choroba Raynauda objaw fot. Adobe Stock

Choroba Raynauda - problem zapisany na dłoniach

Choroba Raynauda (objaw Raynauda) to napadowy skurcz tętnic w obrębie rąk, rzadziej stóp. Objawia się zaczerwienieniem dłoni, ich drętwieniem i bólem.
/ 10.04.2020 17:06
choroba Raynauda objaw fot. Adobe Stock

Spis treści:

  1. Na czym polega choroba Raynauda?
  2. Choroba Raynauda czy objaw Raynauda?
  3. Pierwotna choroba Raynauda a wtórny zespół Raynauda
  4. Przyczyny i przebieg choroby Raynauda
  5. Jak się rozpoznaje chorobę Raynauda?
  6. Czego unikać w chorobie Raynauda?
  7. Leczenie choroby Raynauda

Na czym polega choroba Raynauda?

Choroba Raynauda polega na gwałtownym skurczu naczyń krwionośnych pod wpływem różnych czynników, takich jak zimno, stres czy silne emocje lub niektóre leki. Pojawić się może także bez wyraźnej przyczyny, napadowo i w najmniej oczekiwanej chwili.

Objaw Raynauda pojawia się w obszarach naszego ciała, które są najdalej wysunięte, tj. na dłoniach, małżowinach usznych, nosie, rzadziej na stopach i języku. Po szybkim skurczu naczyń krwionośnych dochodzi do zblednięcia skóry wspomnianych wyżej okolic, a następnie zasinieniu i ich zaczerwienieniu. Towarzyszy temu mrowienie, pieczenie i ból.

Choroba Raynauda czy objaw Raynauda?

Medycy wyróżniają pierwotną postać objawu Raynauda, dla której określono odrębną jednostkę chorobową – chorobę Raynauda, a także wtórny objaw Raynauda występujący w przebiegu wielu chorób, głównie reumatycznych.

Pierwotna choroba Raynauda a wtórny zespół (objaw) Raynauda

Choroba Raynauda najczęściej dotyka dziewczęta w młodzieńczym wieku, które często cechuje niskie ciśnienie krwi. Pod wpływem silnych emocji bądź chłodnego powietrza lub wody, pojawiają się charakterystyczne objawy.

Objaw Raynauda występuje w przebiegu wielu chorób głównie o charakterze reumatycznym. Często jest jedynym objawem, który wyprzedza na kilka lat ujawnienie się reumatoidalnego zapalenia stawów, twardziny, tocznia lub innej patologii. Zespół Raynauda może towarzyszyć innym stanom, takim jak: 

  • choroby naczyń krwionośnych (miażdżyca, choroby autoimmunologiczne),
  • choroby krwi (szpiczak, białaczki),
  • choroby nerwów obwodowych (zespół cieśni nadgarstka),
  • w zakażeniach wirusami zapalenia wątroby B i C.

Także wiele zawodów, w których praca wymaga narażenia rąk na wibracje czy zimno, może wiązać się z wywołaniem napadów objawu Raynauda. U osób stosujących niektóre leki (doustną antykoncepcję, beta-blokery, interferon) objaw Raynauda może rozwinąć się jako skutek uboczny farmakoterapii.

Przyczyny i przebieg choroby Raynauda

Jak dotąd medycynie nie udało się ustalić dokładnego mechanizmu powstawania choroby Raynauda. U osób z tym schorzeniem stwierdza się zwiększoną ilość receptorów dla neuroprzekaźnika noradrenaliny. Szacuje się, że objaw Raynauda występuje u 3-4% populacji ludzkiej, a najczęściej notuje się go u mieszkańców klimatu chłodnego. Kobiety cierpią z jego powodu znacznie częściej (4-9 razy częściej niż mężczyźni).

W większości przypadków objaw Raynauda ograniczony jest do zaczerwienienia i bólu palców, zaś u niektórych osób może on powodować owrzodzenie rąk, a nawet martwicę palców.

Jak się rozpoznaje chorobę Raynauda?

W celu diagnostyki objawu Raynauda wykonuje się kapilaroskopię. Badanie to polega na ocenie przepływu krwi przez drobne naczynia włosowate palców dłoni (w wałach paznokciowych). Można też wykonać próbę prowokacyjną, polegającą na zanurzeniu dłoni w zimnej wodzie.

Czego unikać w chorobie Raynauda?

Objaw Raynauda nie wymaga leczenia. Chorzy muszą mieć świadomość, na czym polega ta przypadłość oraz powinni unikać czynników ją wywołujących. Należy zaprzestać palenia tytoniu, wystrzegać się zimnej wody i picia chłodnych napojów oraz nie stosować leków zwężających naczynia krwionośne, kofeiny i doustnej antykoncepcji. U osób młodych ta przykra przypadłość najczęściej ustępuje samoistnie po okresie dojrzewania.

Leczenie choroby Raynauda

U chorych, u których zabiegi profilaktyczne nie zdały egzaminu, a objaw Raynauda jest wysoce nasilony, należy wdrożyć leczenie farmakologiczne. Stosuje się leki rozszerzające tętnice, takie jak azotany (nitroglicerynę w maści) lub blokery kanału wapniowego (nifedypinę, amlodypinę) oraz leki blokujące receptor alfa (alfa-blokery).

Treść artykułu została pierwotnie opublikowana 02.02.2011

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!