Czas zaleczy wszytkie rany, nawet najbardziej przykre rozstanie/ fot. Shutterstock

Tabletki antykoncepcyjne a depresja - czy mają jakiś związek?

Na depresję choruje coraz więcej osób, a wśród czynników ją wywołujących wymienia się tabletki antykoncepcyjne. Podaje się, że najczęstszą przyczyną odstawienia tabletki antykoncepcyjnej są zaburzenia nastroju, a jednak naukowcy spierają się, czy i jaki efekt wywołuje ona na kobiecą psychikę.
/ 22.01.2019 09:47
Czas zaleczy wszytkie rany, nawet najbardziej przykre rozstanie/ fot. Shutterstock

Zagadnienia związane z wpływem hormonów gonadalnych na procesy psychiczne należą do niezwykle złożonych. Mózg kobiety pozostaje pod stałym wpływem zmieniających się stężeń licznych substancji, w tym estrogenu i progesteronu, zależnych od fazy cyklu oraz życia reprodukcyjnego.

Ich rola w patogenezie zaburzeń afektywnych, takich jak zespół przedmiesiączkowego obniżenia nastroju czy depresja poporodowa i menopauzalna, jest bezsporny. Nic więc dziwnego, że ingerencja w te skomplikowane procesy również nie pozostaje bez znaczenia dla kobiecego samopoczucia.

Estrogen na dobry nastrój

Wiadomo, że estrogeny w znaczący sposób modulują procesy zachodzące w mózgu. W warunkach fizjologicznych estrogeny działają głównie poprzez wzrost stężenia serotoniny, czyli hormonu szczęścia, oraz noradrenaliny, która odpowiada za zwiększoną motywację do działania.

Progesteron a depresja

Z kolei progesteron tradycyjnie uważany jest za hormon obniżający nastrój i aktywność oraz wywołujący lub nasilający objawy depresji u predysponowanych kobiet. Działanie to zależy jednak nie tyle od samego progesteronu, ale licznych jego metabolitów, powstających w wyniku przekształceń w wątrobie. Część z nich działa niekorzystnie, niektóre natomiast uspokajają układ nerwowy.

Kierunek oddziaływania hormonów zależy zatem od wielu czynników, jak np. rodzaj, sposób i droga podawania hormonów, uwarunkowania psychiczne i istniejące zaburzenia, okres życia kobiety.

Które dni są płodne?

Antykoncepcja a zaburzenia psychiczne

W piśmiennictwie problem wpływu antykoncepcji na zaburzenia nastroju u kobiet nie został do tej pory jednoznacznie wyjaśniony, a wyniki poszczególnych badań wydają się sprzeczne. Sprawę komplikuje mnogość dostępnych metod oraz stały postęp w ich udoskonalaniu.

Większość danych nie udowodniła bezspornie, jakoby pigułka estrogenowo-progesteronowa miała zwiększać ryzyko zachorowania na depresję.

Uważa się jednak, że niektóre kobiety mogą doświadczać nieprzyjemnych zmian psychicznych w trakcie przyjmowania pigułki. Należą do nich między innymi objawy dysforyczne, takie jak: drażliwość, gniew czy agresja.

Z drugiej jednak strony istnieją dane, które potwierdzają korzystny efekt doustnej złożonej antykoncepcji w leczeniu przedmiesiączkowego obniżenia nastroju, będącego skrajną formą zespołu napięcia przedmiesiączkowego (PMS). Dotyczy on około 3-5% kobiet w wieku reprodukcyjnym.

Niezależnie od takiego efektu antykoncepcja może działać korzystnie poprzez stabilizację hormonalną i regulację cyklów miesięcznych oraz zmniejszenie dolegliwości bólowych związanych z menstruacją. 

Zobacz też:
5 przyczyn depresji, o których nie miałaś pojęcia
Poporodowa, przedmiesiączkowa, związana z menopauzą... Jakie rodzaje depresji są najczęstsze u kobiet?

 

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!