Jak wspierać przewlekle chorego?

Kobieta podczas leczenia nowotworowego/fot. Fotolia
Choroba przewlekła w rodzinie (np. choroba onkologiczna, układu krążenia, metaboliczna czy psychiczna) wymaga podjęcia odpowiednich kroków i okazania wsparcia choremu. Tylko jak to zrobić? Jak rozmawiać z chorym o jego emocjach i stanie zdrowia?
/ 08.11.2012 12:49
Kobieta podczas leczenia nowotworowego/fot. Fotolia

Twoje emocje

Wiadomość o rozpoznaniu choroby przewlekłej u bliskiej Ci osoby paraliżuje, powoduje w życiu rodzinnym poważny kryzys lub wywołuje niepokój związany z koniecznością zmiany stylu życia. Diagnoza nie tylko wyrywa Ciebie i całą rodzinę z bezpiecznego dotychczas świata, ale także wymusza podjęcie określonych działań.

Życie rodzinne, zawodowe, plany, zadania – wszystko to wymaga zweryfikowania i poukładania na nowo. Rzeczy, które dotychczas wydawały Ci się niezwykle ważne, zaczynają schodzić na drugi plan. Dochodzi do przewartościowania wszystkiego w Twoim życiu.

Choroba bliskiej Ci osoby sprawia, że zastanawiasz się, na ile wpłynie ona na Twoje funkcjonowanie, co będzie wymagało zmiany w Twoim codziennym życiu. Stajesz w obliczu zagrożenia zdrowia i (lub) życia osoby, którą kochasz. Często brakuje Ci nie tylko wiedzy na temat samej choroby, dostępnego leczenia, ale również informacji o tym, gdzie szukać wsparcia w tych trudnych chwilach.

Twój lęk, cierpienie i bezsilność są niekiedy tak samo intensywne, jak u chorego. To prawda, adaptacja do nowej sytuacji wymaga od Ciebie dużego wysiłku.

Pamiętaj jednak, że Twoja obecność może być podstawowym źródłem wsparcia dla chorego i pomoże mu we wprowadzeniu zmian w życiu, które są konieczne do osiągnięcia poprawy stanu jego zdrowia.

Dlaczego Twoja obecność jest ważna dla chorego?

  • Bycie blisko daje choremu poczucie bezpieczeństwa.
  • Dzięki temu, że pozostajesz przy chorym, dajesz mu odczuć, że nie jest sam.
  • Swoją obecnością wyrażasz troskę o bliską Ci osobę.
  • Twoja obecność potwierdza, że osoba chora jest dla Ciebie ważna i pragniesz jej pomóc.
  • Będąc przy chorym pokazujesz mu, że jego choroba obchodzi również Ciebie.

Rozmowa z bliskim to klucz do poznania jego potrzeb i oczekiwań. Zamiast mówić, co teraz chory powinien zrobić, albo co by było dla niego najlepsze, zadawaj mu pytania i bądź gotowy wysłuchać odpowiedzi.

Pytaj, czego potrzebuje w danej chwili i co możesz dla niego zrobić. Jakiego rodzaju pomocy od Ciebie oczekuje. W jaki sposób chciałby, abyś okazywał mu swoją troskę. Jak możesz mu pomóc. Im więcej wskazówek usłyszysz, tym bardziej skuteczne będzie Twoje wsparcie.

Czasem jest tak, że chory nie chce rozmawiać, bo potrzebuje więcej czasu na poukładanie lub zrozumienie swojej sytuacji. Nie traktuj tego „NIE” jak bariery nie do pokonania. Nie pospieszaj, bądź cierpliwy i wróć do rozmowy za jakiś czas.

Milczenie nie chroni, wręcz przeciwnie, izoluje i powoduje poczucie osamotnienia. Pozwól, by chory usłyszał też o tym, co przeżywasz w związku z jego chorobą. Mów otwarcie o swoich uczuciach, nie bój się powiedzieć, że się boisz...

Zobacz też: Jak zdiagnozować nowotwór?

Dlaczego warto rozmawiać o chorobie?

  • Dzięki rozmowie poznajesz potrzeby chorego.
  • Wypowiedziane lęki stają się mniej straszne.
  • Szczera rozmowa otwiera przestrzeń do wspólnego poszukiwania właściwych rozwiązań.
  • Rozmowa z chorym jest wyrazem Twojego zainteresowania.
  • Poprzez rozmowę rozładowujesz napięcie swoje i chorego.
  • Poprzez rozmowę dodajesz bliskiemu sił do walki z chorobą.
  • W rozmowie z chorym potwierdzasz własne uczucia względem niego.

Nie musisz znać odpowiedzi na wszystkie pytania, orientować się we wszystkich zagadnieniach, umieć i wiedzieć wszystko. Brak doświadczenia czy profesjonalnego przygotowania stawia Cię w sytuacji, że masz prawo nie wiedzieć, nie tylko w jaki sposób radzić sobie z chorobą bliskiego, ale także jak o niej rozmawiać.

To, co może Ci pomóc w tej sytuacji, to z pewnością znajomość chorego. Mając świadomość różnych jego doświadczeń życiowych, wzorów postępowania, sposobu jego myślenia, cech charakteru czy osobowości możesz w bezpieczny sposób zacząć rozmawiać lub być blisko i czekać na sygnał od chorego. Żaden psycholog nie ma tak wielu danych o Twoim bliskim, jakie masz Ty.

Zobacz też: Skutki uboczne chemioterapii

Jak rozmawiać o chorobie?

  • Znajdź najbardziej odpowiedni czas i miejsce na rozmowę. Ważne, by nie odbywała się ona w pośpiechu i mało komfortowym miejscu.
  • Upewnij się, że osoba chora chce rozmawiać.
  • Pozwól, by jako pierwsza mówiła osoba chora chyba, że zadecyduje inaczej.
  • Słuchaj uważnie i upewniaj się, czy dobrze rozumiesz – parafrazuj, dopytuj.
  • Pozwól osobie chorej na ujawnianie emocji.
  • Nie bagatelizuj obrazu choroby, jaki ma bliska Ci osoba.
  • Nie oceniaj!
  • Bądź szczery w rozmowie z chorym.
  • Swoje uczucia wyrażaj z własnej perspektywy. Formułuj myśli za pomocą komunikatu „ja”, np. "Martwię się, kiedy nic nie mówisz".
  • Nie unikaj mówienia o własnym lęku. W ten sposób pokażesz choremu, że jego niepokój nie jest odosobniony.
  • Zwracaj uwagę na odpowiedni dobór słów. Staraj się używać tych samych sformułowań, którymi posługuje się chory. Jeśli nazywa chorobę w określony sposób, Ty również używaj tej nazwy. Dzięki temu pokażesz bliskiemu, że akceptujesz jego podejście do choroby.
  • Pytaj, w czym możesz pomóc i jak ta pomoc ma wyglądać.
  • Zapewnij o swojej gotowości do pomocy, ale jednocześnie mów o swoich ograniczeniach i trudnościach.
  • Zastanówcie się wspólnie nad planem działania.
  • Razem pomyślcie, kto jeszcze może pomóc.
  • Jedna rozmowa nie wystarczy. Dajcie sobie przyzwolenie na powrót do rozmowy za każdym razem, kiedy będziecie tego potrzebować.

Jako osoba wspierająca również możesz potrzebować wsparcia. To naturalne, przecież choroba bliskiej osoby dotyka również Ciebie. Podzielasz jej ból, cierpienie i niepokój, często musisz zmienić swój styl życia. Mimo, że starasz się nie ujawniać tych emocji, one i tak dają o sobie znać. Czujesz się zmęczony, wyczerpany i nierzadko pozbawiony nadziei.

Buduj swój system wsparcia i poszerzaj go. Zobacz, kto i w czym może Ci pomóc. Nie oczekuj, że jedna osoba pomoże Ci we wszystkim. Im więcej osób wokół Ciebie, tym łatwiej podzielić zadania. Czasem dobrze jest skorzystać z pomocy specjalisty, by usystematyzować wiedzę na temat choroby, zaktualizować obraz choroby osoby bliskiej, uporządkować podjęte działania, przyjrzeć się swoim emocjom i sposobom radzenia sobie z tą trudną sytuacją. 

Z kim możesz porozmawiać o chorobie bliskiego?

  • Z lekarzem specjalistą.
  • Z lekarzem pierwszego kontaktu.
  • Z psychologiem.
  • Z terapeutą.
  • Z duchownym.

Zobacz też: ABC nowotworów

Ogólnopolska kampania edukacyjna dla pacjentów i opiekunów osób przewlekle chorych "Pozwól na wsparcie" to działania skierowane do ogółu społeczeństwa, ze szczególnym uwzględnieniem pacjentów z chorobami układu krążenia, metabolicznymi, onkologicznymi i psychicznymi oraz opiekunów osób przewlekle chorych. Jej celem jest udzielenie wsparcia pacjentom i ich opiekunom tak, aby mogli współpracować z lekarzami specjalistami w walce o życie i powrót do zdrowia swój i swoich bliskich.

Źródło: Poradnik kampanii Pozwól na wsparcie/mn

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!

18-24 KWIETNIA
szaleństwo zakupów
-20% na wszystko
-20% na wszystko
Rabat 20% na cały asortyment d... więcej»
Kod rabatowy:WIOSNA20
Zobacz
+
-20% na wszystko
Online
Stacjonarnie

Rabat 20% na cały asortyment dostępny na naoko-store.pl, w butiku w Poznaniu (Posnania),  Warszawie (Elektrownia Powiśle) oraz Łodzi (Manufaktura). Szczegóły u sprzedawcy i na stronie www.

Oferta ważna:18 - 24.04.2024
Kod rabatowy:WIOSNA20
Zobacz
Rabat 30%* i prezent**
Rabat 30%* i prezent**
Rabat 30%* od 299 złotych i pr... więcej»
Kod rabatowy:SZALENSTWO24
Zobacz
+
Rabat 30%* i prezent**
Online
Stacjonarnie

Rabat 30%* od 299 złotych i prezent** od 499 złotych w salonach Estēe Lauder oraz na www.esteelauder.pl. *Wykluczenia: linia AERIN, Luxury Collection, Re-Nutriv, zestawy, nowości, produkty mini i przecenione. Nie łączy się z innymi rabatami. **Oferta ważna do wyczerpania zapasów. Szczegóły u sprzedawcy i na stronie www.

Oferta ważna:18 - 24.04.2024
Kod rabatowy:SZALENSTWO24
Zobacz
-20% na produkty marki
-20% na produkty marki
Rabat 20% na produkty marki Ri... więcej»
Kod rabatowy:Szalenstwo24
Zobacz
+
-20% na produkty marki
Online
Stacjonarnie

Rabat 20% na produkty marki Rituals przy zakupach za min. 100 zł. Kod promocyjny obowiązuje w sklepach Rituals, aplikacji oraz na naszej stronie internetowej rituals.com. Z rabatu wyłączone są inne promocje, edycje limitowane oraz kalendarze adwentowe. Szczegóły u Partnera.

Oferta ważna:18 - 24.04.2024
Kod rabatowy:Szalenstwo24
Zobacz
-40% przy zakupach za min. 50 zł
-40% przy zakupach za min. 50 zł
Skorzystaj z kodu WIOSNA40 i o... więcej»
Kod rabatowy:WIOSNA40
Zobacz
+
-40% przy zakupach za min. 50 zł
Online

Skorzystaj z kodu WIOSNA40 i otrzymaj 40% zniżki na produkty nieprzecenione, oznaczone tym kodem na eveline.pl/skorzystaj-z-promocji przy zakupach za min. 50 zł. Oferta ważna tylko na eveline.pl w dniach 18-24.04.2024. Kody rabatowe nie łączą się. Szczegóły na stronie.

Oferta ważna:18 - 24.04.2024
Kod rabatowy:WIOSNA40
Zobacz
Wybrane marki nawet do -40%
Wybrane marki nawet do -40%
Twoje ulubione produkty w wyją... więcej»
Zobacz
+
Wybrane marki nawet do -40%
Online

Twoje ulubione produkty w wyjątkowych cenach. Rabat do -40% na wybrany asortyment dostępny na cocolita.pl. Szczegóły na stronie.

Oferta ważna:18 - 24.04.2024
Zobacz
20% rabatu na kosmetyki Clarena
20% rabatu na kosmetyki Clarena
Rabat na cały asortyment dostę... więcej»
Kod rabatowy:SZALONE20
Zobacz
+
20% rabatu na kosmetyki Clarena
Online
Stacjonarnie

Rabat na cały asortyment dostępny w sklepach stacjonarnych i na e-clarena.eu. Promocja obowiązuje dla zamówień powyżej 100zł oraz obejmuje produkty nieprzecenione. Szczegóły u sprzedawcy i na stronie.

Oferta ważna:18 - 24.04.2024
Kod rabatowy:SZALONE20
Zobacz
REKLAMA