Czosnek niedźwiedzi (Allium ursinum) to roślina, która wraca do łask nie tylko na fali mody na kuchnię sezonową i dzikie zioła, ale także dzięki badaniom potwierdzającym jego dobroczynne działanie na zdrowie. Dawniej stosowany był głównie przez znachorów i zielarzy, dziś trafia na stoły świadomych konsumentów i do suplementów.
WIDEO…
Jego świeże liście są nie tylko smaczne, ale i bogate w związki siarki, flawonoidy i witaminy, które mogą wspierać odporność, krążenie i procesy detoksykacyjne. A cebulki czosnku niedźwiedziego są pyszne, soczyste i kruche, łagodniejsze od zwykłego czosnku i zawierają tych wszystkich korzystnie działających substancji jeszcze więcej. Warto jednak wiedzieć, że choć roślina ta ma wiele zalet, to nie każdemu wyjdzie na zdrowie.
Walory zdrowotne czosnku niedźwiedziego
Czosnek niedźwiedzi od dawna stosowany był w medycynie ludowej. Dzisiaj wiemy już o nim znacznie więcej, co wcale nie umniejsza jego walorom zdrowotnym. Roślina wykazuje szerokie spektrum działania dzięki zawartości siarki organicznej, flawonoidów, witamin i związków fenolowych:
- Działa przeciwbakteryjnie, przeciwwirusowo i przeciwgrzybiczo. Zawarte w nim związki siarki (m.in. allicyna) skutecznie hamują rozwój drobnoustrojów, dzięki czemu wspiera układ odpornościowy. Warto go stosować w czasie infekcji.
- Obniża ciśnienie krwi i wspiera układ krążenia. Czosnek niedźwiedzi działa lekko rozkurczowo i przeciwmiażdżycowo, może wspomagać obniżenie poziomu „złego” cholesterolu (LDL) i trójglicerydów.
- Wspomaga oczyszczanie organizmu z toksyn i metali ciężkich, wspierając pracę wątroby i nerek. Pobudza tez wydzielanie żółci i wspiera trawienie.
- Ma działanie przeciwzapalne i antyoksydacyjne, gdyż wykazuje działanie neutralizujące wolne rodniki. Może działać ochronnie na komórki, wspomagać procesy regeneracyjne i przeciwdziałać przewlekłym stanom zapalnym.
- Działa łagodnie przeciwpasożytniczo. W ziołolecznictwie był tradycyjnie stosowany przy zakażeniach pasożytami jelitowymi (np. owsikami i glistami).
Czosnek niedźwiedzi nie jest dla każdego
Mimo wielu korzyści, jakie można czerpać z jedzenia czosnku niedźwiedziego, nie jest on odpowiedni dla każdego. Jego spożycie może wywołać działania niepożądane u osób wrażliwych lub w określonych stanach zdrowotnych.
Główne przeciwwskazania do jedzenia czosnku niedźwiedziego:
- Choroby przewodu pokarmowego w fazie zaostrzenia. Osoby z wrzodami żołądka, nadkwaśnością lub zespołem jelita drażliwego mogą odczuwać dyskomfort po spożyciu czosnku niedźwiedziego (ból, wzdęcia, biegunki).
- Karmienie piersią i ciąża. Nie ma wystarczających danych o bezpieczeństwie jedzenia czosnku niedźwiedziego w ciąży i podczas karmienia piersią. Choć najprawdopodobniej w dawkach kulinarnych nie zaszkodzi, to przed zastosowaniem go jako leku należy skonsultować się z lekarzem.
- Dzieci poniżej 12. roku życia. Ostre związki siarki mogą podrażniać błony śluzowe u dzieci, dlatego w ich przypadku lepiej unikać dużych dawek czosnku niedźwiedziego.
- Nadwrażliwość lub alergia na czosnek lub rośliny cebulowe. U takich osób po spożyciu cebulek czosnku niedźwiedziego mogą wystąpić objawy w postaci reakcji skórnej, biegunki, bólów brzucha.
- Stosowanie leków przeciwzakrzepowych (np. warfaryny). Czosnek niedźwiedzi może nasilać działanie leków rozrzedzających krew i zwiększać ryzyko krwawień.
Uwaga! Zbieranie tego zioła w warunkach naturalnych niesie ze sobą ryzyko pomyłki! Wygląd czosnku niedźwiedziego sprawia, że może być mylony z trującą konwalią lub zimowitem – przed zbiorem należy dokładnie upewnić się co do tożsamości rośliny. Trzeba też pamiętać, że czosnek niedźwiedzi jest pod częściową ochroną, co oznacza, że można go zbierać po uzyskaniu pozwolenia. Natomiast czosnek niedźwiedzi można hodować we własnym ogródku i korzystać z jego dobrodziejstw bez ryzyka zapłacenia kary za nielegalne zbiory.
Źródło:
Krivokapic, Milos & Bradic, Jovana & Petrovic, Anica & Popovic, Marina. (2022). Phytochemical and Pharmacological Properties of Allium Ursinum. Serbian Journal of Experimental and Clinical Research. 22. 357-362. 10.2478/sjecr-2018-0003.
Czytaj także:
- Co zrobić z czosnku niedźwiedziego? Przepisy na śniadania, obiady i kolacje
- 4 przepisy na pesto z czosnku niedźwiedziego
- Sposoby konserwacji czosnku niedźwiedziego
