ból jajnika po okresie fot. Adobe Stock, Dragana Gordic

Ból jajnika po okresie – przyczyny i badania

Ból jajnika po okresie nie jest typową dolegliwością, dlatego często budzi niepokój kobiet. Może świadczyć o infekcji przenoszonej drogą płciową, endometriozie, adenomiozie, torbieli jajnika, mięśniaku macicy, a także o ciąży.
/ 24.05.2021 13:07
ból jajnika po okresie fot. Adobe Stock, Dragana Gordic

Ból jajników najczęściej pojawia się przed miesiączką, w jej trakcie lub podczas owulacji. Gdy występuje w innym momencie cyklu, np. zaraz po okresie, staje się niepokojący. Dolegliwościom mogą towarzyszyć nudności, wymioty, biegunka, wzdęcia, zaparcia, gorączka lub zawroty głowy. Z wszelkimi niepokojącymi symptomami najlepiej udać się do lekarza.

Spis treści:

  1. Przyczyny bólu jajnika po okresie
  2. Ból jajnika po okresie – jakie badania wykonać?

Przyczyny bólu jajnika po okresie

Ból jajnika po okresie przypomina bóle miesiączkowe. Na ogół nie świadczy o poważnym stanie, ale wymaga monitorowania. Zdarza się, że ból jajnika występujący po miesiączce jest objawem choroby układu rozrodczego lub symptomem ciąży.

Ból jajnika po okresie a endometrioza

Endometrioza jest chorobą, która występuje najczęściej u kobiet w wieku rozrodczym. Polega na pojawieniu się endometrium, czyli błony śluzowej macicy, w miejscach innych niż jama macicy.

Zmiany występują jako ogniska i powodują krwawienia oraz inne dolegliwości, w tym ból jajnika po okresie. Przy endometriozie kobiety skarżą się na silne skurcze brzucha również w innych momentach cyklu miesiączkowego, a także przed współżyciem lub po nim oraz problemy z zajściem w ciążę.

Endometriozę leczy się farmakologicznie, m.in. środkami hormonalnymi, lub operacyjnie.

Ból jajnika po okresie a adenomioza

Adenomioza jest specyficznym rodzajem endometriozy. Jej główne objawy to bóle skurczowe podbrzusza, przypominające bóle miesiączkowe, oraz nieprawidłowe krwawienia, ból podczas stosunku czy trudności w zajściu w ciążę. 

Ból jajnika po okresie a mięśniaki

Mięśniaki są łagodnymi naroślami z tkanki mięśniowej macicy. Mogą występować wewnątrz macicy, w jej ścianie lub na zewnątrz. Zdarza się, że mięśniaki objawiają się bólem jajników po okresie lub w każdym innym momencie cyklu, a także obfitymi miesiączkami oraz bólem w trakcie stosunku. Często jednak nie wysyłają niepokojących sygnałów i są zauważane przypadkowo podczas badania ultrasonograficznego u ginekologa. 

Mięśniaki nie zawsze wymagają leczenia. Postępowanie ogranicza się zwykle do regularnych kontroli u ginekologa. Jeśli są wskazania do terapii (np. mięśniak się powiększa), to wówczas możliwości obejmują leczenie farmakologiczne, operację albo niszczenie zmian za pomocą ultradźwięków.  

Ból jajnika po okresie a zapalenie przydatków 

Ból jajników po miesiączce lub w innym momencie cyklu może wskazywać na tzw. zapalenie przydatków, inaczej nazywane zapaleniem narządów miednicy mniejszej. Jest to często występująca bakteryjna choroba zakaźna. Przyczyną są drobnoustroje przenoszone drogą płciową, np. chlamydia, mykoplazmy, dwoinka rzeżączki lub Escherichia coli.

Leczenie zapalenia przydatków wymaga przyjmowania antybiotyków.

Ból jajnika po okresie a torbiel

Torbiel (cysta) na jajniku również może objawiać się bolesnością jajnika po miesiączce. Torbiele na jajniku to przestrzenie wypełnione płynem, mogą być zmianami łagodnymi, lecz zdarza się też, że świadczą o chorobie, np. endometriozie albo zespole policystycznych jajnikówTorbiele często wykrywane są przypadkowo. Mogą być leczone farmakologicznie lub operacyjnie.

Ból jajnika po okresie a ciąża

Ból jajnika występujący po nietypowym plamieniu lub wraz z nim w czasie spodziewanej miesiączki świadczy najprawdopodobniej o zagnieżdżeniu (implantacji) zarodka.

Ten wczesny objaw ciąży może pojawić się do 11-12 dni po owulacji i zapłodnieniu. Implantacja zarodka następuje na ogół zaraz przed spodziewanym terminem okresu. W rzadkich przypadkach u kobiet, które mają bardzo wcześnie owulację, ból jajnika związany z ciążą może pojawić się nawet tydzień po miesiączce. 

Ból jajnika po okresie – jakie badania wykonać?

Gdy po okresie pojawia się ból jajnika, należy udać się do ginekologa i wykonać badania diagnostyczne. Szczególnie jeśli ból jest silny, powtarza się oraz gdy towarzyszą mu inne nieprawidłowości. 

Lekarz zacznie od przeprowadzenia wywiadu, który powinien obejmować pytania o lokalizację bólu, czas trwania, inne objawy, nasilenie. Niepłodność towarzysząca bólowi jajnika sugeruje raczej endometriozę albo zapalenie przydatków. Obfite krwawienia i nieregularne cykle nasuwają podejrzenie torbieli lub mięśniaków. 

Niezbędne są jednak dalsze badania oprócz wywiadu, które w przypadku bólu jajnika po okresie, powinny obejmować USG przezpochowowe oraz badanie USG brzucha.

Innym badaniem, na które może skierować lekarz w przypadku bólu jajnika po miesiączce, jest laparoskopia ginekologiczna. Jest to zabieg polegający na wprowadzeniu do jamy brzusznej cienkich przyrządów medycznych przez niewielkie nacięcie w okolicy pępka. Takie działanie nie tylko umożliwia dokładne obejrzenie wnętrza narządów rodnych, ale też od razu ich leczenie (np. poprzez usunięcie zmiany chorobowej).

Kolejnym badaniem, które ma zastosowania u pacjentek z bólami jajników, jest histeroskopia (wziernikowanie macicy). W tym przypadku do jamy macicy przez pochwę wprowadzana jest cienka rurka z kamerą. W trakcie badania specjalista również może przeprowadzić zabieg. 

Źródła:
M. Proctor i inni, Diagnosis and management of dysmenorrhoea, doi: 10.1136/bmj.332.7550.1134,
M. Bernardi i inni, Dysmenorrhea and related disorders, doi: 10.12688/f1000research.11682.1.

Czytaj także:
Ból podbrzusza - dlaczego boli brzuch na dole?
Ból brzucha ze stresu. Jak poradzić sobie z bólem brzucha na tle nerwowym?
Co oznacza ból brzucha po prawej stronie? Badania i leczenie

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!