Poród to emocjonujące przeżycie. Jak się do niego przygotować? /fot.Shutterstock

Przetrwały przewód tętniczy Botalla

Przetrwały przewód Botalla (PDA) to jedna z najczęstszych wad wrodzonych u dzieci i stanowi pamiątkę z życia płodowego. Nieleczony doprowadzić może do ciężkich powikłań, dlatego ważna jest jego wczesna diagnostyka i korekta.
/ 02.02.2011 18:04
Poród to emocjonujące przeżycie. Jak się do niego przygotować? /fot.Shutterstock

Płód jest zupełnie inny

Krążenie krwi w życiu płodowym jest odmienne niż to po urodzeniu. Płuca rozwijającego się w macicy dziecka zalane są wodami płodowymi, płód nie wykonuje wdechów, dlatego zbędne jest transportowanie krwi z serca do płuc.

Przewód tętniczy Botalla to krótkie naczynie krwionośne łączące bezpośrednio lewą tętnicę płucną z aortą, aby krew omijała naczynia płucne. Zaraz po urodzeniu i wykonaniu pierwszego wdechu przez noworodka przewód tętniczy ulega samoistnemu zamknięciu, gdyż przestaje spełniać swoją dotychczasową funkcję.

Zobacz też: Toksoplazmoza atakuje płód

U kogo częściej występuje PDA?

Kiedy nie dojdzie do jego zamknięcia, mówimy wówczas o przetrwałym przewodzie tętniczym. Wada ta stanowi 5-10% wszystkich anomalii sercowo-naczyniowych w okresie dziecięcym i często towarzyszy innym wrodzonym nieprawidłowościom w budowie serca.

Występowanie wady znacznie wiążę się z przedwczesnym urodzeniem dziecka, jak również z płcią żeńską (dziewczynki chorują 3 razy częściej niż chłopcy). Dotyczy przede wszystkim wcześniaków, występuje u 45% noworodków o wadze <1750g i aż u 80% o wadze <1200g.

Jak wtedy przepływa krew?

Krew, wyrzucana przez lewą komorę do aorty, zamiast płynąć do tkanek całego ciała, poprzez drożny przewód tętniczy - w mniejszym lub większym stopniu - przepływa do tętnicy płucnej i do płuc. Powrót ten powoduje w konsekwencji przeciążenie krążenia płucnego, lewego przedsionka i lewej komory. Grozi to rozwojem nadciśnienia płucnego i niewydolności serca.

Objawy PDA z obserwacji rodzica

Objawy drożnego przewodu tętniczego Botalla u noworodka zależą głównie od wielkości przecieku. Przy niewielkim przecieku, przebieg zazwyczaj tej bezobjawowy. Jednak kiedy przeciek jest umiarkowany lub duży występuje szereg charakterystycznych symptomów, na które jako pierwszy powinien zwrócić uwagę rodzic.

Noworodek często płacze, może pojawić się kaszel i duszność. Dziecko gorzej przybiera na wadze w porównaniu ze zdrowymi rówieśnikami, a także częściej łapie infekcje dróg oddechowych. Ponadto szybko męczy się podczas karmienia.

Co potwierdzi rozpoznanie?

Lekarz podczas badania wysłucha szereg innych objawów ze strony pracy serca (szmery, tony, drżenie). Pomocne w rozpoznaniu wady jest wykonanie badania EKG, USG Doppler, zdjęcia rentgenowskiego klatki piersiowej i bardziej inwazyjnego cewnikowania serca.

Kiedy leczyć przetrwały przewód tętniczy Bottala?

Wadę pod postacią drożnego przewodu tętniczego należy leczyć jak najszybciej, bowiem grozi ona rozwojowi niewydolności serca i zapaleniu wsierdzia.

Metod zamknięcia przewodu jest kilka – od podania tlenu czy indometacyny po chirurgiczne zabiegi podwiązania nicią. Nową metodą jest zabieg przezskórnego, śródnaczyniowego zamknięcia przewodu Botalla za pomocą cewnika i sprężynki (coila). U dzieci przedwcześnie urodzonych należy odczekać 3 miesiące, gdyż w większości przypadków dochodzi do samoistnego zamknięcia przewodu tętniczego.

Zobacz też: Wady serca u dorosłych

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!