Ile oddechów na minutę to prawidłowy wynik? Dowiedz się, jak mierzyć oddech i dlaczego może być nieprawidłowy

ile oddechów na minutę fot. Adobe Stock, yolya_ilyasova
Prawidłowy oddech, obok tętna, temperatury ciała i ciśnienia krwi, jest jedną z oznak życia. Liczba oddechów jest inna u dzieci, dorosłych i osób starszych, o czym trzeba pamiętać dokonując pomiaru. Nieprawidłowa liczba oddechów może świadczyć o problemach ze zdrowiem. Normalny oddech jest regularny i średnio głęboki, a oddychanie powinno odbywać się bez żadnych trudności przez nos.
/ 14.04.2023 16:20


ile oddechów na minutę fot. Adobe Stock, yolya_ilyasova

Spis treści:

  1. Ile oddechów na minutę występuje u zdrowego człowieka?
  2. Co wpływa na częstość oddechów?
  3. Jak prawidłowo mierzyć oddech?

Ile oddechów na minutę występuje o zdrowego człowieka?

Normy częstości oddechów u zdrowego człowieka zależą od wieku. Prawidłowa częstotliwość u noworodka to ok. 40 oddechów na minutę, u dzieci ok. 20-25 oddechów na minutę, a u osoby dorosłej 12-20 oddechów na minutę.

Prawidłowy oddech jest:

  • niezbyt głęboki i niezbyt płytki,
  • miarowy (wdech jest nieco krótszy niż wydech),
  • przebiegający bez wysiłku,
  • cichy (bez świstów, rzężenia).

Co wpływa na częstość oddechów?

Jeśli liczba oddechów nie mieści się w normie wiekowej, oddech jest nieprawidłowy (np. słyszalne są świsty, jest nierówny, jest zbyt płytki, nieregularny), świadczy to o zaburzeniach oddychania.

Zbyt duża liczba oddechów na minutę (tachypnoe) może wynikać z takich stanów jak:

  • strach, lęk,
  • astma,
  • zapalenie płuc,
  • choroba układu krążenia,
  • zażycie substancji psychoaktywnych,
  • wysiłek fizyczny.

Zbyt mała liczba oddechów na minutę (bradypnoe) może oznaczać:

  • śpiączkę cukrzycową,
  • zatrucie lekami działającymi na ośrodek oddechowy (np. morfiną, relanium)
  • uraz ośrodkowego układu nerwowego,
  • wylew krwi do mózgu.

Oddech naturalnie zwalania podczas snu. 

Inne zaburzenia oddychania

O zaburzeniach oddychania może świadczyć nie tylko zmiana częstości oddechów, ale też zmiana charakteru oddechu.

Oddech pogłębiony może oznaczać kwasicę metaboliczną, zaś oddech spłycony: niewydolność oddechową. Jeśli wydech jest zbyt długi, to świadczy często o nasileniu objawów astmy lub przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP).

Wyróżnia się też inne nieprawidłowości oddychania, np.:

  • oddech Biota - szybki i płytki, nieregularny z bezdechami (trwającymi 10-30 sekund), występuje w uszkodzeniach ośrodkowego układu nerwowego, śpiączce polekowej, zwiększonym ciśnieniu śródczaszkowym,
  • oddech normalny przerywany głębokimi wdechami (wzdychanie) - to zaburzenie najczęściej świadczy o nerwicy i innych zaburzeniach natury psychologicznej,
  • oddech Cheyne'a i Stokesa - nieregularny oddech ze stopniowym przyspieszaniem i zwalnianiem, występuje w niewydolności sercaudarze mózguencefalopatii metabolicznej.

Oddychanie przez usta występuje w przypadkach niedrożności nosa (np. nieżyt nosa, polipy).

Jak prawidłowo mierzyć oddech?

Oddechy można liczyć samemu lub poprosić kogoś o pomoc. Jeżeli dokonujemy samodzielnie pomiaru, należy usiąść w spokojnym miejscu, zrelaksować się, włączyć stoper lub zerkając na zegarek liczyć uniesienia klatki piersiowej przez minutę.

Jeżeli mierzymy liczbę oddechów u innej osoby, należy postępować według instrukcji:

  1. Powiedz badanej osobie, żeby usiadła i zrelaksowała się.
  2. Następnie, aby ułożyła przedramię na klatce piersiowej.
  3. Ujmij okolice nadgarstka tak jak do liczenia pulsu, równocześnie opierając własną dłoń na klatce piersiowej.
  4. Wyczuj ruch towarzyszący oddychaniu.
  5. Policz liczbę oddechów (uniesień klatki piersiowej) przez 1 minutę.
  6. Zapisz wynik.

U osoby chorej lub starszej oddech najlepiej badać tak, aby badany o tym nie wiedział – jeżeli wie, może kontrolować swój oddech, a wynik nie będzie wiarygodny

Źródła:
medlineplus.gov,
P. Gajewski (red.), Interna Szczeklika 2017/2018, Medycyna Praktyczna, Kraków 2017.

Czytaj także:
Dotlenia, obniża ciśnienie i tętno. Co trzeba wiedzieć o oddychaniu przeponą?
Ćwiczenia oddechowe - co dają i jak je robić? Przykłady prostych ćwiczeń
Duszności – przyczyny problemów z oddychaniem. Co pomaga na duszności?

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!

Redakcja poleca

REKLAMA