trichotillomania fot. Adobe Stock

Trichotillomania – przyczyny obsesyjnego wyrywania włosów

Trichotillomania to niepohamowane, nawykowe wyrywanie sobie włosów. Może pojawić się w dzieciństwie, jednak najczęściej rozpoczyna się w okresie dojrzewania. Bywa połączone ze zjadaniem wyrwanych włosów, a także innymi zaburzeniami psychicznymi. Szacuje się, że trichotillomania dotyczy nawet 2% populacji.
/ 29.07.2020 11:40
trichotillomania fot. Adobe Stock

Spis treści:

  1. Czym jest trichotillomania?
  2. Objawy trichotillomanii
  3. Przyczyny trichotillomanii
  4. Leczenie trichotillomanii
  5. Gdzie szukać pomocy?

Czym jest trichotillomania?

Trichotillomania jest zaburzeniem psychicznym polegającym na niepohamowanym wyrywaniu sobie włosów. Według pracy w American Journal of Psychiatry problem dotyczy 0,5-2% ludzi. Chorzy wyrywają włosy z różnych miejsc, najczęściej z głowy, zazwyczaj koncentrując się na jednym lub dwóch obszarach.

Z czasem nawyk prowadzi do nieregularnego łysienia, przerzedzenia włosów i innych dolegliwości w miejscu wyrywania włosów, jak swędzenie, mrowienie i podrażnienie.

Trichotillomania niekiedy pojawia się już w dzieciństwie, choć najczęściej dotyczy osób w wieku dojrzewania (zazwyczaj ujawnia się między 6. a 13. rokiem życia). Może trwać kilka lat, przedłużając się na dorosłe życie. Schorzenie w młodym wieku dotyka w podobnym stopniu chłopców i dziewczynki, a wśród osób dorosłych pacjentkami są częściej kobiety.

Objawy trichotillomanii

Sygnałami, które świadczą o trichotillomanii, są:

  • wielokrotne wyrywanie sobie włosów,
  • wyrywanie fragmentów włosów,
  • jedzenie włosów (inaczej trichofagia, która jest szczególnie groźna, ponieważ może prowadzić do tworzenia się zbitek, kul włosowych w drogach pokarmowych i problemów zdrowotnych; czasem potrzebna jest interwencja chirurgiczna, by usunąć splątane, zjedzone włosy),
  • uczucie spokoju po wyrwaniu włosów.

Należy zaznaczyć, że wyrywanie włosów poprzedzone jest przeważnie stanem niepokoju, lęku czy stresu, a wykonanie tej czynności powoduje ulgę - jest sposobem rozładowania negatywnych emocji.

Chorzy na trichotillomanię mogą wyrywać:

  • włosy z głowy,
  • brwi,
  • rzęsy,
  • włosy łonowe,
  • włosy z brody lub wąsy.

Przyczyny trichotillomanii

Nie są znane jednoznaczne przyczyny trichotillomanii. Badania naukowe wskazują na wpływ czynników genetycznych i środowiskowych.

Kilka lat temu naukowcy odkryli, że wystąpieniu trichotillomanii często towarzyszą modyfikacje w jednym z genów, SLITRK1, odgrywającym znaczną rolę w powstawaniu połączeń między neuronami.

Zwykle wyrywanie włosów jest sposobem na rozładowanie negatywnych emocji. Bywa też, że nawyk niekoniecznie jest związany ze stanem napięcia i zdarza się w chwilach relaksu czy nudy.

Niektórzy naukowcy wskazują na brak równowagi chemicznej w mózgu u osób z trichotillomanią, podobny do występującego u osób z zaburzeniem obsesyjno-kompulsywnym (potocznie nerwica natręctw). A także wiążą schorzenie ze zmianami hormonalnymi wieku dojrzewania. Trichotillomanię uważa się również w niektórych przypadkach za rodzaj samookaleczania.

Warto też pamiętać, że nawyk wyrywania włosów występuje często w połączeniu z innymi zaburzeniami takimi jak zespół Tourette’a, depresja, stany lękowe, zaburzenia obsesyjno-kompulsywne czy zespół nadpobudliwości ruchowej (ADHD).

Leczenie trichotillomanii

Trichotillomanię leczy się za pomocą psychoterapii, czasem farmakologicznie, choć leki są uznawane za ostateczność, a część naukowców uważa je za nieskuteczne w leczeniu trichotillomanii. Jednak wspólne stanowisko ekspertów jest takie, że najlepszą formą leczenia jest tzw. terapia odwracania nawyków (HRT), której celem jest zastąpienie wyrywania włosów innym, nieszkodliwym zajęciem. 

Gdzie szukać pomocy?

Jeżeli obserwujemy u siebie lub bliskiej osoby skłonność do nawykowego wyrywania włosów, powinniśmy udać się do Poradni Zdrowia Psychicznego. Aby się zapisać na wizytę nie jest potrzebne skierowanie od lekarza rodzinnego, dlatego można udać się prosto do najbliższego ośrodka.

Źródła: Jon E. Grant, Trichotillomania, American Journal of Psychiatry, www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5328413/,
Trichotillomania (hair pulling disorder), ww.nhs.uk,
Understanding Trichotillomania: The Urge to Pull Out Your Hair, www.healthline.com/health/anxiety/trichotillomania.

Więcej na podobny temat:
Kompulsje, obsesje, zaburzenia behawioralne – czy to także twój problem?
Jedzenie kompulsywne - gdzie szukać pomocy?
Nietypowe nałogi – czy człowiek może się uzależnić od wszystkiego?
Nerwica natręctw myślowych – jak pokonać niechciane myśli?
Brideoreksja – obsesyjne odchudzanie przed ślubem
„Na pewno wkrótce zachoruję”, czyli o lęku, który rujnuje życie

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!

SKOMENTUJ
KOMENTARZE (4)
/16.12.2014 22:14
Dzień dobry, jestem studentką III roku kosmetologii i przygotowuję prezentację na temat Trichotillomanii oraz trichofagii. Chciałabym ten problem przedstawić w taki sposób, aby moi słuchacze zrozumieli, że jest to poważny problem, z którym ciężko się uporać i nie traktowali tego jako dziwactwa. Dlatego pomyślałam, żeby do prezentacji dodać wywiad. Czy zechciałby ktoś z Państwa udzielić mi odpowiedzi na przygotowane pytania? Oczywiście anonimowo. Jeżeli pojawi się pytanie, na które nie chcecie Państwo odpowiadać zrozumiem. Bardzo proszę o kontakt mailowy. Pozdrawiam, Asia :) Oto mój adres mailowy - asiakosmetologia@wp.pl
/11.09.2014 10:34
Nawet nie podejrzewałem że to coś związane z chorobą. Często tak robię w czasie relaksu i nie moge się powstrzymać przed zjedzeniem. Dziwne
/22.12.2012 22:50
właśnie tak krążąc po sieci znalazłem tę stronke. krótkA NOTKA jesli chodzi o chorobe. moznaby jako objawy wpisac sporo wiecej. akurat jestem jej niestety "posiadaczem". ocywiscie nie ma sie czym chwalic. jesli ktos chcialby porozmawiac na ten temat zapraszam na maila tomi_esp@wp.pl pozdrawiam gorąco.
POKAŻ KOMENTARZE (1)