Nadwrażliwość zębów to jedna z często zgłaszanych dolegliwości w gabinetach stomatologicznych. Choć wielu osobom kojarzy się wyłącznie z chwilowym dyskomfortem podczas jedzenia lodów czy picia zimnych napojów, problem może wpływać na codzienne nawyki żywieniowe, sposób pielęgnacji jamy ustnej, a nawet jakość życia. Charakterystyczny, nagły ból sprawia, że część osób zaczyna unikać określonych produktów lub zmienia swoje przyzwyczajenia, nie zawsze zdając sobie sprawę z przyczyny dolegliwości. Warto wiedzieć, skąd bierze się nadwrażliwość zębów i jakie działania mogą pomóc ograniczyć jej objawy. Skąd bierze się nadwrażliwość zębów i jak skutecznie zadbać o ich ochronę?
Po czym rozpoznać nadwrażliwość zębów?
Nadwrażliwość zębów objawia się krótkotrwałym, nagłym bólem lub nieprzyjemnym uczuciem dyskomfortu pojawiającym się pod wpływem określonych bodźców. Najczęściej są to:
- zimne lub gorące napoje,
- lody i mrożone desery,
- słodkie lub kwaśne produkty,
- szczotkowanie zębów.
Dolegliwości zwykle pojawiają się gwałtownie i ustępują po usunięciu czynnika wywołującego. Choć epizody bólu są zazwyczaj krótkie, mogą skutecznie odbierać przyjemność z codziennych aktywności i sprawiać, że zaczynamy unikać ulubionych potraw czy napojów.
Dlaczego latem problem staje się bardziej odczuwalny?
W cieplejszych miesiącach zęby są częściej narażone na kontakt z czynnikami, które mogą wywoływać dolegliwości bólowe. Sięgamy po schłodzone napoje, lody, sorbety czy owocowe koktajle. Chętniej wybieramy także cytrusy, lemoniady i inne produkty o kwaśnym odczynie. W przypadku osób z nadwrażliwością nawet niewielka różnica temperatur może powodować dyskomfort. To właśnie dlatego latem problem często daje o sobie znać bardziej niż w innych porach roku.
Co może zwiększać nadwrażliwość zębów?
Nadwrażliwość najczęściej pojawia się wtedy, gdy dochodzi do odsłonięcia zębiny, czyli tkanki znajdującej się pod szkliwem. Zębina jest tkanką o porowatej budowie, poprzecinaną licznymi mikroskopijnymi kanalikami prowadzącymi w kierunku miazgi zęba. Gdy zostają odsłonięte, bodźce termiczne, chemiczne lub mechaniczne mogą łatwiej docierać do zakończeń nerwowych, wywołując ból[1].
Przyczyn nadwrażliwości może być wiele. Najczęściej problem wiąże się z osłabieniem ochronnej warstwy szkliwa lub odsłonięciem zębiny, czyli tkanki znajdującej się pod szkliwem. W efekcie bodźce termiczne, chemiczne i mechaniczne łatwiej docierają do wnętrza zęba, powodując charakterystyczny, nagły ból. Do uszkodzenia szkliwa mogą przyczyniać się codzienne nawyki pielęgnacyjne, takie jak używanie szczoteczek do zębów z twardym włosiem, zbyt mocne dociskanie szczoteczki podczas mycia czy długotrwałe stosowanie past wybielających o wysokiej ścieralności. Znaczenie ma również prawidłowa technika szczotkowania, ponieważ nieodpowiednie ruchy mogą prowadzić do stopniowego ścierania szkliwa i odsłaniania szyjek zębowych[2].
Ryzyko wystąpienia nadwrażliwości zwiększają także inne czynniki. Należą do nich między innymi bruksizm, czyli mimowolne zaciskanie szczęki i zgrzytanie zębami, wady zgryzu oraz stłoczenia zębów powodujące nierównomierne rozkładanie sił podczas żucia. U niektórych osób znaczenie mają również indywidualne cechy budowy zębów i skłonność do powstawania ubytków przyszyjkowych. Problem może nasilać się także w przebiegu stanów zapalnych dziąseł, które sprzyjają odsłanianiu wrażliwych części zęba[3].
Nie bez znaczenia pozostaje również styl życia. Częste spożywanie słodkich napojów gazowanych, soków cytrusowych czy innych kwaśnych produktów może przyspieszać erozję szkliwa. Na kondycję zębów wpływają także niektóre schorzenia, zwłaszcza refluks żołądkowo-przełykowy, w przebiegu którego kwaśna treść żołądkowa ma regularny kontakt z powierzchnią zębów. Przemijająca nadwrażliwość może pojawić się również po zabiegach wybielania lub niektórych procedurach stomatologicznych[4]. W większości przypadków jest to zjawisko przejściowe, jednak jeśli dolegliwości utrzymują się przez dłuższy czas, warto skonsultować się ze stomatologiem.
Warto pamiętać, że utrzymujące się dolegliwości należy skonsultować z lekarzem dentystą. Ból zęba może mieć również inne przyczyny, wymagające specjalistycznej diagnostyki.
Jak powinna wyglądać codzienna rutyna pielęgnacyjna?
W przypadku zębów wrażliwych szczególne znaczenie ma regularna, ale delikatna pielęgnacja. Kluczowe jest stosowanie miękkiej szczoteczki oraz produktów opracowanych z myślą o osobach zmagających się z nadwrażliwością. Jednym z takich rozwiązań jest pasta do zębów ELGYDIUM Sensiprotect, przeznaczona do codziennej pielęgnacji zębów wrażliwych. Jak podaje producent, formuła została opracowana tak, aby jednocześnie łagodzić dyskomfort i wzmacniać szkliwo. Jej działanie opiera się na kompleksie Fluorinol® Protect+, który łączy Fluorinol® oraz Chitosan MS. Składniki te wspierają remineralizację szkliwa, pomagają wzmacniać jego strukturę i zwiększają odporność zębów na działanie kwasów oraz innych czynników osłabiających szkliwo.
Dodatkowo pasta zawiera cytrynian potasu, który pomaga ograniczać przewodzenie bodźców bólowych do nerwów zęba. Dzięki temu może przynosić szybką ulgę osobom zmagającym się z nadwrażliwością. Z badań producenta wynika, że do najważniejszych korzyści stosowania pasty ELGYDIUM Sensiprotect należą:
- szybka ulga odczuwalna już od pierwszego użycia,
- wsparcie redukcji nadwrażliwości przy regularnym stosowaniu,
- wzmacnianie i ochrona szkliwa,
- tworzenie ochronnej warstwy na powierzchni zębów,
- delikatne oczyszczanie i uczucie świeżości.
Badania kliniczne producenta wykazały też, że szybka ulga była odczuwalna już w ciągu 5 minut od pierwszego użycia u 93% użytkowników*. Regularne stosowanie może wspierać redukcję nadwrażliwości nawet o 90% po 1. miesiącu stosowania**.
W codziennej rutynie warto także sięgać po płyn do płukania jamy ustnej przeznaczony dla zębów wrażliwych, taki jak Eludril Sensitive. Uzupełnia on pielęgnację i pomaga dbać o komfort jamy ustnej każdego dnia.
Specjaliści zalecają szczotkowanie zębów 2–3 razy dziennie po posiłkach, wykonywanie delikatnych ruchów szczoteczką oraz regularne wizyty kontrolne u stomatologa.
* Badanie kliniczne, samoocena w skali VAS, 44 osoby, 3 aplikacje dziennie przez 4 tygodnie.
** Badanie kliniczne, pomiar ochrony przed zimnem, 44 osoby, 3 aplikacje dziennie przez 4 tygodnie.
Jak diagnozuje się nadwrażliwość zębów?
Rozpoznanie nadwrażliwości zębów opiera się przede wszystkim na wywiadzie stomatologicznym oraz ocenie reakcji zębów na różne bodźce. Lekarz pyta o charakter dolegliwości, sytuacje, w których pojawia się ból, oraz jego nasilenie. Następnie przeprowadza badanie, które pozwala ocenić stan szkliwa, dziąseł i ewentualne odsłonięcie szyjek zębowych.
Podczas diagnostyki stomatolog może wykorzystać różne rodzaje bodźców, które pomagają potwierdzić nadwrażliwość i wykluczyć inne przyczyny bólu. Najczęściej sprawdza się reakcję zęba na delikatny dotyk oraz działanie zimnego powietrza lub zimnej wody. W niektórych przypadkach ocenie poddawana jest także wrażliwość na bodźce chemiczne, takie jak produkty o słodkim lub kwaśnym smaku. Charakterystyczne dla nadwrażliwości jest występowanie krótkotrwałego, ostrego bólu, który szybko ustępuje po usunięciu czynnika drażniącego[5].
Prawidłowa diagnostyka jest szczególnie ważna, ponieważ podobne objawy mogą towarzyszyć również innym problemom stomatologicznym, takim jak próchnica, pęknięcia szkliwa, nieszczelne wypełnienia czy choroby miazgi zęba. Dlatego utrzymującego się bólu nie należy bagatelizować i warto skonsultować go ze specjalistą[6].
Źródła:
1. Sztorgyn M, Jodkowska E. Częstość występowania nadwrażliwości zębiny na świecie – na podstawie p
2. Chomyszyn-Gajewska M. Zwiększona wrażliwość zębiny – współczesne poglądy na temat zapobiegania i lecz
3. J.w.
4. Sadkowski A. Nadwrażliwość zębiny – etiologia i leczenie. Stomatologia Współczesna. 2007;Supl. 1:28–35
5. Sztorgyn M, Jodkowska E. Metody diagnozowania nadwrażliwości zębiny. Przegląd piśmiennictwa. Stomatologia Współczesna. 2006;13(5):36–41.
6. Kaczmarek U. Postępowanie diagnostyczne w nadwrażliwości zębiny. Czasopismo Stomatologiczne. 2006.
Materiał promocyjny marek ELGYDIUM i Eludril
