Badania horomonalne a trądzik fot. Adobe Stock

Badania hormonalne a trądzik – jakie hormony sprawdzić i kiedy?

Trądzik hormonalny pojawia się u osób dorosłych, głównie po 25. roku życia. Jakie hormony należy zbadać, jeśli go podejrzewamy?
Marta Słupska / 07.08.2019 12:36
Badania horomonalne a trądzik fot. Adobe Stock

„Wykonywanie badań hormonalnych u każdego pacjenta z trądzikiem pospolitym nie jest zasadne” – podkreśla specjalista dermatolog-wenerolog lek. med. Kamila Białek-Galas z Centrum Medycznego Sublimed. Są jednak takie sytuacje, gdy jest to konieczne. Kiedy i jakie hormony warto wtedy zbadać?

Czy trądzik może zależeć od hormonów?

Lek. med. Kamila Białek-Galas: Powstanie trądziku jest wynikiem wielu współdziałających ze sobą czynników, takich jak nadmierny łojotok, nieprawidłowe rogowacenie komórek naskórka w obrębie ujścia mieszka włosowego, namnażanie się bakterii Propionibacterium acnes oraz stan zapalny.

W niektórych przypadkach trądzik pospolity może mieć związek z podwyższonym poziomem tzw. androgenów, czyli męskich hormonów płciowych. Gruczoły łojowe mają na swojej powierzchni receptory dla DHT (dihydrotestosteron – pochodna testosteronu). DHT po związaniu z receptorem powoduje nasilenie syntezy łoju, co może (choć nie musi) skutkować powstawaniem zaskórników (wykwity pierwotne charakterystyczne dla trądziku pospolitego).

Powstawanie zaskórników nie zależy natomiast tylko i wyłącznie od łojotoku. Jest on jedną z możliwych przyczyn powstawania trądziku. Aby powstał zaskórnik, kluczowe znaczenie ma także nieprawidłowe rogowacenie komórek naskórka w obrębie ujścia mieszka włosowego, które szczelnie, jak korek butelkę, zamykają mieszek.

Jakie hormony powinniśmy zbadać, gdy mamy trądzik? Na czym polegają te badania i kiedy je wykonać?

U większości pacjentów z trądzikiem pospolitym poziom androgenów we krwi jest prawidłowy. Obserwuje się jedynie zwiększoną reaktywność gruczołu łojowego na DHT. Dlatego wykonywanie badań hormonalnych u każdego pacjenta z trądzikiem pospolitym nie jest zasadne.

Sytuacją, w której należy się zastanowić nad pogłębieniem diagnostyki trądziku pospolitego o badania hormonalne, jest demonstrowanie przez pacjentkę cech hiperandrogenizmu, takich jak: zaburzenia miesiączkowania, pojawienie się nadmiernego owłosienia w lokalizacji typowo męskiej (tj. na twarzy, klatce piersiowej, wokół brodawek sutkowych, na plecach czy brzuchu), pojawienie się łysienia typu męskiego (czyli takiego na szczycie głowy oraz w okolicy kątów czołowych), obniżenie tonu głosu.

Z pomocą badań należy skontrolować: testosteron, testosteron wolny, dihydrotestosteron (DHT), androstendion, dehydroepiandrosteron (DHEA), siarczan dehydroepiandrosteronu (DHEAS), LH (lutropina), FSH (folikulotropina), estradiol, SHBG (białko wiążące hormony płciowe), 17-hydroksyprogesteron, a także prolaktynę, glukozę i insulinę.

Ponadto wysyłam też pacjentki do ginekologa na badanie USG-TV.

Jakie są orientacyjne ceny takich badań?

Ceny wcześniej wspomnianych badań różnią się w zależności od laboratorium, w którym są wykonywane. Nie mniej jednak zawsze będzie to kilkaset złotych. Dla przykładu, koszt pakietu badań TSH, FSH, LH, estradiol, prolaktyna, dhea-s, testosteron, shbg to ok. 200 zł.

Każde z wymienionych badań robionych pojedynczo to koszt poniżej 100 zł, natomiast badanie USG-TV kosztuje zazwyczaj ok. 130 zł.

Czym trądzik hormonalny kobiet różni się od tego u mężczyzn?

Jest to de facto ta sama choroba. Różnica polega na tym, że u kobiet podwyższone stężenie męskich hormonów płciowych jest sytuacją patologiczną i wymaga diagnostyki.

Zobacz też:
Dowiedz się więcej o trądziku dorosłych
Leczenie doustne trądziku 

Kamila Białek-Galas
lek. med.
Kamila Białek-Galas
specjalista dermatolog-wenerolog i lekarz medycyny estetycznej

Absolwentka Wydziału Lekarskiego Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie (2008). W latach 2010 – 2015 odbyła szkolenie specjalizacyjne w dziedzinie dermatologii i wenerologii w Oddziale Klinicznym Dermatologii Szpitala Uniwersyteckiego w Krakowie, gdzie prowadziła również zajęcia dydaktyczne ze studentami Wydziału Lekarskiego oraz School of Medicine In English. W 2016 zdała Państwowy Egzamin Specjalizacyjny z zakresu dermatologii i wenerologii, otrzymując jednocześnie wyróżnienie Okręgowej Izby Lekarskiej w Krakowie za jego wysoki wynik. Pracuje w Centrum Medycznym Sublimed w Krakowie.

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!