mity o kremie przeciwsłonecznym fot. Adobe Stock, rh2010

Lepiej wybierać krem z najwyższym filtrem SPF? Obalamy mity o kremach przeciwsłonecznych

Stosowanie kremu przeciwsłonecznego latem to podstawa ochrony skóry przed przebarwieniami, zmarszczkami i nowotworami skóry. Sprawa byłaby prosta, gdyby nie to, że dostępnych jest wiele różnych preparatów o innych wskaźnikach SPF i opinii o nich. Oto kilka mitów na temat kremów przeciwsłonecznych.
/ 11.05.2022 08:41
mity o kremie przeciwsłonecznym fot. Adobe Stock, rh2010

Krem przeciwsłoneczny to niezbędny kosmetyk na lato. Jego zadaniem jest ochrona skóry przed szkodliwym działaniem promieniowania słonecznego (UV). Dzieje się to za sprawą dodawanych do kremu substancji pełniących rolę filtra przeciwsłonecznego, którego efektywność określa się wskaźnikiem ochrony przeciwsłonecznej SPF (od ang. sun protection factor). 

MIT 1. Krem przeciwsłoneczny z wyższym SPF zapewnia dużo lepszą ochronę (a filtry się sumują)

Według niektórych opinii krem z filtrem SPF 100 zapewnia ponad trzykrotnie większą ochronę przed promieniowaniem słonecznym, niż krem z filtrem SPF 30. Nie jest to prawdą. Zgodnie m.in. z raportem Environmental Working Group (amerykańskiej organizacji aktywistów zajmujących się tematyką środowiska), prawidłowo nałożony filtr przeciwsłoneczny SPF 50 blokuje 98% promieni UVB, a filtr SPF 100 blokuje 99%. Różnice w ochronie pomiędzy poszczególnymi filtrami nie są tak naprawdę zbyt znaczące. Jednak najlepiej wybierać krem z co najmniej SPF 30.

Prawidłowo stosowany krem ​​przeciwsłoneczny o wartościach SPF od 30 do 50 zapewnia odpowiednią ochronę przed oparzeniami słonecznymi, nawet dla osób najbardziej wrażliwych na oparzenia słoneczne
- przeczytamy w raporcie EWG. 

Oczywiście błędną opinią jest też to, że wartości filtrów się sumują, zgodnie z czym posmarowanie ciała kremem z filtrami SPF 30 i SPF 20, miałoby dać nam ochronę na równi z SPF 50. Ważniejsze jest to, żeby krem nakładać dokładnie i powtarzać czynność w ciągu dnia. 

MIT 2. Lepiej wybierać kremy przeciwsłoneczne z wyższym filtrem SPF

Dane z Badania świadomości czerniaka z 2020 roku pokazują, że najczęściej używamy preparatów z SPF od 30 do 50. I słusznie. Według raportu EWG lepiej nie stosować kremów z wyższym filtrem niż SPF 50. Powodów jest kilka. 

Produkty o wysokim SPF mogą stwarzać większe zagrożenie dla zdrowia. Produkty o wysokim SPF wymagają wyższych stężeń substancji filtrujących słońce niż filtry o niskim SPF. Niektóre z tych składników mogą stanowić zagrożenie dla zdrowia, gdy przenikają przez skórę i są powiązane z uszkodzeniem tkanek i potencjalnym zaburzeniem hormonów. Niektóre mogą wywoływać alergiczne reakcje skórne
- czytamy w raporcie EWG. 

Poza tym używanie kremów z wyższym SPF daje nam złudne poczucie większej ochrony, a w rezultacie rzadziej się smarujemy i narażamy się na dłuższy kontakt z promieniowaniem. 

MIT 3. Jeśli się nie kąpiesz, nie musisz nakładać kolejnych warstw kremu z filtrem

Nakładanie kremu przeciwsłonecznego trzeba w ciągu dnia powtarzać, nawet jeśli się nie kąpiemy. Najlepiej co ok. 2 godziny. Ale również wtedy, gdy starliśmy krem ręcznikiem. Częściej smarujemy się kremem przeciwsłonecznym też w momencie, gdy intensywnie się pocimy. 

MIT 4. Jeśli masz ciemną karnację i opalasz się na brązowo, nie potrzebujesz ochrony przeciwsłonecznej

Osoby o ciemnej karnacji są mniej podatne na oparzenie słoneczne niż osoby o jasnej karnacji, jednak niezależnie od karnacji każdy jest narażony na posłoneczne uszkodzenia skóry i raka skóry. Dermatolodzy zalecają każdemu stosowanie ochrony przeciwsłonecznej. Badania dowodzą nawet, że osoby o ciemnej skórze częściej umierają z powodu nowotworów skóry. 

Istnieje przekonanie, że ludzie o ciemniejszej skórze nie muszą martwić się rakiem skóry, ale to nieprawda. Z powodu tego fałszywego postrzegania większość przypadków nie jest diagnozowana, dopóki nie są bardziej zaawansowane i trudne do leczenia. Niestety, przekłada się to na wyższą śmiertelność
- uważa dr Hugh Gloster, profesor dermatologii na Uniwersytecie Kalifornijskim, który przeprowadził badania na ten temat. 

Faktycznie osoby z ciemną skórą mają więcej związku chemicznego w skórze zwanego melaniną, który pochłania szkodliwe promieniowanie UV. Jednocześnie nadal mogą doznać słonecznych oparzeń skóry, uszkodzeń skutkujących zmarszczkami i przebarwieniami czy zachorować z powodu nowotworu skóry. 

MIT 5. Filtry przeciwsłoneczne w różnych kremach są takie same

Do kremów przeciwsłonecznych dodawane są różne związki, które mają pełnić rolę filtra SPF: chemiczne (np. Oxybenzone, Benzophenone-3) lub mineralne (np. tlenek cynku, dwutlenek tytanu). Wszystkie chronią przed promieniowaniem, jednak na różnej zasadzie. Niektóre badania dowodzą, że filtry chemiczne mogą zaburzać działanie hormonów po wchłonięciu przez skórę. Są także doniesienia o tym, że kremy z filtrami mineralnymi zawierające nanocząsteczki mogą być toksyczne. Wydaje się, że lepiej postawić na kremy z filtrami mineralnymi, chociaż mogą one mieć mniej przyjemną konsystencję trudno rozprowadzającą się na skórze. 

MIT 6. Nałożenie kremu przeciwsłonecznego zatrzymuje syntezę skórną witaminy D

Witamina D jest niezbędną witaminą m.in. dla odporności i zdrowia układu kostnego, której nie dostarczamy efektywnie poprzez dietę. Głównym jej źródłem w organizmie jest synteza skórna, do której dochodzi po wpływem promieniowania słonecznego. Jeśli nakładamy krem z filtrem przeciwsłonecznym doraźnie (np. gdy zamierzamy spędzić więcej czasu na zewnątrz), to nie ma powodu do obaw. W okresie letnim u większości z nas przy normalnym funkcjonowaniu dochodzi do prawidłowej produkcji witaminy D.

Niewiele jest dowodów na to, że filtry przeciwsłoneczne zmniejszają stężenie 25(OH)D, gdy są stosowane w warunkach rzeczywistych, co sugeruje, że obawy dotyczące witaminy D nie powinny negować porad dotyczących zapobiegania rakowi skóry
- uważają naukowcy z Australian National University w pracy na łamach „British Journal of Dermatology”.

Jednak wcześniejsze badania dowodziły, że regularne nakładanie na skórę kremu z filtrem powoduje obniżone stężenie witaminy D we krwi w porównaniu z grupą kontrolną. 

Źródła:
B.L. Diffey i inni, Sunburn and sun protection in black skin, doi: 10.1111/ijd.14402,
Skin Cancer Rare But More Deadly in People with Darker Skin, University of Cincinnati, www.uc.edu/news/articles/legacy/healthnews/2006/07/skin-cancer-rarebut-more-deadlyin-people-with-darker-skin.html,
The trouble with SPF, Environmental Working Group, www.ewg.org/sunscreen/report/whats-wrong-with-high-spf,
L. Y. Matsuoka, Chronic Sunscreen Use Decreases Circulating Concentrations of 25-Hydroxyvitamin D, doi:10.1001/archderm.1988.01670120018003,

Czytaj także:
Obalamy mity: 10 mitów o cukrzycy, które mogą zaszkodzić
Obalamy mity: Czy jesteśmy z natury leniwi?
Przy ospie trzeba zrezygnować z kąpieli? Obalamy mity o ospie i półpaścu
Obalamy mity: Czy cukier powoduje nadaktywność u dzieci?
Obalamy mity: Czy witamina C jest dobra na odporność i przeziębienie?

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!