jak wysokie OB powinno zaniepokoić fot. Adobe Stock

Morfologia krwi a nowotwór. Jak wysokie OB powinno zaniepokoić? [WYWIAD]

Morfologia krwi może wskazywać na nowotwór, m.in. białaczkę, czerwienicę, nadpłytkowość, pierwotną mielofibrozę, niektóre chłoniaki i szpiczaka. Jakie jej parametry oznaczają raka i kiedy wykonać morfologię? Odpowiada prof. dr hab. n. med. Wiesław Jędrzejczak, były krajowy konsultant w dziedzinie hematologii.
Marta Słupska / 20.04.2021 10:47
jak wysokie OB powinno zaniepokoić fot. Adobe Stock

O morfologii często zapominamy, tymczasem powinno się ją wykonać przynajmniej raz w roku. Jeśli zaś dokuczają nam niepokojące objawy, nie zwlekajmy z badaniem krwi. Na pytanie dotyczące morfologii, nowotworu oraz innych badań, w tym OB, odpowiada prof. Wiesław Jędrzejczak, były krajowy konsultant w dziedzinie hematologii.

Jakie objawy powinny nas skłonić do wykonania morfologii? 

Prof. Wiesław Jędrzejczak: Moim zdaniem morfologię krwi należy wykonać raz na rok nie mając żadnych objawów chorobowych. Poza tym to badanie powinniśmy wykonać w razie wystąpienia jakichkolwiek poważnych objawów chorobowych.

Szczególnie należy zbadać krew w przypadku: przedłużającego się zakażenia, znacznego osłabienia, krwotoków lub pojawienia się wybroczyn. Dlatego zainaugurowana została kampania edukacyjna „Odpowiedź masz we krwi”, której celem jest upowszechnienie wiedzy nt. objawów chorób krwi i przypomnienie, że wiele schorzeń (i to nie tylko krwi) można wykryć tym prostym badaniem. Krew jest niejako zwierciadłem, w którym odbijają się także zaburzenia innych narządów.

Czy na podstawie morfologii krwi możemy zdiagnozować niektóre nowotwory? Jakie nieprawidłowości w funkcjach krwi i szpiku kostnego mogą być wykryte w tym badaniu? 

We krwi obwodowej wykrywa się niedobory poszczególnych rodzajów krwinek i ich nadmiary.
Na podstawie tego badania można wykryć różne białaczki, czerwienicę, nadpłytkowość, pierwotną mielofibrozę, niektóre chłoniaki i szpiczaka, ale także wiele nowotworów innych narządów, które wtórnie powodują niedokrwistość.

Taka niedokrwistość może być pierwszym objawem nowotworu. Zwłaszcza banalna, wydawałoby się, niedokrwistość z niedoboru żelaza u mężczyzny lub kobiety w wieku pomenopauzalnym sugeruje krwawienie z przewodu pokarmowego, a to często jest spowodowane przez nowotwór tego przewodu. Nie umożliwia to postawienia rozpoznania, ale powoduje uruchomienie diagnostyki, która ostatecznie do tego doprowadzi. Wreszcie morfologia pozwala wykryć niedobry poszczególnych komórek krwi.

Przeczytaj też: Rak żołądka

Jakie parametry morfologii mogą wskazywać na nowotwór krwi? Kiedy powinniśmy niepokoić się wynikiem badań? 

Zwiększona liczba limfocytów czy monocytów to najczęstsze objawy białaczki. Z kolei zwiększona liczba krwinek czerwonych może sugerować obecność czerwienicy prawdziwej, którą zaliczamy do tzw. nowotworów mieloproliferacyjnych. Do nich należy też nadpłytkowość samoistna cechująca się bardzo dużą liczbą krwinek płytkowych, czyli trombocytów (więcej: czym jest nadpłytkowość).

Zwykle na wyniku obok podanych nieprawidłowych wartości znajdują się literki: L (od angielskiego „low” czyli mało) lub H (od angielskiego „high” czyli wysoko). Im bardziej tak oznaczone wartości różnią się od podanych obok norm, tym bardziej należy się niepokoić i udać do lekarza. Odwrotnie, jeśli wyniki są bliskie granicy normy, to mało jest prawdopodobne, aby nam coś groziło.

Wielu lekarzy zaleca pacjentom wykonanie dodatkowo OB. Jak wysokie OB powinno zaniepokoić i kiedy świadczy o nowotworze? 

Również polecam badanie OB. To jest bardzo proste badanie, które jednak może zasygnalizować wiele chorób. Są to albo choroby nowotworowe, albo choroby zapalne.

Wynik powinien zaniepokoić już wtedy, jeśli OB jest powyżej 20, ale mniej niż 40. Wtedy trzeba przede wszystkim powtórzyć badanie i kontynuować diagnostykę, jeśli będzie się utrzymywać lub wzrastać.

Jeżeli OB jest powyżej 40, to należy zacząć diagnostykę bez dalszej zwłoki. Jeśli zaś OB jest powyżej 100, to jesteśmy bardzo chorzy. Ale trzeba pamiętać, że niekiedy ciężka choroba się rozwija bez przyspieszonego OB, i zwracać uwagę na inne objawy.

Warto też wykonać badanie ogólne moczu, gdyż wykrycie w nim obecności białka lub krwi również może przyspieszyć wykrycie nowotworu. Polecam wykonywanie tych badań każdemu także bez żadnych objawów chorobowych przynajmniej raz na rok. Są to tanie badania, a mogą nam uratować życie.

Czy morfologia może jednoznacznie określać, że mamy nowotwór, czy konieczne są jeszcze inne badania, by to potwierdzić?

Zwykle nawet w przypadku podejrzenia nowotworu krwi konieczne są dalsze badania, aby określić, z jakim nowotworem dokładnie mamy do czynienia.

Treść artykułu została pierwotnie opublikowana 05.07.2018.

 

Czytaj także:
Morfologia krwi: interpretacja wyników badań - 22 parametry (normy i opis)
MCH (morfologia): norma, co oznacza podwyższone i obniżone MCH
MCV (morfologia) - obniżony i podwyższony wskaźnik krwi
MCHC (morfologia) - normy, co oznacza za wysokie i za niskie MCHC
Małopłytkowość – czym grozi niedobór płytek krwi, jak go rozpoznać i leczyć?
Co to jest szpiczak mnogi? Objawy, leczenie, rokowanie
Chłoniak - rodzaje, objawy, leczenie, chłoniak Hodgkina

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!