Czym jest toczeń rumieniowaty układowy?

Jak żyć po stracie bliskiej osoby?/fot. Fotolia fot. Fotolia
Toczeń rumieniowaty układowy to przewlekła choroba autoimmunologiczna, która może zaatakować prawie każdy narząd naszego organizmu. Dotyka głównie kobiety w wieku rozrodczym. Jakie są przyczyny choroby? Jak rozpoznać schorzenie? Gdzie szukać pomocy?
/ 08.06.2012 11:44
Jak żyć po stracie bliskiej osoby?/fot. Fotolia fot. Fotolia

Czym jest toczeń rumieniowaty układowy?

Toczeń rumieniowaty układowy, nazywany w skrócie TRU, to schorzenie autoimmunologiczne, które zalicza się do chorób reumatycznych. TRU jest przewlekłą i wielonarządową chorobą zapalną tkanki łącznej.

TRU może zająć równocześnie wiele narządów i układów, np. skórę, nerki, płuca, szpik, wątrobę, serce, układ nerwowy, układ krwiotwórczy.

Kto najczęściej choruje na TRU?

W Polsce chorych na TRU jest około 15 000. Jest to choroba, która dotyka głównie kobiety – występuje u nich 10 razy częściej niż u mężczyzn. Schorzenie występuje średnio u 1 na 1000 kobiet. Średni wiek, w którym pojawiają się pierwsze objawy choroby to 30 lat, czyli w potencjalnie rozrodczym okresie. Jednak na TRU zachorować można w każdym wieku i może wystąpić także u dzieci i osób starszych.

Jakie są przyczyny choroby?

Przyczyny choroby niestety nie są znane.

Choroba może przebiegać w różny sposób i mieć liczne objawy, dlatego wczesne wykrycie jest trudne i wymaga przeprowadzenia wielu specjalistycznych badań.

Można jednak wyróżnić kilka czynników ryzyka wystąpienia tocznia rumieniowatego układowego. Są to:

  • Czynniki środowiskowe, np. promieniowanie ultrafioletowe, intensywne światło słoneczne;
  • Niektóre leki mogą powodować wystąpienie zespołu tocznia polekowego, np. prokainamid, hydralazyna, izoniazyd, chloropromazyna i metyldopa;
  • Czynniki genetyczne – jednak nieznana jest konstelacja genetyczna powodująca chorobę;
  • Czynniki hormonalne – ciąża powoduje zaostrzenie aktywności choroby;
  • Czynniki infekcyjne.

Częstość występowania choroby wśród bliźniaków jednojajowych wynosi 30-50%. Poza tym około 4-12% chorych na TRU ma w rodzie chorego na to schorzenie.

Zobacz też: Jak rozpoznać toczeń rumieniowaty układowy?

Jakie są objawy choroby?

Objawy TRU są bardzo liczne, ale u chorego nie muszą wystąpić wszystkie dolegliwości, a ich pojawienie się może być rozciągnięte w czasie, dlatego ważne, aby wiedzieć jakie objawy pojawiają się na początku choroby.

Pierwsze objawy tocznia rumieniowatego układowego to:

  • zmiany skórne – rumień na twarzy lub rumień krążkowy,
  • zapalenie lub ból stawów,
  • objawy ogóle – złe samopoczucie, zmęczenie, gorączka.

Pozostałe objawy to:

  • rumień na twarzy – jest umiejscowiony na policzkach i nie przekracza bruzd nosowowargowych, tzw. „motyl na twarzy”;
  • rumień krążkowy – zmiany rumieniowate, które mogą ulec rogowaceniu, łuszczeniu, a także może dojść do zanikowego bliznowacenia;
  • nadwrażliwość na światło słoneczne powodująca zmiany na skórze;
  • owrzodzenia błony śluzowej jamy ustnej lub nosowogardłowej;
  • zapalenie stawów, które dotycz przynajmniej dwóch stawów obwodowych i powoduje ból i obrzęk.
  • zapalenie błon surowiczych:
  • zapalenie opłucnej – ból opłucny w wywiadzie lub tarcie opłucne,
  • zapalenie osierdzia – zmiany w EKG lub tarcie osierdziowe albo obecność wysięku w jamie osierdzia.
  • zmiany w nerkach:
  • białkomocz > 0,5 g/24 h lub 3-krotne stwierdzenie obecności białka w moczu,
  • obecność wałeczków w moczu wywodzących się z komórek (zwykle erytocytarnych lub cewkowych).
  • zaburzenia neurologiczne – napady drgawkowe lub zaburzenia psychiczne, jeśli ich podłożem nie są reakcje polekowe, zaburzenia metaboliczne (np. kwasica) lub elektrolitowych.

Pojawiają się także zaburzenia immunologiczne. Można wykryć obecność, któryś z następujących przeciwciał:

  • antynDNA,
  • antySm,
  • antyfosfolipidowych.

Wystąpić mogą również zaburzenia hematologiczne, takie jak:

  • anemia hemolityczna z retykulocytozą,
  • leukopenia: < 4000/mm3 stwierdzana przynajmniej dwukrotnie,
  • limfopenia: < 1500/mm3 stwierdzana przynajmniej dwukrotnie,
  • leukopenia: < 4000/mm3 jeśli nie było reakcji polekowych.

Zobacz też: Jak skutecznie leczyć toczeń?

Jakie powikłania mogą wystąpić?

Toczeń rumieniowaty układowy może przebiegać z nazstepującymi powikłaniami:

  • skutki długotrwałej kortykoterapii,
  • przedwczesna miażdżyca,
  • zawał mięśnia serca jeszcze w okresie przedmenopauzalnym,
  • jałowa martwica głowy kości udowej,
  • złamania na tle osteoporozy,
  • ciężkie zakażenia,
  • zapalenie naczyń, w tym naczyń centralnego układu nerwowego, czy układu trawiennego.

Jakie schorzenia mogą towarzyszyć TRU?

Często z TRU występują inne schorzenia, takie jak:

  • zespół antyfosfolipidowy – nawracające powikłania zakrzepowozatorowe w różnych narządach lub nawykowe poronienia, które dotykają około 30% chorych na tocznia rumieniowatego układowego;
  • zespół suchości;
  • nakładanie się na tocznia rumieniowatego układowego innej choroby tkanki łącznej, czyli tzw. zespół nakładania.

Jak leczyć TRU?

Choroba zwykle rozpoznawana i leczona jest przez reumatologów. Jednak ze względu na wieloukładowy charakter choroby, pacjenci mogą być leczeni, np. przez nefrologów, dermatologów czy hematologów – w zależności od tego jakie objawy dominują.

Chorzy powinni przynajmniej raz w roku podlegać kompleksowej ocenie. Poza tym pacjenci powinni zaprzestać palenia. Wskazana jest aktywność fizyczna.

Źródło: materiały prasowe/ar

Zobacz też: Toczeń rumieniowaty układowy – jak leczyć?

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!

Redakcja poleca

REKLAMA