowego.
Jakie zaburzenia hormonalne powodują cukrzycę?
Jakie zaburzenia hormonalne powodują cukrzycę?
Cukrzyca to choroba metaboliczna. Może być ona spowodowana insulinoopornością tkanek organizmu lub całkowitym bądź częściowym brakiem wydzielania insuliny. Do przyczyn tej choroby można zaliczyć bardzo wiele chorób endokrynologicznych.
TARCZYCA = objawy, choroba basedowa, dieta, niedoczynność, wole
TARCZYCA = objawy, choroba basedowa, dieta, niedoczynność, wole
Ten niewielki gruczoł ma wpływ na twoją sylwetkę, samopoczucie, płodność, kondycję kości i urodę. Poznaj objawy, które świadczą o tym, że tarczyca choruje.
Hormonalna terapia zastępcza – fakty i mity
Hormonalna terapia zastępcza – fakty i mity
Mimo że hormonalna terapia zastępcza pozwala zminimalizować dyskomfort towarzyszący menopauzie, wciąż niewiele Polek decyduje się na leczenie. Obiegowe opinie, które nie mają medycznego uzasadnienia, zniechęcają Polki do podjęcia terapii – czytamy w „Gazecie Wyborczej” w artykule „Hormonalna terapia zastępcza”.

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!

SKOMENTUJ
KOMENTARZE (0)