encefalopatia mózgu objawy fot. Adobe Stock, burdun

Zmiany osobowości to jeden z objawów encefalopatii mózgu. Jak ją rozpoznać?

Encefalopatie to choroby mózgu zmieniające funkcje lub strukturę mózgu, co objawia się m.in. zaburzeniami zachowania. Mogą być spowodowane urazem, działaniem toksyn, metali ciężkich, zakażeniem prionami, wirusami lub bakteriami, niedożywieniem, guzem i innymi czynnikami. Encefalopatia może być odwracalna, ale może też powodować trwałe zmiany w mózgu.
Ewa Cwil / 07.09.2022 10:32
encefalopatia mózgu objawy fot. Adobe Stock, burdun

Spis treści:

  1. Encefalopatia mózgu – objawy
  2. Encefalopatia mózgu – rodzaje
  3. Jakie badania wykonać? 
  4. Leczenie encefalopatii

Encefalopatia mózgu – objawy

Charakterystycznym objawem encefalopatii mózgu jest odmienny stan psychiczny, określany jako zaburzenia zachowania lub charakteropatie. Na encefalopatię mózgu mogą wskazywać takie objawy jak:

  • utrata pamięci,
  • niezdolność do koncentracji,
  • utrata zdolności poznawczych, 
  • majaczenie,
  • otępienie,
  • zaburzenia cyklu snu i czuwania, 
  • zmiany cech osobowości, np. skłonność do agresji, nadmierna zazdrość, euforia, słowotok, reakcje lękowe,
  • oligofazja - zaburzenia mowy charakteryzujące się np. ubogim słownictwem,  trudnością w budowaniu zdań, echolaliami, 
  • mimowolne drgania mięśni,
  • zaburzenia pisma,
  • drżenie,
  • osłabienie mięśni,
  • trudności z przełykaniem,
  • senność, letarg,
  • postępująca utrata przytomności. 

Objawy encefalopatii mózgu mogą być różne w zależności od typu zmian w mózgu. Mogą wystąpić tylko niektóre z wymienionych i zależeć od rodzaju encefalopatii.

Rodzaje encefalopatii

Encefalopatie dzieli się według czasu, w jakim powstały. Każdy ich rodzaj może mieć różne przyczyny i dawać inne objawy.

Encefalopatie wrodzone

Powstają w życiu płodowym lub podczas porodu. Najczęściej spowodowane są:

  • czynnikami genetycznymi (np. zespół Downa),
  • infekcjami płodowymi (cytomegalią, różyczką, toksoplazmozą, WZW B, opryszczką),
  • zatruciem ciążowym (gestozą),
  • urazem okołoporodowym (uciskiem, zaburzeniem ciśnienia wewnątrzmacicznego).

Każdy przypadek encefalopatii wrodzonej jest nieco inny i może dawać najróżniejsze objawy – od fizycznych, takich jak porażenia mięśni po upośledzenie umysłowe różnego stopnia.

Encefalopatie nabyte

Encefalopatie nabyte najczęściej mają związek z infekcją lub urazem, w wyniku którego dochodzi do uszkodzenia czasowego lub trwałego struktur mózgu. Najczęstszymi przyczynami encefalopatii są:

  • Urazy głowy, w wyniku których dochodzi do powstania krwiaka nad-, podtwardówkowego lub wewnątrzczaszkowego.
  • Nadciśnienie, które wywołuje obrzęk mózgu, wybroczyny lub zawał mózgu. Tego typu zaburzenia objawiają się bólem głowy, wymiotami, napadami padaczkowymi, zaburzeniami widzenia i świadomości.
  • Miażdżyca powodująca zawały mózgu (udary niedokrwienne).
  • Zaburzenia metabolizmu. Dochodzi wtedy do zatrucia centralnego układu nerwowego. W tej grupie wyróżnia się encefalopatie: wątrobowe, hiperglikemiczne, hipoglikemiczne, mocznicowe.
  • Stany zapalne, czyli infekcje atakujące centralny układ nerwowy – np. zapalenie opon mózgowych. Objawy encefalopatii wynikające z infekcji mogą obejmować utratę świadomości, ślepotę, padaczkę, zaburzenia funkcji intelektualnych.
  • Odczyny poszczepienne. Zdarzają się niezwykle rzadko. Skutkiem encefalopatii poszczepiennej może być upośledzenie umysłowe, napady padaczkowe.
  • Zatrucie alkoholem. Nosi nazwę encefalopatii Wernickiego, w wyniku której może dojść do porażenia mięśni.

Encefalopatia może powstać także w wyniku choroby, np. AIDS, choroby Creutzfelda-Jakoba, śmiertelnej bezsenności rodzinnej, zespołu Alpersa, a także w wyniku zaburzeń pracy tarczycy i przytarczyc, a także udaru cieplnego.

Encefalopatia - jakie badania rozpoznają chorobę?

Encefalopatia może być rozpoznana na podstawie objawów oraz obecności czynnika mogącego zaburzać pracę mózgu, np. udar, choroba wątroby, alkoholizm, zakażenie OUN itp. Czasami encefalopatię diagnozuje się w trakcie badania EEG (elektroencefalografii), czyli testu oceniającego czynność mózgu. Mogą być wtedy widoczne fale o dużej amplitudzie i małej częstotliwości czy fale trójfazowe.

Pomocne w diagnozowaniu choroby są także badania krwi (mogą wykryć toksyny uszkadzające mózg), badanie płynu mózgowo-rdzeniowego (w celu rozpoznania zakażenia), badania obrazowe mózgu (rezonans, tomografia), a także testy neuropsychologiczne. 

Leczenie encefalopatii

Leczenie tej dolegliwości zależy od przyczyn, jakie spowodowały chorobę. W części przypadków, gdy udaje się usunąć przyczynę, a zmiany nie doprowadziły do trwałego uszkodzenia mózgu, encefalopatia ustępuje całkowicie lub prawie całkowicie.

Jednak w przypadku trwałych uszkodzeń, nie udaje się doprowadzić do ustąpienia objawów. Wtedy, w zależności od tego, co dokładnie jest przyczyną i skutkiem choroby, stosuje się różne metody lecznicze: od leków farmakologicznych, np. przeciwpadaczkowych, po rehabilitację.

Treść artykułu została pierwotnie opublikowana 14.02.2020.

Czytaj także:
Objawy udaru mózgu - z tą wiedzą możesz uratować komuś życie!
Problemy z pamięcią i bóle głowy mogą świadczyć o zakażeniu drożdżakami. Jakie są objawy neurologiczne Candida?
Najważniejsze alarmowe objawy neurologiczne
Padaczka u dzieci. Nie zawsze występuje z drgawkami

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!