narcyzm agresja przemoc fot. Adobe Stock, VectorMine

Narcyzm związany z agresją i przemocą. Jak rozpoznać narcyza?

O tym, że posiadanie cech narcystycznych jest związane z większą skłonnością do gniewu, wiadomo od dawna. Jednak dopiero teraz powstało tak obszerne badanie na ten temat, które ujawniło więcej ważnych szczegółów.
/ 31.05.2021 09:10
narcyzm agresja przemoc fot. Adobe Stock, VectorMine

Duża metaanaliza dowiodła, że osoby narcystyczne mają skłonność do zachowań agresywnych niezależnie od wielu czynników. Eksperci z Uniwersytetu Stanowego w Ohio (USA) przeanalizowali 437 badań z udziałem 120 tys. osób pochodzących z różnych części świata. 

Narcyzm a skłonność do przemocy – co zauważono w badaniach

Dr Sophie Kjaervik i jej współpracownicy zauważyli przede wszystkim, że związek cech narcystycznych z zachowaniami agresywnymi ujawnia się niezależnie od wymiaru narcyzmu, płci, wieku czy kraju zamieszkania danej osoby. Jest to uniwersalna obserwacja, wspólna dla wszystkich.

Narcyzm był też powiązany ze wszystkimi formami agresji: przemocą fizyczną, werbalną, zastraszaniem bezpośrednim i pośrednim oraz agresją wobec słabszych. Osoby narcystyczne nie tylko mogą wybuchać gniewem, ale też prowadzić chłodne, zaplanowane gierki będące wyrazem przemocy. 

Narcyz, czyli kto?

Narcyz może być początkowo trudny do rozpoznania. Dlatego warto wiedzieć, jakie cechy go wyróżniają. To przede wszystkim osoba z nadmiernym poczuciem własnej ważności. Jak uważa Gabriela Piasecka-Pełka, psycholog i psychoterapeuta poznawczo-behawioralny, jest co najmniej kilka cech, które posiadają osoby narcystyczne.

Narcyz, oprócz tego, że ma przesadne poczucie własnej wyjątkowości, często fantazjuje o swoich ciągłych sukcesach, ma potrzebę stałego zwracania na siebie uwagi. Jest również zwykle wyjątkowo wrażliwy na krytykę, a w relacjach interpersonalnych przejawia dużą dozę interesowności
 wymienia Gabriela Piasecka-Pełka, psycholog i psychoterapeuta poznawczo-behawioralny.

Narcyzm może brać się z różnych przyczyn. Mogą one być niezależne od nas, ale na ukształtowanie osobowości narcystycznej wpływają też często działania rodziców lub doświadczenia życiowe. 

Jeśli chodzi o podłoże biologiczne, istnieją doniesienia, że ludzie z osobowością narcystyczną mogą mieć cieńsza korę mózgową w rejonach odpowiedzialnych z współodczuwanie. Psychologicznie – wpływ może mieć nadopiekuńczość rodziców (to wykształca w dziecku poczucie nadzwyczajnej wyjątkowości) albo odwrotnie  przebyta trauma (gdy poczucie własnej wartości spadło i aby odbić się od tego, u niektórych wykształca się mechanizm obronny dążący do podniesienia własnej wartości – wykształcają się cechy narcystyczne). Często też przyczyną narcyzmu jest modelowanie – obserwacja otoczenia
– wyjaśnia Gabriela Piasecka-Pełka.

Jak dodaje psycholog, nie bez znaczenia są również czynniki genetyczne. Osoby z temperamentalną podatnością na krytykę mogą również wykształcać osobowość narcystyczną.

Dlaczego narcyzm wyzwala zachowania agresywne?

Autorzy badania z Ohio zaobserwowali, że im więcej cech narcystycznych posiada konkretna osoba, tym łatwiej wyprowadzić ją z równowagi, a w rezultacie niewiele jej potrzeba, by zaatakować. W badaniu szczególnie zwrócono uwagę na poczucie zagrożenia, lekceważenia lub ignorowania takich osób - to często wyzwala w nich reakcję agresywną. Innymi słowy, gdy osoba narcystyczna przestaje otrzymywać jej zdaniem należną jej uwagę lub respekt, staje się skłonniejsza do uwolnienia agresji. Podobnie dzieje się, gdy czuje się zagrożona i odczuwa lęk. 

Źródła:
J.Grabmeier, Narcissism linked to aggression in review of 437 studies, Ohio State News, news.osu.edu/narcissism-linked-to-aggression-in-review-of-437-studies

Czytaj także:
Znęcanie psychiczne - jakie są objawy i skutki przemocy psychicznej [opinia psychologa]
Nerwica - objawy nerwicy lękowej, żołądka, serca, natręctw, wegetatywnej
Introwertyk – kto to jest, definicja, cechy charakteru
Ekstrawertyk – cechy charakteru, czym różni się od introwertyka?

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!