ciąża kobieta smutek, Shutterstock

Szczelina odbytu w ciąży i po porodzie

O tym, że warto wspomnieć o problemie, jakim jest szczelina odbytu w czasie ciąży lub po porodzie niech świadczy fakt, że występuje ona u 10% pacjentek rodzących po raz pierwszy.
/ 17.05.2011 16:43
ciąża kobieta smutek, Shutterstock

Trochę faktów

Choć szczeliny odbytu zdarzają się także u mężczyzn, to jednak te, powstające u kobiet ciężarnych i położnic mają inną lokalizację – są to szczeliny przednie (pęknięcie błony śluzowej przy przedniej ścianie odbytu), nie zaś tylne. Co za tym idzie, nieco inaczej się je leczy. 

Podstawową przyczyną powstawania schorzenia jest niedokrwienie tkanek tej okolicy, mające miejsce zwłaszcza w czasie drugiej fazy porodu. Stąd też przedłużający się poród, duża masa urodzeniowa dziecka oraz poród z użyciem przyrządów pomocniczych są uznawane za czynniki ryzyka. Za istotne w patogenezie uznaje się też przedłużające się zaparcia.

Czytaj też: Zaparcie u dorosłych - kiedy należy się niepokoić?

Objawy i diagnostyka

Objawy szczeliny odbytu to głównie ból oraz drobne podkrwawianie przy wypróżnieniu. Zdarza się także świąd, pieczenie okolicy odbytu lub zaparcie. 

Rozpoznanie choroby przez lekarza opiera się na rozmowie z pacjentką i na badaniu, w ramach którego należy dokładnie obejrzeć okolicę odbytu. Pozwala to wykazać większość szczelin połogowych. Niezbędne jest też delikatne badanie per rectum, podczas którego pacjentka jest ułożona na lewym boku z nogami zgiętymi w stawach biodrowych i kolanowych. Jeżeli krwawienia są obfite lub podczas badania per rectum wykrywa się niepokojącą zmianę (np. guzek), badanie należy rozszerzyć o rektoskopię – wziernikowanie odbytnicy.

Lecznicze ABC

Obecnie dominuje opinia, że leczenie jest przede wszystkim zachowawcze. Podstawą jest profilaktyka i leczenie zaparć. Uzyskuje się je stosując dietę bogatoresztkową – jarzyny, kasze, ciemne pieczywo i płatki owsiane. Ponadto należy wypijać co najmniej dwa litry płynów (wody, herbaty, zupy) dziennie.

Polecamy: Dieta bogatoresztkowa na zaparcia

Można się też wspomagać substancjami oleistymi takimi jak parafina. Przyjmuje się ją doustnie – 2 łyżki dziennie bądź też miejscowo, doodbytniczo. Inne leki przeciwzaparciowe mogą przenikać do płodu i pokarmu matki, są zatem odradzane.

Wobec dolegliwości takich jak świąd, pieczenie, ból najbezpieczniej jest wykonywać „nasiadówki” z ciepłą wodą. Zastosowanie leki działających miejscowo, przeciwbólowo przed użyciem dobrze jest skonsultować z lekarzem.

Leczenie operacyjne polegające na przecinaniu mięśnia zwieracza wewnętrznego odbytu nie są stosowane ze względu na niskie zazwyczaj napięcie tego mięśnia po porodzie. Brak postępów w leczeniu przez 8 tygodni skłania jednak do postępowania chirurgicznego.

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!