Jak otrzymać odszkodowanie za błąd lekarski? – Kompendium wiedzy

Osoba poszkodowana w wyniku błędu lekarskiego, zaniedbania czy zakażenia wewnątrzszpitalnego może dochodzić zadośćuczynienia na drodze postępowania karnego, cywilnego i zawodowego. Jest to trudny i czasochłonny proces. Na czym polega? Jak otrzymać odszkodowanie od lekarza lub szpitala?
/ 27.01.2014 10:26

fot. Fotolia

Musimy pamiętać, że jeśli chcemy otrzymać odszkodowanie od lekarza lub szpitala, czeka nas konfrontacja ze sztabem wyspecjalizowanych pełnomocników lekarza, szpitala lub ubezpieczalni, którzy zrobią wszystko, żeby nie wypłacić należnego odszkodowania. Dlatego warto się do  tego  przygotować  i dowiedzieć krok po kroku, co należy zrobić.

Decyzja o wyborze postępowania, czyli co chcesz uzyskać?

Jeśli chcemy ukarać lekarza za popełniony błąd lekarski, kierujemy nasze kroki do prokuratury.

W postępowaniu karnym (nie cywilnym) może zostać orzeczona wina lekarza. W tej sytuacji odpowiedzialność za udowodnienie winy spoczywa na organach ścigania. Osoba, która zawiadamia prokuraturę o podejrzeniu popełnionego przestępstwa, nie ponosi kosztów związanych z całym procesem.

Orzeczenie wyroku na korzyść poszkodowanego jest bardzo pomocne w uzyskaniu odszkodowania, zadośćuczynienia czy też renty. O przyznaniu i wysokości roszczeń orzeka w większości przypadków sąd cywilny.  

W postępowaniu cywilnym osoba poszkodowana sama wnioskuje o jego rozpoczęcie, ponosi też koszty z nim związane. Jeżeli jednak nie jest w stanie ponieść kosztów procesu bez uszczerbku dla siebie i swojej rodziny, może starać się o zwolnienie od kosztów procesu, składając stosowny wniosek (którego wzór można ściągnąć ze strony Ministerstwa Sprawiedliwości lub ze strony dowolnego sądu).

Biorąc pod uwagę te okoliczności, zanim udamy się do sądu, możemy dochodzić zadośćuczynienia na drodze polubownej, kierując sprawę do ubezpieczyciela szpitala lub ubezpieczyciela lekarza. W każdym przypadku potrzebujemy wsparcia wyspecjalizowanej kancelarii, ale to do nas należy decyzja, którą drogę wybierzemy.

Zobacz też: Jakie błędy medyczne są najczęściej popełniane w Polsce?

Dokumentacja medyczna – niezbędna w walce o odszkodowanie

Poszkodowany, który stwierdzi, że doszło do popełnienia błędu ze strony szpitala lub lekarza, musi jak najszybciej zgromadzić dokumentację medyczną (historię zdrowia i choroby, wyniki badań diagnostycznych, orzeczenia i opinie lekarskie, zdjęcia RTG itp.).

Na podstawie ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta pacjent ma pełne prawo dostępu do dokumentacji medycznej dotyczącej jego stanu zdrowia oraz udzielanych mu świadczeń zdrowotnych. Dokumentacja udostępniana jest do wglądu w siedzibie szpitala lub poprzez sporządzenie wyciągu, odpisu lub kopii. Pamiętajmy, że wydanie kserokopii dokumentacji jest obowiązkiem każdej placówki zdrowotnej.

Pacjent otrzymuje kopię dokumentacji medycznej na swój pisemny wniosek. Wgląd do dokumentacji jest bezpłatny, natomiast za sporządzenie kopii, wyciągu lub odpisu musimy już uiścić opłatę. Opłaty nie mogą przekraczać:

  • za jedną stronę wyciągu lub odpisu dokumentacji – 8,03 zł,
  • za jedna stronę kopii dokumentacji – 0,8 zł.

Warto pamiętać, że dokumentację medyczną szpital może udostępnić również przedstawicielowi ustawowemu pacjenta lub osobie przez pacjenta upoważnionej. Pamiętajmy więc zawsze o upoważnieniu osoby trzeciej: żony, męża, dziecka, rodzeństwa itp. do odbioru naszej dokumentacji. Nigdy nie przewidzimy sytuacji, w której nie będziemy mogli zrobić tego samodzielnie. Bez upoważnienia dostęp do dokumentacji jest możliwy wyłącznie na drodze postępowania karnego.

Poza dokumentacją z miejsca, w którym w naszym mniemaniu dopuszczono się błędu, należy zebrać informacje o przebiegu leczenia z innych placówek, w których kontynuowaliśmy leczenie.

Dowodami w sprawie o ustalenie wysokości i zasadności odszkodowania są także: faktury i paragony poniesionych kosztów związanych z leczeniem, wizytami lekarskimi, badaniami, rehabilitacją, dojazdami, płatnymi zabiegami etc. Niczego nie wyrzucamy, tylko zbieramy i gromadzimy w bezpiecznym miejscu.

Warto wiedzieć, że podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych, z pewnymi wyjątkami, przechowuje dokumentację medyczną przez okres 20 lat. Po upływie tego okresu niszczy ją w sposób uniemożliwiający identyfikację pacjenta, którego dotyczyła.

Zobacz też: Jakie są prawa pacjenta przed operacją plastyczną i po niej?

Przekazanie zebranej dokumentacji do analizy lekarskiej

Pomocna w całym postępowaniu odszkodowawczym jest pisemna opinia lekarza specjalisty w danej dziedzinie medycyny na temat całego zdarzenia oraz jego skutków. Jeżeli mamy taką możliwość, warto się o nią postarać.

Lekarze to niezwykle solidarna grupa zawodowa, bardzo rzadko zdarza się, żeby wystawili taką opinię wyłącznie na prośbę pacjenta. Wymaga to zatem nieco więcej zachodu, ale nie należy się poddawać.

Przekazanie dokumentacji do analizy prawnej

Ze względu na charakter, trudność i specyfikę spraw związanych z błędami lekarskimi niezbędna jest fachowa pomoc prawna. Dlatego zanim wybierzemy określony kierunek postępowania, należy poddać dokumentację analizie wyspecjalizowanej w odszkodowaniach kancelarii prawnej.

Zgłoszenie szkody

Kiedy już upewnimy się, w której placówce doszło do nieprawidłowości, sprawdzimy, jak powinno przebiegać prawidłowe leczenie, co w tym przypadku zrobiono źle i jakie są odczuwalne, negatywne skutki zdarzenia. Wtedy zgłaszamy szkodę szpitalowi/lekarzowi.

Jednocześnie wzywamy placówkę do zapłaty zadośćuczynienia i odszkodowania lub wnioskujemy o wskazanie ubezpieczyciela. Zgłoszenie szkody powinno zawierać stan faktyczny sprawy (co się stało, gdzie, kiedy, jakie zaszły nieprawidłowości?).

Ugoda lub proces

Zanim pójdziemy do sądu, możemy spróbować rozwiązać sprawę polubownie i uzyskać zadośćuczynienie na zasadzie ugody zawartej z ubezpieczycielem szpitala lub ubezpieczycielem lekarza. Niestety musimy się liczyć z odmową ubezpieczyciela, który stwierdzi brak podstaw do wypłaty.

Zazwyczaj ubezpieczyciele odmawiają osobom, które same prowadzą swoje sprawy, “dla zasady”, zakładając, że szybko zrezygnują z roszczeń. Dlatego tak ważna jest fachowa pomoc prawna. Często jest też tak, że ubezpieczyciel faktycznie wypłaci pewną kwotę, ale jest ona symboliczna, nierzadko rażąco niska. Niedoświadczona na tym polu osoba nie tylko nie zakwestionuje decyzji ubezpieczyciela, a wręcz będzie mu wdzięczna. To jawne oszustwo. Dlatego jeżeli mamy możliwość skorzystania z pomocy specjalisty od postępowań odszkodowawczych, zróbmy to.

Pamiętajmy, że dobra ugoda zawarta świadomie na kwotę zaakceptowaną przez obie strony jest zawsze lepsza niż długi i skomplikowany proces, który powinien być ostatecznością.

Terminy przedawnienia roszczeń – do kiedy mogę ubiegać się o odszkodowanie?

Terminy przedawnienia roszczeń odszkodowawczych wynoszą:

  • 3 lata od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie
    i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Jednakże w każdym przypadku roszczenia przedawniają się z upływem dziesięciu lat od dnia zdarzenia.
  • 10 lat w przypadku przestępstwa (m.in. wtedy, gdy rozstrój zdrowia powoduje niezdolność do pracy powyżej 7 dni) liczone od dnia jego popełnienia.  

Przekroczenie tych terminów w praktyce uniemożliwia uzyskanie odszkodowania!

Zobacz też: Prawa pacjenta – u lekarza i w szpitalu – vademecum

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!