plamy wątrobowe czym są fot. Adobe Stock

Co oznaczają plamy wątrobowe? Diagnostyka i leczenie plam starczych

Plamy wątrobowe, zwane również plamami starczymi, to ciemne, płaskie zmiany na skórze, różnej wielkości, które powstają najczęściej u osób po 50. roku życia, zwłaszcza narażonych na długotrwałe działanie promieni słonecznych. Plamy wątrobowe nie są groźne, ze względów estetycznych można próbować je rozjaśnić lub usunąć.
/ 01.07.2020 13:42
plamy wątrobowe czym są fot. Adobe Stock

Spis treści: 

  1. Plamy wątrobowe - czym są i jak wyglądają?
  2. Plamy wątrobowe - czynniki ryzyka
  3. Kiedy iść do lekarza?
  4. Jak pozbyć się plam wątrobowych?
  5. Plamy wątrobowe - zapobieganie 

Plamy wątrobowe - czym są i jak wyglądają?

Plamy wątrobowe, inaczej plamy starcze, zwane też plamami słonecznymi lub pigmentacyjnymi, to niewielkie (od milimetra do 13 mm), płaskie plamy na skórze w kolorze brązowym, które powstają na skutek częstej i długotrwałej ekspozycji na promieniowanie słoneczne. Zlokalizowane są przeważnie na odsłoniętych częściach ciała: ramionach, przedramionach, dłoniach, twarzy, górnej części pleców i dekolcie. Występują częściej u osób powyżej 50. roku życia.

Plamy wątrobowe powstają w wyniku nadaktywności komórek pigmentowych skóry (melanocytów). Pod wpływem promieniowania ultrafioletowego (UV) dochodzi do szybszej produkcji przez te komórki melaniny (pigmentów nadających skórze brązowy kolor). Z czasem pod wpływem nadmiaru słońca melanina zlepia się lub kumuluje w nadmiernych ilościach, prowadząc w rezultacie do powstania plam wątrobowych.

Plamy wątrobowe nie mają nic wspólnego z wątrobą, łączy je jedynie podobny kolor. Nie świadczą one o żadnej chorobie czy problemach z tym narządem.

plamy wątrobowe
fot. Adobe Stock

Plamy starcze należy odróżnić od plamicy starczej - zaburzenia występującego również u osób w podeszłym wieku, szczególnie po nadmiernym nasłonecznianiu skóry, którego podłożem jest nadmierne odkładanie się hemosyderyny. Jest to grupa białek magazynująca żelazo w komórkach organizmu. Plamy są najpierw purpurowe, a później stają się brązowe. Skóra w miejscach ze zmianami jest cieńsza. Plamica nie jest groźna dla zdrowia. 

Plamy wątrobowe - czynniki ryzyka

Na powstawanie plam wątrobowych narażone są bardziej osoby:

  • w wieku powyżej 50 lat,
  • o jasnej karnacji,
  • z historią częstego i długotrwałego opalania (również w solarium), a także oparzeń słonecznych .

Nie zauważono w badaniach, aby powstawanie plam starczych miało istotny związek z płcią lub rasą.

Kiedy iść do lekarza?

Plamy wątrobowe nie są groźne, nie powodują żadnych komplikacji zdrowotnych. Jeżeli wymagają jakiegoś specjalnego działania, to jedynie ze względów kosmetycznych. Jednak każda zmiana pigmentacyjna może sygnalizować niepokojącą patologię, w tym najgroźniejszy nowotwór skóry - czerniaka. Dlatego do lekarza należy zgłosić się zawsze wtedy, gdy plamka:

  • powiększa się,
  • ma nieregularny, niesymetryczny kształt,
  • jest wielobarwna (ma ciemniejsze i jaśniejsze obszary),
  • krwawi, piecze lub swędzi.

Jak pozbyć się plam wątrobowych?

Plamy wątrobowe nie wymagają specjalnego leczenia, ale można próbować je rozjaśniać lub usunąć różnymi metodami. Dostępne środki i zabiegi to m.in.:

Przed każdym zabiegiem należy skonsultować się z dermatologiem, który powinien dokonać oględzin plam wątrobowych, a w razie potrzeby pobrać próbkę zmiany do badań histopatologicznych. Takie badanie może wykluczyć nowotwór.

Trzeba pamiętać również o tym, że każda procedura medyczna obarczona jest ryzykiem skutków ubocznych i powikłań, o których pacjent powinien być wcześniej poinformowany przez specjalistę.

Plamy wątrobowe - zapobieganie 

Zapobieganie plamom wątrobowym polega przede wszystkim na unikaniu ekspozycji słonecznej w czasie najsilniejszego promieniowania (w godzinach 10-15), stosowania kremów z filtrem (co najmniej SPF 30) zgodnie z zaleceniami, noszeniu odzieży chroniącej przed działaniem słońca (najlepiej szerokiego kapelusza oraz ubrań z tkaniny gęsto tkanej). 

Więcej na podobny temat:
Przebarwienia skóry
Przebarwienia na skórze, czyli czym są plamy starcze?
Czerwone plamy na twarzy - przyczyny u dorosłych i dzieci
Plamy na skórze – jak usunąć przebarwienia?


Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!