opieka pielęgniarska w domu fot. Adobe Stock

Opieka pielęgniarska w domu – ile kosztuje, komu jest potrzebna, jak z niej skorzystać?

W czasie pandemii COVID-19 wiele osób starszych lub schorowanych potrzebuje wsparcia we własnych domach. Niektórzy zastanawiają się nad stałą opieką medyczną. Jakie są jej koszty, komu i w jaki sposób może być potrzebna opieka w domu – między innymi o to zapytaliśmy Alinę Kaczor, pielęgniarkę koordynującą Nutrimed, szkoleniowca Akademii Opieki Długoterminowej.
/ 22.12.2020 12:45
opieka pielęgniarska w domu fot. Adobe Stock

Kto potrzebuje opieki pielęgniarskiej w domu, komu taka pomoc może się przydać?

Opieką w domu otoczone są osoby, które nie wymagają hospitalizacji, ale jednocześnie potrzebne jest im wsparcie w codziennych czynnościach medycznych. Wielu pacjentów nie może samodzielnie funkcjonować i ten brak samodzielności, który postępuje z wiekiem lub chorobą sprawia, że coraz większa liczba pacjentów wymaga opieki w warunkach domowych.

Bliscy również nie radzą sobie często w sytuacjach, kiedy nagle pojawia się choroba i pomoc pielęgniarki jest im bardzo potrzebna, aby móc dobrze zaopiekować się członkiem rodziny. Mam tutaj na myśli np. wymianę zgłębników, sond czy opatrunków. Elementarną potrzebą każdego człowieka jest potrzeba odżywiania i w dobie rozwoju medycyny, zwiększanie dostępności leczenia żywieniowego w warunkach domowych czy edukacja z zakresu opieki nad dostępami do przewodu pokarmowego są codziennością.

Podsumowując, opieką pielęgniarską mogą zostać objęte osoby w podeszłym wieku z wieloma przewlekłymi chorobami, np. neurologicznymi lub onkologicznymi. Mogą to również być osoby niesamodzielne, w każdym wieku, będące pod opieką najbliższych, którym potrzebna jest pomoc specjalistyczna.

Opieka nad osobami chorymi i starszymi w wielu krajach oparta jest na rozbudowanej opiece w warunkach domowych. Pozwala to zaoszczędzić koszty w opiece szpitalnej.

Na czym polega opieka pielęgniarska w domu?

Opieka pielęgniarska w domu w ramach NFZ obejmuje opiekę środowiskową, długoterminową oraz poradni specjalistycznych w warunkach domowych np. poradni żywieniowej lub poradni wentylacyjnej. W każdym z tych świadczeń pacjenci odwiedzani są przez pielęgniarki w domu. Nie jest konieczny przyjazd pacjenta do poradni, ponieważ bardzo często jest to dla pacjenta niemożliwe.

Jeśli na przykład chory ma wytworzony specjalny dostęp bezpośrednio do przewodu pokarmowego, pielęgniarka jest w ciągłym 24-godzinnym kontakcie z nim lub jego opiekunem. O każdej porze, siedem dni w tygodniu w razie potrzeby przyjeżdża na wezwanie chorego lub jego opiekuna. Jej obowiązki obejmują opiekę nad dostępem, pobieranie materiału do badań np. krwi.

Pielęgniarki szkolą również opiekunów, aby nie doszło do powikłań, aby proces leczenia przebiegał prawidłowo.

Pielęgniarki wystawiają również na zlecenie lekarza recepty. Opiekując się pacjentami, którzy przebywają w domu (a jest to najlepsze miejsce, aby najszybciej wrócić do zdrowia lub znacząco je odbudować) wykonują różne zabiegi, np. umożliwiające karmienie chorych.

Zakres czynności pielęgnacyjno-opiekuńczych jest znacznie szerszy, jest wiele problemów, które zgłaszają pacjenci.

Na jaką pomoc pielęgniarską można liczyć w trakcie pandemii COVID-19?

Okres pandemii wymusił zmianę sposobu kontaktu pielęgniarki z pacjentem. Częściej obecnie polega na rozmowie telefonicznej i udzielaniu wskazówek. Nie spowodowało to jednak zaprzestania odwiedzin w domu pacjenta. Wielu świadczeń nie można wykonać zdalnie, np. pobrać krwi, zmienić opatrunku, wykonać zastrzyku.

Chociaż wszyscy w początkowym okresie pandemii ograniczyliśmy wizyty, to dzisiaj pielęgniarki wróciły do wykonywania swoich obowiązków w domu pacjenta i większość świadczeń przebiega już bez zakłóceń.

Okres pandemii w pewien pozytywny sposób nauczył nas w szybki sposób korzystać z nowoczesnych technologii np. wizyt on-line. Pielęgniarki, odwiedzając pacjentów w domu, stosują procedury epidemiologiczne, zachowują również w swoim postępowaniu wszystkie zasady bezpieczeństwa: noszenie masek, rękawic ochronnych, fartuchów. Wszystkie te działania mają zabezpieczyć kolejnych odwiedzanych pacjentów przed zakażeniem oraz je same i ich rodziny. 

Znacząco zwiększyła się w ostatnich miesiącach liczba osób, które poszukują opieki pielęgniarskiej w domu, aby uniknąć konieczności hospitalizacji.

Ile kosztuje opieka pielęgniarska w domu? 

Opieka pielęgniarska w domu, finansowana ze środków NFZ, jest bezpłatna. Jednak na te świadczenia przeznaczanych jest zbyt mało środków finansowych. Potrzeby pacjentów są dużo większe, m.in. z powodu zwiększającej się liczby osób w wieku starczym, czy występowaniem chorób ograniczających możliwości samoopieki. Porównując liczbę pacjentów objętych opieką domową w Polsce i w innych krajach europejskich to wyraźnie widzimy, że jest wiele do zrobienia.

Jaką jeszcze pomoc opiekuńczą może otrzymać w domu osoba starsza/chora?

Osoby samotne, które nie mają bliskich lub innych osób, które mogłyby się nimi opiekować, mogą zwrócić się do ośrodków pomocy społecznej. Tam zostanie wyznaczony opiekun.

Mogą również zamieszkać w ośrodkach opiekuńczo-pielęgnacyjnych, gdzie codziennie dyżurują pielęgniarki, są przeszkoleni opiekunowie medyczni, którzy zastąpią najbliższą rodzinę. Takie ośrodki stają się domem. Osoba starsza nie jest tam samotna i jest pod fachową opieką.

W ośrodkach stacjonarnych w ramach finansowanego przez NFZ świadczenia i zapewnionej opieki pielęgniarskiej pacjenci mogą zostać objęci jednocześnie opieką poradni specjalistycznych w warunkach domowych, jeśli ich stan zdrowia tego wymaga. Często jest to praktykowane, aby poprawić jakość życia.

Więcej informacji:
Jakie potrzeby emocjonalne mają osoby starsze?
Gdzie osoby starsze mogą szukać pomocy?
Dlaczego osoby starsze powinny pić wodę?
Jakich produktów powinny unikać osoby starsze?

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!