Jeśli masz problem z niepłodnością, którą leczysz, jest więcej niż prawdopodobne, że ta sytuacja okaże się dla Ciebie mocno stresująca

Negatywna triada w depresji – czym jest?

Negatywna triada poznawcza to termin zaczerpnięty z poznawczego modelu depresji. Jej twórcy, Aaron T. Beck i Albert Ellis, wysunęli tezę, że do powstania depresji przyczyniają się: triada poznawcza oraz błędy logicznego myślenia. Dowiedz się, co to takiego.
/ 16.01.2019 12:23
Jeśli masz problem z niepłodnością, którą leczysz, jest więcej niż prawdopodobne, że ta sytuacja okaże się dla Ciebie mocno stresująca

Negatywna triada poznawcza

Na negatywną triadę poznawczą składają się:

  • negatywny obraz „ja”,
  • negatywne myśli, dotyczące aktualnych doświadczeń, czyli teraźniejszości,
  • negatywne postrzeganie przyszłości (niektórzy dopowiadają negatywne reinterpretacje wydarzeń przeszłych, ale myśli dotyczące przeszłości nie należą do klasycznej triady poznawczej w ujęciu Becka).

Negatywny obraz „ja”

Negatywny obraz „ja” obejmuje poczucie małej wartości, poczucie ułomności, czasami bycia wręcz kaleką w kontekście fizycznym i społecznym. Poczucie bezwartościowości i "nieodpowiedniości" skutkuje niskim ocenianiem swoich możliwości, zarówno w sferze prywatnej (może wiązać się z nieśmiałością i lękiem społecznym), jak zawodowej (np. lęk przed uczestniczeniem w procesie rekrutacji na jakiekolwiek stanowisko związany z lękiem przed porażką, przeżywaniem poczucia winy i wstydu).

Osoba cierpiąca na depresję przypisuje sobie nieprzyjemne doświadczenia. Poczucie winy obejmuje także kompletnie niezawinione wypadki losowe, osoba z depresją nie uwzględnia faktu, że negatywne wydarzenia mogą mieć inne źródło niż ona sama. W połączeniu z przekonaniem o własnej trwałej ułomności i "nieadekwatności" daje to w konsekwencji poczucie graniczące z pewnością, że osoba ta nigdy nie zazna szczęścia.

Negatywne postrzeganie bieżących doświadczeń

Nie dość, że bieżące doświadczenia przypisywane są własnej ułomności, także ocena bieżących doświadczeń ulega zaburzeniu. Wydarzenia zawsze przybierają zły obrót, a cokolwiek się z osobą z depresją dzieje, zawsze w jej postrzeganiu dzieje się źle. Z możliwych interpretacji wybierana jest najgorsza możliwa, najczarniejszy scenariusz, a utrudnienie urasta do rangi przeszkody nie do pokonania.

Negatywna interpretacja obejmuje też bezspornie pozytywne doświadczenia do tego stopnia, że otoczeniu niejednokrotnie wydaje się, iż osoba chora jest nie tylko pesymistą i malkontentem, ale człowiekiem uparcie szukającym dziury w całym. Trzeba pamiętać, że nie jest to złośliwość wymierzona w otoczenie, a objaw chorobowy, na który osoba cierpiąca na depresję nie ma wpływu do czasu podjęcia terapii.

Negatywne postrzeganie przyszłości

Negatywne poglądy dotyczące przyszłości związane są ściśle z poczuciem beznadziejności i bezradności. Osoba z depresją jest przekonana, że niezależnie od podjętego przez siebie działania poniesie porażkę, a zatem wszelkie próby są pozbawione sensu. Co więcej, osoba ta jest nastawiona na to, że przyszłość przyniesie wyłącznie przykre doświadczenia, cierpienie, ból i nieszczęście – w dodatku spowodowane jej ułomnością. W jej wizji teraźniejsze negatywne wydarzenia będą się powtarzać w przyszłości, a pozytywna zmiana nie nastąpi.

Terapia poznawcza

Terapia poznawcza opracowana przez Becka i Ellisa obejmuje pracę nad zmianą postrzegania siebie, teraźniejszości i przyszłości oraz nad korygowaniem błędów logicznych. Obecnie jednak częściej stosuje się terapię behawioralno-poznawczą, uwzględniającą także elementy ujęcia behawioralnego.

Zobacz też:
Jak rozpoznać depresję?
Jak leczyć depresję?

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!