ajałaska fot. Adobe Stock

Ayahuasca (ajałaska) – przygotowanie, zalety zdrowotne i skutki uboczne

Ajałaska to roślinny wywar o działaniu halucynogennym i przeciwdepresyjnym. Ma zastosowanie w medycynie niekonwencjonalnej i coraz częściej sięgają po niego mieszkańcy Zachodu. Ajałaska, choć w praktykowanych ilościach nie jest toksyczna, to jednak ma skutki uboczne i nie każdy może ją stosować.
/ 02.03.2021 12:43
ajałaska fot. Adobe Stock

Spis treści:

  1. Czym jest ajałaska?
  2. Ajałaska – sposób przygotowania
  3. Ajałaska – objawy po spożyciu
  4. Przygotowanie do rytuału ayałaski
  5. Ajałaska – zalety zdrowotne
  6. Czy ajałaska uzależnia?
  7. Kto nie powinien pić ajałaski?

Czym jest ajałaska?

Ajałaska to tradycyjny wywar, pochodzący z rejonów Amazonii, o działaniu psychoaktywnym, wytwarzany z winorośli Banisteriopsis caapi (zawierającej beta-karbolinę o działaniu przeciwdepresyjnym) i liści krzewu Psychotria viridis (z halucynogenną substancją dimetylotryptaminą, DMT). Terminem ajałaska określa się też rytuał parzenia i spożywania tego napoju. 

Ajałaska od wieków była używana przez rdzenne ludy Peru, Brazylii, Kolumbii i Ekwadoru w celach religijnych ("łączenia się" z duchami) oraz leczniczych (ma oczyszczać, poprawiać nastrój i koncentrację). Towarzyszy ważnym ceremoniom.

Obecnie wywar ajałaska zyskał popularność na całym świecie. Piją go osoby poszukujące harmonii duszy i ciała, niekonwencjonalnych metod leczenia oraz biznesmeni i pracownicy korporacji, którzy chcą odreagować stres i osiągnąć sukcesy zawodowe.

Jak przygotowuje się ajałaskę?

Wywar ajałaska tradycyjnie jest przygotowywany przez szamana lub curandero (uzdrowiciela) poprzez długotrwałe ogrzewanie lub gotowanie winorośli Banisteriopsis caapi oraz liści Psychotria viridis, po uprzednim rozgnieceniu roślin w celu wydobycia właściwości. W rezultacie powstaje brązowo-czerwony napój (herbata) o intensywnym smaku i zapachu. Przeznaczony jest do picia.

Ajałaska – objawy po spożyciu

Ajałaska ma działanie psychodeliczne, co oznacza, że powoduje odmienny stan umysłu o zmienionych: percepcji, świadomości, odczuwaniu uczuć i sposobie myślenia. Mówiąc inaczej, osoba pod wpływem ajałaski może doświadczać:

  • halucynacji wzrokowych i słuchowych,
  • rodzaju transu,
  • bardzo silnych emocji,
  • introspekcji, 
  • euforii,
  • niepokoju,
  • poczucia więzi i jedności,
  • ale też: biegunki, nudności, wzrostu cieśnienia tętniczego i częstości pracy serca, podwyższonej temperatury ciała.

Ajałaska zaczyna działać w ciągu godziny od spożycia, a jej efekty psychodeliczne utrzymują się od 2 do 6 godzin. Na ogół rytuał odbywa się w nocy. Uczestnicy piją 1-2 porcje wywaru.

Przygotowanie do rytuału ayałaski

Przyjmowanie ajałaski powinno odbywać się pod nadzorem doświadczonego szamana lub uzdrowiciela. Przed przystąpieniem do rytuału zaleca się rezygnację z palenia papierosów, narkotyków, alkoholu, kofeiny oraz seksu - jest to potrzebne do pełnego oczyszczenia ciała. Niektórzy zalecają też dietę wegańską lub wegetariańską w czasie 2-4 tygodni przed ceremonią ayałaski.  

Ajałaska – zalety zdrowotne

Nie można określić jednoznacznie, że ajałaska jest substancją szkodliwą lub korzystną dla organizmu. Jest ona narkotykiem i nie ma bezpiecznego poziomu używania tego typu substancji  uważają przedstawiciele Alcohol and Drug Foundation, australijskiej organizacji zapobiegającej szkodliwemu działaniu alkoholu i narkotyków. Zawsze trzeba liczyć się z pewnym ryzykiem.

Niemniej badania naukowe wskazują na możliwe korzyści zażywania ajałaski:

  • działanie przeciwdepresyjne,
  • poprawa nastroju,
  • obrona przed stresem oksydacyjnym i stanami zapalnymi,
  • poprawa koncentracji,
  • regulacja emocjonalna,
  • obniżenie stresu.

Ze względu na swoje właściwości, ayałaska jest polecana w niekonwencjonalnym leczeniu depresji, lęku oraz zespołu stresu pourazowego.

Ajałaska wpływa na każdego w inny sposób i jej działanie zależy od różnych czynników: przyzwyczajenia organizmu, wzrostu i wagi oraz stanu zdrowia, mocy wywaru lub możliwych interakcji z zażywanymi lekami. Odczucia po zażyciu są subiektywne - mogą znacznie się różnić u poszczególnych osób. 

Czy ajałaska uzależnia?

Badania pochodzące z medycznego pisma Journal of Psychoactive Drugs wskazują, że nawet wielokrotne stosowanie ayahuaski wydaje się wiązać z bardzo niewielkim ryzykiem uzależnienia. Ponadto picie wywaru nie powoduje wzrostu tolerancji na efekty, co oznacza, że nie skłania do sięgania po coraz większe dawki substancji. 

Chociaż możliwy trujący wpływ ajałaski na zdrowia nie został wystarczająco zbadany, to jednak istniejące dowody nie pokazują, aby wywar działał szkodliwie na ludzi. Naukowcy zbadali, że toksyczna dawka ajałaski wynosiłaby ok. 7,8 litra na osobę o wadze 75 kg. Biorąc pod uwagę, nieprzyjemny smak wywaru, wypicie takiej ilości jest raczej mało prawdopodobne.

Kto nie powinien pić ajałaski?

Ajałaska może powodować bardzo silne i przerażające doznania. Niektóre osoby doświadczają dolegliwości żołądkowych: wymiotów, biegunki, a także przyspieszonej pracy serca i podwyższonego ciśnienia, co może powodować komplikacje zdrowotne. 

Ajałaska jest odradzana:

  • po alkoholu i/lub innych narkotykach,
  • przy zażywaniu leków przeciwdepresyjnych i innych leków psychiatrycznych, leków na kaszel, na chorobę Parkinsona, metadonu, dziurawca i tabletek odchudzających,
  • chorym na schizofrenię,
  • w przypadku chorób układu krążenia,
  • gdy wymagana jest sprawna ocena i koordynacja ruchowa,
  • do samodzielnego stosowania (obok powinna być inna osoba, która mogłaby udzielić pomocy).

Przed sięgnięciem po ajałaskę, należy pamiętać o tym, ze działanie wywaru jest nieprzewidywalne. Zdarzają się też sytuacje, że sprzedawany jest inny narkotyk, który przedstawiany jest jako ajałaska. 

Źródła:
Ayahuasca, portal Alcohol and Drug Foundation,
J. Hamill i inni, Ayahuasca: Psychological and Physiologic Effects, Pharmacology and Potential Uses in Addiction and Mental Illness, doi: 10.2174/1570159X16666180125095902,
D. Santos i inni, Effects of the natural β-Carboline alkaloid harmine, a main constituent of ayahuasca, in memory and in the hippocampus: A systematic literature review of preclinical studies, www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/27918874,
J.M. Fábregas i inni, Assessment of addiction severity among ritual users of ayahuasca. Drug and alcohol dependence, doi: 10.1016 / j.drugalcdep.2010.03.024.

Więcej artykułów:
Objawy przyjmowania narkotyków: amfetamina, kokaina i metamfetamina
Narkotyk „krokodyl” – czym jest i jak działa?
GIS ostrzega przed nowym (śmiertelnie niebezpiecznym) narkotykiem. Jest sprzedawany jako dopalacz

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!