objawy Hashimoto fot. Adobe Stock

Objawy Hashimoto - jak rozpoznać przewlekłe zapalenie tarczycy?

Choroba Hashimoto jest przewlekłą zapalną chorobą tarczycy, która powoduje różne problemy zdrowotne całego organizmu. Objawy Hashimoto są bardzo zróżnicowane – dotyczą skóry, trawienia, samopoczucia psychicznego, układu krążenia czy seksualności. Choroba Hashimoto może też przebiegać bezobjawowo.
Magdalena Łuków / 15.10.2020 09:57
objawy Hashimoto fot. Adobe Stock

Spis treści:

  1. Czym jest choroba Hashimoto?
  2. Objawy choroby Hashimoto
  3. Przyczyny choroby Hashimoto
  4. Rozpoznanie choroby Hashimoto (badania)
  5. Czy chorobę Hashimoto można wyleczyć?

Czym jest choroba Hashimoto?

Choroba Hashimoto to przewlekłe limfocytowe zapalenie gruczołu tarczowego. Choć jest to choroba, która atakuje tarczycę, należy do grupy chorób autoimmunologicznych, czyli tzw. chorób z autoagresji. Układ odpornościowy rozpoznaje białka tarczycowe jako wrogie i zaczyna je niszczyć, upośledzając aktywność enzymu odpowiedzialnego za syntezę hormonów tarczycy.

Na tę popularną w ostatnich latach chorobę, której nazwa pochodzi od japońskiego lekarza Hakaru Hashimoto, choruje 2% ludzi. W Polsce pacjentów chorych na tarczycę jest ponad 1 mln, z czego większość przypadków to chorzy na Hashimoto. Głównie dotyczy kobiet – nawet 10 razy częściej niż mężczyzn. Choroba Hashimoto różni się od innych schorzeń tarczycy. 

Hashimoto objawy - lista niepokojących sygnałów

Choroba Hashimoto przez pierwsze lata może toczyć się w utajeniu, nie dając zauważalnych objawów. Dopiero, gdy chory zaczyna uważniej przyglądać się sobie i łączyć fakty, orientuje się, że dzieje się coś niepokojącego i warto udać się do lekarza endokrynologa.

Choroba Hashimoto może dawać następujące objawy:

  • Powiększona tarczyca i lekkie trudności z przełykaniem. Gdy chorobie Hashimoto towarzyszy powstanie tzw. wola, tarczyca staje się twarda, spoista, nierówna. Ale gruczoł przy dotyku nie jest bolesny. Częściej jednak niszczona tarczyca po prostu zanika. 
  • Odczuwanie ciągłego zmęczenia i senności.
  • Huśtawki nastrojów lub odczuwanie ciągłego smutku i niemocy jak w depresji.
  • Bardziej obfite miesiączki bez przyczyny ginekologicznej.
  • Trudności z koncentracją, zapamiętywaniem i wykonaniem rzeczy, z którymi wcześniej nie było problemu.
  • Wypadanie, łamanie włosów.
  • Wysuszona skóra, łuszczenie się skóry.
  • Ciągłe uczucie chłodu.
  • Zaparcia albo przeciwnie - biegunki.
  • Częstsze bóle mięśni i stawów.
  • Wzrost poziomu cholesterolu.
  • Wzrost wagi bez objadania się (aby sprawdzić swoją prawidłową wagę, skorzystaj z kalkulatora BMI
  • Zaburzenia owulacji, kłopoty z zajściem w ciążę oraz poronienia.
  • Spadek libido.
  • Zmiana barwy głosu na ochrypły, matowy.
  • Niskie ciśnienie tętnicze i zwolnienie akcji serca.

Liczba i intensywność objawów choroby Hashimoto zależy głównie od stadium, w jakim jest choroba. Na początku zwykle bowiem przebiega bezobjawowo. Z czasem, gdy komórki układu immunologicznego niszczą komórki tarczycy i dochodzi do spadku poziomu tyroksyny i trijodotyroniny, czyli hormonów produkowanych przez te komórki – objawów jest coraz więcej i są coraz bardziej dokuczliwe.

objawy Hashimoto
fot. Adobe Stock/kolaż Polki.pl

Zdarza się jednak, że choroba Hashimoto może przebiegać niemal bezobjawowo i np. pacjent odczuwa jedynie spadek nastroju, którego w ogóle nie wiąże z chorobą tarczycy. Tak często dzieje się u chorujących na Hashimoto mężczyzn.

Do lekarza należy zgłosić się zawsze, jeżeli wystąpią zmiany w obrębie szyi, jak powiększenie jej obwodu, wyczuwalny guzek, ból. Inne objawy, które powinny zaniepokoić, to: zwiększenie masy ciała mimo stosowanej diety redukcyjnej, stałe uczucie zmęczenia,  odczuwanie zimna, łuszcząca się skóra, zaburzenia miesiączkowania
– tłumaczy lek. Agnieszka Wojciechowska-Luźniak z kliniki SaskaMed.

Niskie ceny urządzeń RTV i AGD znajdziesz na stronie Komputronik kody rabatowe

Przyczyny choroby Hashimoto

Jak w przypadku innych chorób z autoagresji, przyczyny choroby Hashimoto nie są znane. Choroba została opisana w 1920 roku, ale od tamtego czasu wiedza na temat jej etiologii nie poszerzyła się.

Zauważono, że choroba Hashimoto częściej się rozwija, gdy:

  • ktoś inny chorował na nią w rodzinie,
  • pacjent ma inną chorobę autoimmunologiczną np. reumatoidalne zapalenie stawów,
  • występuje osłabiona odporność, szczególnie podczas stresujących okresów,
  • wystąpiły silne infekcje,
  • pojawia się u kobiet po porodzie.

Choroba Hashimoto jest zaburzeniem, w którym limfocyty uczulają się na antygeny tarczycowe, czyli prościej mówiąc: własne limfocyty zaczynają odbierać własne komórki tarczycowe jako komórki obce. Powstające wówczas autoprzeciwciała reagują z tymi antygenami. Dochodzi do powolnego niszczenia zdrowej tkanki tarczycy, czego wynikiem jest niedoczynność gruczołu
– mówi lek. Agnieszka Wojciechowska-Luźniak z kliniki SaskaMed.

Rozpoznanie choroby Hashimoto (badania)

W przypadku podejrzenia problemów z tarczycą, należy zgłosić się do lekarza endokrynologa. On zleci kilka badań i na podstawie wyników stwierdzi, czy występuje choroba Hashimoto.
Podstawowe badania na tarczycę to:

Badanie TSH pokaże poziom hormonu tyreotropowego we krwi. Hormon ten jest wydzielany przez przysadkę, a jego stężenie rośnie, gdy produkuje za mało hormonów. W przypadku choroby Hashimoto, poziom TSH jest podwyższony. FT3 i FT4 będą poniżej normy. Jednak, aby ostatecznie potwierdzić chorobę Hashimoto, koniecznie trzeba zbadać poziom przeciwciał przeciwtarczycowych (anty-TPO). W chorobie Hashimoto jest on podniesiony.

Z kolei USG pokaże rozmiar gruczołu, zmiany w jego strukturze (widoczna będzie zmniejszona tzw. echogeniczność), pozapalne guzki tarczycy czy zrosty.

Jeśli wyniki będą niejednoznaczne, lekarz skieruje cię na dodatkowe badania. Może zalecić biopsję cienkoigłową, żeby ustalić, jaki jest charakter guzków. W zależności od stopnia zniszczenia tarczycy zaleci odpowiednie leczenie. Z jakimi objawami najczęściej trafiają chorzy na chorobę Hashimoto do gabinetu endokrynologa?

Głównie kobiety - uskarżają się na brak redukcji masy ciała, pomimo stosowania diety i regularnego uprawiania sportów, stałe zmęczenie, zaburzenia miesiączkowania suchość skóry, wypadanie włosów, trudności z zajściem w ciążę
– mówi lek. Agnieszka Wojciechowska-Luźniak z SaskaMed.

Czy chorobę Hashimoto można wyleczyć?

Niestety choroba Hashimoto nie jest aktualnie uleczalna. To przewlekła choroba, która towarzyszy pacjentowi do końca życia. Hashimoto można leczyć i łagodzić objawy, choć i to też zależy od wyników badań:

  • Gdy w badaniach wyszło zwiększone stężenie przeciwciał, ale nie ma klasycznych objawów niedoczynności, czyli poziom hormonów jest właściwy – tarczycę należy jedynie obserwować. To jednak trwa krótko, bo choroba zwykle się rozwija.
  • Gdy tarczyca zaczyna produkować za mało hormonów, lekarz wprowadza hormonalną terapię zastępczą.

Na rynku dostępnych jest kilka preparatów i choć mają identyczny skład, warto sprawdzić, jak organizm na nie reaguje. W razie wystąpienia jakikolwiek działań niepożądanych po leku, należy skonsultować się z lekarzem i rozważyć zmianę na lek innego producenta. W trakcie leczenia należy rozważyć też uzupełnianie poziom selenu, który wchodzi w skład enzymów odpowiedzialnych za syntezę i degradację hormonów tarczycy. Warto skonsultować to z lekarzem.

Nie bez znaczenia na minimalizowanie wpływu choroby Hashimoto na zdrowie i kondycję organizmu, jest tryb życia.

Palenie tytoniu, stres, nawracające infekcje wirusowe czy bakteryjne, narażanie się na promieniowanie jonizujące, ciąża, niedobór żelaza, cynku czy selenu, należą do czynników sprzyjających występowaniu choroby Hashimoto. Na większość z nich mamy wpływ poprzez zmianę stylu życia
– radzi lek. Agnieszka Wojciechowska-Luźniak z SaskaMed.

Treść artykułu pierwotnie została opublikowana 14.06.2018.

Więcej o chorobie Hashimoto:
Choroba Hashimoto – objawy, badania, leczenie, Hashimoto w ciąży
Hashimoto dieta - produkty zalecane i przeciwwskazane, suplementy
Hashimoto a ciąża – jak planować i donosić ciążę z chorobą Hashimoto
Choroba Hashimoto - jak wygląda życie przed diagnozą i po niej?
TSH w ciąży

lek.med.
Agnieszka Wojciechowska-Luźniak
specjalista chorób wewnętrznych

Jest specjalistą chorób wewnętrznych i diabetologiem. Na co dzień pracuje w klinice SaskaMed w Warszawie, gdzie do zakresu jej usług należą m.in.: diagnostyka, leczenie cukrzycy i chorób wewnętrznych, opieka nad kobietami z cukrzycą ciążową oraz porady endokrynologiczne.

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!