Rydza trującego łatwo pomylić z jadalnym rydzem. Po czym poznać toksycznego mleczaja wełniankę?

Rydz trujący to prawidłowo mleczaj wełnianka. Grzyb jest łudząco podobny do smacznego i jadalnego rydza, ale jego zjedzenie powoduje objawy żołądkowo-jelitowe: wymioty, ból brzucha i biegunkę. Należy go unikać. Sprawdź, jak odróżnić rydza trującego od pysznego rydza.
/ 11.08.2023 16:18

Spis treści:

  1. Trujący rydz – co to za grzyb?
  2. Rydz trujący a mleczaj rydz – jak odróżnić te grzyby?
  3. Rydz trujący – objawy zatrucia
  4. Leczenie zatrucia rydzem trującym 

Trujący rydz – co to za grzyb?

Trującym rydzem nazywa się mleczaja wełniankę (łac. Lactarius torminosus). Jest to toksyczny grzyb należący do gołąbkowatych, podobny do smacznego jadalnego mleczaja rydza (łac. Lactarius deliciosus). W Polsce wełnianka występuje powszechnie od lipca do końca listopada. Rośnie pod brzozami w lasach liściastych, iglastych, mieszanych oraz parkach.

Jest to grzyb blaszkowy. Kapelusz rydza trującego ma 4-15 cm średnicy, jest wklęsły pośrodku, a jego brzegi pokrywają liczne włoski. Jego barwa to mieszanka różu, ochry i czerwieni. Trzon ma 3-8 cm długości. 

Rydz trujący zawiera toksyny drażniące układ pokarmowy. Uważa się, że za trujące właściwości tego grzyba odpowiada związek o nazwie velleral. Mimo to w niektórych krajach (np. Finlandii, Rosji, Białorusi) jest jedzony po odpowiedniej obróbce (moczeniu, marynowaniu, długim gotowaniu), dzięki której grzyb traci toksyczne właściwości i nadaje się do spożycia. 

Inne nazwy rydza trującego to: rydz fałszywy, rydz koński, jelonek, rydz kosmaty, rydz dziki, rydz psi, nibyrydzyk, bawełnianka, wełniak.

Rydz trujący a mleczaj rydz – jak odróżnić te grzyby?

To, co różni od siebie oba grzyby: rydza trującego i mleczaja rydza, to:

  • Większa ilość włosków na powierzchni wełnianki, które tworzą strukturę przypominającą zasłonę (u starszych okazów włoski się ścierają).
  • Wydobywający się po uszkodzeniu sok mleczny rydza trującego jest biały i jego kolor się nie zmienia. Jest silnie piekący, co odróżnia od jadalnego krewniaka. Mleczko jadalnego rydza jest pomarańczowe.
  • Miąższ trującego rydza jest biały, a jadalnego — jasnopomarańczowy.
  • Rydz jadalny rośnie na ogół pod sosnami, trujący rydz — pod brzozami.

rydz trujący a rydz mleczaj
fot. Rydz trujący (mleczaj wełnianka) / Adobe Stock, Henri Koskinen

rydz trujący a rydz jadalny
fot. Rydz trujący (mleczaj wełnianka) / Adobe Stock, Henri Koskinen

rydz trujący a rydz
fot. Jadalny mleczaj rydz / Adobe Stock, SalenayaAlena

Do obu grzybów jest podobny również mleczaj późnojesienny (jadalny), który rośnie pod jodłami, jego mleczko jest pomarańczowe, a po pół godziny czerwienieje lub brązowieje. A także trujący gatunek: krowiak podwinięty. Przeczytaj też: jak rozpoznać rydze.

Rydz trujący – objawy zatrucia

Spożycie rydza trującego może wywołać objawy zatrucia:

  • biegunkę (rozpoczyna się około godziny po zjedzeniu),
  • wymioty,
  • ból brzucha,
  • złe samopoczucie.

Ciężkie zatrucie powoduje odwodnienie i zaburzenia elektrolitowe, co może zagrażać życiu. Grzyb jest trujący przede wszystkim w postaci surowej. Jego ostry sok może wywołać podrażnienie i pęcherze na języku

Leczenie zatrucia rydzem trującym 

Rydz trujący ma lekkie właściwości trujące, jednak w przypadku zjedzenia gorzkiego niesmacznego grzyba należy jak najszybciej udać się do lekarza. Konieczne może być płukanie żołądka albo zażycie węgla aktywowanego. Zazwyczaj zatrucie toksycznym rydzem ustępuje samoistnie bez leczenia w ciągu kilku dni. Jednak w rzadkich przypadkach jest groźne. Szczególnie jeśli grzyba zjadło dziecko albo osoba starsza czy schorowana. 

Czytaj także:
Żółte grzyby trujące i niejadalne. Niektóre przypominają smaczne i chętnie zbierane gatunki
Grzyby niejadalne i trujące z gąbką. Łudząco przypominają uwielbiane przez grzybiarzy gatunki
Które polskie grzyby są najzdrowsze? Masz swojego faworyta?
Czy grzyby szkodzą wątrobie? Kto powinien uważać

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!

Redakcja poleca

REKLAMA