budzikowy ból głowy fot. Adobe Stock, Mary Long

„Budzikowy” ból głowy - czy jest groźny i kiedy występuje?

Budzikowy ból głowy, czyli hipniczny ból głowy, jest rzadkim pierwotnym rodzajem bólu głowy o wyjątkowych cechach. Ten ból głowy pojawia się tylko w czasie snu prawie zawsze o tej samej porze, jest to ból tępy i trwa krótko. Budzikowy ból głowy nie powoduje powikłań, ale może być mylony z poważnymi chorobami.
/ 04.11.2022 05:29
budzikowy ból głowy fot. Adobe Stock, Mary Long

Spis treści:

  1. Czym jest budzikowy ból głowy?
  2. Budzikowy ból głowy – objawy
  3. Budzikowy ból głowy – przyczyny
  4. Diagnostyka budzikowego bólu głowy
  5. Leczenie budzikowego bólu głowy

Czym jest budzikowy ból głowy?

Hipniczny ból głowy jest to rzadki rodzaj bólu głowy, który pojawia się wyłącznie podczas snu zawsze o podobnej porze w nocy. Stąd zwany jest też budzikowym bólem głowy. Jest to rodzaj pierwotnego bólu głowy, co oznacza, że nie wynika z żadnego schorzenia. Występuje rzadko. Niektóre źródła podają, że stanowi 0,1–1,4% przypadków zgłaszanych lekarzowi bólów głowy. 

Najbardziej narażeni na ten rodzaj bólu głowy są osoby, którym dokuczają migreny i nadciśnienie oraz osoby starsze.

Budzikowy ból głowy – objawy. Po czym poznać ten rodzaj bólu głowy?

Budzikowy ból głowy ma charakterystyczne cechy:

  • jest to ból, który budzi ze snu (raz lub kilka razy w ciągu nocy)
  • pojawia się w nocy zwykle o podobnej porze,
  • często ból głowy pojawia się między godziną 2:00 a 4:00,
  • jest to ból tępy, stały lub pulsujący, czasem opisywany jako palący,
  • występuje najczęściej po obu stronach głowy, rzadziej jednostronne,
  • jest rozproszony, czyli nie jest skoncentrowany w ograniczonym obszarze,
  • ból może mieć różne nasilenie, na ogół jest umiarkowany lub silny, rzadziej - łagodny,
  • wybudza ze snu przynajmniej 10-15 razy w ciągu miesiąca,
  • nie towarzyszą mu inne objawy (np. nudności, światłowstręt, łzawienie),
  • ból trwa zwykle 15–30 minut, czasami utrzymuje się nawet do 4 godzin,
  • ten ból głowy nie powoduje niepokoju, tak jak np. klasterowy ból głowy,
  • kiedy ból wybudza w nocy, chorzy wstają z łóżka, jedzą lub czytają (mogą wykonywać różne aktywności).

Budzikowy ból głowy ma przewlekły charakter, co oznacza, że może pojawiać się nawet przez wiele lat. Budzikowe bóle głowy pojawiają się głównie u osób powyżej 50 roku życia.

Budzikowy ból głowy – przyczyny

Nie wiadomo dokładnie, co jest przyczyną pojawiania się budzikowego bólu głowy. Prawdopodobnie jest to połączenie nieprawidłowego uwalniania melatoniny, zaburzeń snu oraz aktywności mózgu w obszarach odpowiadających za odczuwanie bólu. W jednym z badań zauważono, że początek ataków zbiega się w czasie z rozpoczęciem fazy snu REM, czyli fazy snu o szybkich ruchach gałek ocznych. Wymaga to dalszych badań. Może wskazywać na związek nadciśnienia tętniczego i niższego poziomu tlenu, docierającego do mózgu w trakcie tej fazy snu.

Jakie badania wykonać przy podejrzeniu budzikowego bólu głowy?

W przypadku występowania budzikowego bólu głowy należy wykonać badania diagnostyczne, które wykluczą poważne choroby. Do podobnych dolegliwości mogą przyczyniać się: olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic, obturacyjny bezdech senny, nocne nadciśnienie krwi, nocne obniżenie stężenia cukru we krwi oraz odstawienie leków, a także guzy mózgu. Lekarz może zlecić wykonanie rezonansu magnetycznego głowy oraz nocne badanie polisomnograficzne snu. Wykonuje się również badanie neurologiczne. 

Leczenie budzikowego bólu głowy

Osobom, które uskarżają się na budzikowy ból głowy, podaje się kofeinę przed spaniem (np. w tabletkach). Wbrew pozorom, jak wynika z badań, u osób starszych była dobrze tolerowana i nie zakłócała snu. Innym skutecznym lekiem jest indometacyna, silny lek przeciwbólowy i przeciwzapalny. Nie sprawdzają się inne leki z grupy NLPZ. Według badań budzikowe bóle głowy można również leczyć preparatami litu.

Nieskuteczne w toku badań okazały się leki przeciwdepresyjne, beta-blokery czy leki przeciwpadaczkowe, niezbyt obiecująco wypadła również melatonina. 

U niektórych pacjentów dochodzi do samoistnego ustąpienia objawów. Większość odczuwa dolegliwości długotrwale i u nich leczenie może przynieść ulgę. Budzikowe bóle głowy mają tendencję do nawracania.

Nie ma żadnych dowodów naukowych na to, żeby budzikowe bóle głowy powodowały powikłania. Nie są groźne, ale na pewno są nieprzyjemne i utrudniają spokojny sen. Szczególne, kiedy często się powtarzają. Nocnych bólów głowy nigdy nie powinniśmy bagatelizować i zawsze należy skonsultować je z lekarzem, a także wykonać badania, które wykluczą poważne przyczyny. 

Źródła:
Y. Al Khalili, P. Chopra, Hypnic Headache, www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK557598,
R. De Simone i inni, Hypnic headache: an update, doi: 10.1007/s10072-006-0590-2. PMID: 16688619,
J.F. Liang, S.J. Wang, Hypnic headache: a review of clinical features, therapeutic options and outcomes, doi: 10.1177/0333102414537914.

Czytaj także:
Ból głowy ze stresu - jak się objawia i jak sobie z nim radzić?
Kłujący sekundowy ból głowy - co oznacza i kiedy trzeba go leczyć?
Czym charakteryzuje się napięciowy ból głowy? Objawy i leczenie
Domowe sposoby na ból głowy (napięciowy, migrenowy, klasterowy)

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!