artretyzm fot. Adobe Stock

Artretyzm – objawy i leczenie

Artretyzm to potocznie przewlekła choroba stawów, objawiająca się ich bólem. Jednak artretyzm to przede wszystkim choroba zapalna, wywołana odkładaniem się kryształków kwasu moczowego w obrębie stawów, którą określa się również jako dna moczanowa. Leczenie artretyzmu powinno być rozpoczęte jak najwcześniej. Polega na przyjmowaniu leków normalizujących poziom kwasu moczowego i zmianie stylu życia.
/ 30.09.2020 10:02
artretyzm fot. Adobe Stock

Spis treści:

  1. Co to jest artretyzm?
  2. Objawy artretyzmu
  3. Artretyzm – jakie są metody leczenia?

Co to jest artretyzm?

Artretyzmem określa się potocznie przewlekłe choroby obejmujące stawy, objawiające się ich bólem i sztywnością. Takich schorzeń jest wiele. Do najpowszechniejszych należą choroba zwyrodnieniowa stawów oraz reumatoidalne zapalenie stawów.

Jednak prawidłowo artretyzm to tzw. dna moczanowa – choroba zapalna stawów wywołana odkładaniem się kryształków kwasu moczowego w płynie stawowym, chrząstce, kościach i innych strukturach w obrębie stawu lub okolicy stawu, a w rezultacie powstawaniem złogów. 

Przyczyną artretyzmu jest zwiększone stężenie kwasu moczowego w organizmie (hiperurykemia) wskutek zwiększonej produkcji tego związku lub zaburzenia wydalania. Jest to wynikiem przede wszystkim genetycznej predyspozycji wpływającej na transportowanie kwasu moczowego w organizmie. Niektóre źródła podają inne czynniki, które również mogą wpływać na rozwój artretyzmu, to:

  • dieta bogata w puryny (mięso i jego podroby, tłuste, wędzone ryby, owoce morza),
  • choroby metaboliczne (otyłość, cukrzyca),
  • niektóre choroby (np. nowotwory),
  • zażywanie leków zwiększających poziom kwasu moczowego w organizmie,
  • odwodnienie.

Artretyzm (dnę moczanową) rozpoznaje się u ok. 1-2% ludzi, zazwyczaj u osób w średnim wieku i starszych, częściej mężczyzn. Jest to najczęstsza choroba zapalna stawów u mężczyzn po 50. roku życiaArtretyzm może prowadzić do uszkodzenia narządu ruchu i niepełnosprawności. 

Objawy artretyzmu

Artretyzm powoduje obrzęki i ból stawów najczęściej w postaci ostrych napadów. Z czasem kryształki kwasu moczowego odkładające się pod skórą tworzą charakterystyczne guzki, zwane guzkami dnawymi (tophi). Ich wielkość osiąga niekiedy rozmiary kurzego jaja. Mogą występować na małżowinach usznych, na dłoniach i stopach w okolicy stawów lub w innych miejscach. 

artretyzm guzki
Guzki dnawe (tophi) w artretyzmie, fot. Adobe Stock

Objawy artretyzmu występują etapami. Początkowo dochodzi do ostrych napadów zapalenia stawów (przeważnie zaczyna się od stawu pierwszego śródstopno-palcowego). Symptomy, z którymi pacjent zgłasza się do lekarza, to:

  • bardzo silny ból stawu, często pojawiający się w nocy i nasilający się przed kolejne godziny, trudny do wytrzymania,
  • obrzęk stawu,
  • zaczerwienienie i łuszczenie skóry nad stawem,
  • niekiedy pojawiają się gorączka, dreszcze, złe samopoczucie.

Dolegliwości na tym etapie choroby ustępują w ciągu kilku lub kilkunastu dni. Ponadto we krwi może występować podwyższone stężenie kwasu moczowego, ale nie musi. 

Z czasem artretyzm przechodzi w postać przewlekłą, napady się nasilają, są częstsze i trwają dłużej, a stężenie kwasu moczowego jest stale podwyższone. Dochodzi do niszczenia struktur stawowych i kostnych, ścięgien i więzadeł oraz do zniekształcenia stawów. Artretyzm może prowadzić do niepełnosprawności. 

Artretyzm – jakie są metody leczenia?

Leczenie artretyzmu opiera się na dwóch metodach: farmakologicznej i niefarmakologicznej. Zależy od etapu choroby. Przez cały okres jej trwania podstawowe znacznie ma odpowiedni styl życia (dieta ubogopurynowa, aktywność fizyczna, utrzymywanie prawidłowej masy ciała). Pacjent od pierwszego ataku powinien być pod opieką reumatologa.

W leczeniu farmakologicznym artretyzmu stosuje się głównie:

  • kolchicynę (to lek działający szybko, ale powodujący często działania oboczne, np. w postaci biegunki, bólu brzucha, nudności i wymiotów; jego zadaniem jest hamowanie procesu zapalnego),
  • glikokortykosteroidy (działają przeciwzapalnie),
  • allopurinol, febuksostat (hamują produkcję kwasu moczowego),
  • leki zwiększające wydalanie kwasu moczowego z organizmu.

Leczenie niefarmakologiczne artretyzmu polega na:

  • właściwej diecie, polegającej na ograniczaniu produktów podnoszących stężenie kwasu moczowego,
  • utrzymywaniu prawidłowej wagi,
  • kontroli glukozy i cholesterolu,
  • ograniczeniu spożywania alkoholu,
  • odpowiednim nawodnieniu.

Co ważne, artretyzm powinien być leczony jak najwcześniej, a pacjent po diagnozie musi pilnować się do końca życia, ponieważ celem jest normowanie stężenia kwasu moczowego w organizmie, a dzięki temu zapobieganie odkładaniu się złogów i pogłębianiu dolegliwości.

Więcej na temat chorób stawów:
Stawy do naprawy – jak rozpoznać zwyrodnienie?
Dieta na chore stawy – co jeść, a czego unikać?


Zwyrodnienie stawów - przyczyny i objawy choroby, metody leczenia
Ciepło czy zimno. Co lepiej pomaga na ból stawów?
Ból stawów - reumatoidalne zapalenie stawów

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!