trądzik hormony fot. Adobe Stock, Mary Long

Trądzik a hormony (trądzik hormonalny) – jakie badania zrobić?

Trądzik hormonalny jest rodzajem trądziku pospolitego. Pojawia się po 25. roku życia i częściej dotyczy kobiet. Za rozwój zmian trądzikowych odpowiedzialne są wówczas wahania hormonalne. Może to być nadmiar androgenów, czyli męskich hormonów płciowych, albo estrogenów, których stężenie wzrasta przed miesiączką. Trądzik zależny od hormonów może się pojawić na czole, nosie, brodzie oraz wzdłuż linii żuchwy, a także na plecach i dekolcie.
Marta Słupska / 28.06.2021 12:36
trądzik hormony fot. Adobe Stock, Mary Long

Według lek. Kamili Białek-Galas, specjalisty dermatologa-wenerologa z Centrum Medycznego Sublimed, wykonywanie badań hormonalnych u każdego pacjenta z trądzikiem pospolitym nie jest zasadne. Są jednak takie sytuacje, gdy jest to konieczne. Kiedy i jakie hormony warto zbadać w przypadku trądziku?

Spis treści:

  1. Trądzik a hormony
  2. Trądzik a hormony - jakie hormony zbadać?
  3. Trądzik hormonalny - ceny badań
  4. Trądzik hormonalny u kobiet i mężczyzn

Czy trądzik może zależeć od hormonów?

Lek. Kamila Białek-Galas: W niektórych przypadkach trądzik pospolity może mieć związek z hormonami, szczególnie z podwyższonym poziomem androgenów, czyli męskich hormonów płciowych. Określa się go wówczas jako trądzik androgenny.

Gruczoły łojowe mają na swojej powierzchni receptory dla DHT (dihydrotestosteron – pochodna testosteronu). DHT po związaniu z receptorem powoduje nasilenie syntezy łoju, co może (choć nie musi) skutkować powstawaniem zaskórników (są to wykwity pierwotne charakterystyczne dla trądziku pospolitego).

Powstawanie zaskórników nie zależy natomiast tylko i wyłącznie od łojotoku. Jest on jedną z możliwych przyczyn powstawania trądziku. Aby powstał zaskórnik, kluczowe znaczenie ma także nieprawidłowe rogowacenie komórek naskórka w obrębie ujścia mieszka włosowego, które szczelnie, jak korek butelkę, zamyka mieszek.

Powstanie trądziku jest zatem wynikiem wielu współdziałających ze sobą czynników, takich jak nadmierny łojotok, nieprawidłowe rogowacenie komórek naskórka w obrębie ujścia mieszka włosowego, namnażanie się bakterii Propionibacterium acnes oraz stan zapalny.

Przeczytaj też: Trądzik dorosłych - objawy, przyczyny, leczenie

Jakie hormony powinniśmy zbadać, gdy mamy trądzik? 

U większości pacjentów z trądzikiem pospolitym poziom androgenów we krwi jest prawidłowy. Obserwuje się jedynie zwiększoną reaktywność gruczołu łojowego na DHT. Dlatego wykonywanie badań hormonalnych u każdego pacjenta z trądzikiem pospolitym nie jest zasadne.

Sytuacją, w której należy się zastanowić nad pogłębieniem diagnostyki trądziku pospolitego o badania hormonalne, jest pojawienie się u kobiety objawów hiperandrogenizmu, takich jak:

  • zaburzenia miesiączkowania,
  • nadmierne owłosienie w lokalizacji typowo męskiej (tj. na twarzy, klatce piersiowej, wokół brodawek sutkowych, na plecach czy brzuchu),
  • pojawienie się łysienia typu męskiego (czyli takiego na szczycie głowy oraz w okolicy kątów czołowych; przeczytaj: łysienie u kobiet),
  • obniżenie tonu głosu.

Gdy podejrzewamy trądzik zależny od hormonów należy skontrolować:

  • testosteron,
  • testosteron wolny,
  • dihydrotestosteron (DHT),
  • androstendion,
  • dehydroepiandrosteron (DHEA),
  • siarczan dehydroepiandrosteronu (DHEAS),
  • LH (lutropina),
  • FSH (folikulotropina),
  • estradiol,
  • SHBG (białko wiążące hormony płciowe),
  • 17-hydroksyprogesteron,
  • prolaktynę,
  • glukozę i insulinę.

Ponadto w przypadku trądziku zależnego od hormonów należy udać się do ginekologa na badanie USG-TV (USG dopochwowe).

Jakie są ceny badań hormonalnych przy trądziku?

Ceny wspomnianych badań hormonalnych różnią się w zależności od laboratorium, w którym są wykonywane. Trzeba się jednak liczyć z wydatkiem kilkuset złotych. Przykładowo: koszt pakietu badań TSH, FSH, LH, estradiol, prolaktyna, DHEA-s, testosteron, SHBG to ok. 200 zł.

Każde z wymienionych badań robionych pojedynczo to koszt poniżej 100 zł, natomiast badanie USG przezpochwowe kosztuje zazwyczaj ok. 130 zł.

Czym trądzik hormonalny kobiet różni się od tego u mężczyzn?

Trądzik zależny od hormonów u kobiet i mężczyzn to właściwie ta sama choroba. Różnica polega na tym, że u kobiet podwyższone stężenie męskich hormonów płciowych jest sytuacją patologiczną i wymaga diagnostyki.

Treść artykułu została pierwotnie opublikowana 07.08.2019.

Czytaj także:
Zaburzenia hormonalne – przyczyny, objawy, jak wyregulować hormony?
Trądzik – jak oczyszczać cerę trądzikową?
Czystek - skuteczny sposób na trądzik?
Blizny – jak je usunąć? Co na blizny po trądziku, operacji, oparzeniu
Zapalenie mieszków włosowych – jak poznać i jak leczyć stan zapalny mieszka włosowego

Kamila Białek-Galas
lek. med.
Kamila Białek-Galas
specjalista dermatolog-wenerolog i lekarz medycyny estetycznej

Absolwentka Wydziału Lekarskiego Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie (2008). W latach 2010 – 2015 odbyła szkolenie specjalizacyjne w dziedzinie dermatologii i wenerologii w Oddziale Klinicznym Dermatologii Szpitala Uniwersyteckiego w Krakowie, gdzie prowadziła również zajęcia dydaktyczne ze studentami Wydziału Lekarskiego oraz School of Medicine In English. W 2016 zdała Państwowy Egzamin Specjalizacyjny z zakresu dermatologii i wenerologii, otrzymując jednocześnie wyróżnienie Okręgowej Izby Lekarskiej w Krakowie za jego wysoki wynik. Pracuje w Centrum Medycznym Sublimed w Krakowie.

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!