jak prawidłowo mierzyć oddech fot. Adobe Stock

Jak prawidłowo mierzyć oddech?

Aby prawidłowo zmierzyć oddech, należy policzyć, ile oddechów na minutę wykonała dana osoba. Pomiaru dokonuje się w odpowiednich warunkach. Obserwując oddech, należy zwrócić uwagę na jego regularność, głębokość, czy jest utrudniony wdech lub wydech, a także na to, czy dana osoba oddycha przez usta czy przez nos.
/ 10.11.2020 18:20
jak prawidłowo mierzyć oddech fot. Adobe Stock

Prawidłowy oddech jest regularny i średnio głęboki. Oddychanie powinno odbywać się bez żadnych trudności przez nos.

Normy częstości oddechów u zdrowego człowieka zależą od wieku. Prawidłowa częstotliwość u noworodka to ok. 40 oddechów na minutę, u dzieci ok. 20-25 oddechów na minutę, a u osoby dorosłej 12-20 oddechów na minutę.

Prawidłowy oddech jest:

  • niezbyt głęboki i niezbyt płytki,
  • miarowy (wdech jest nieco krótszy niż wydech),
  • przebiegający bez wysiłku,
  • cichy (bez świstów, rzężenia).

Jak prawidłowo zmierzyć oddech?

U osoby chorej lub starszej oddech najlepiej badać tak, aby badany o tym nie wiedział – jeżeli wie, może kontrolować swój oddech, a wynik nie będzie wiarygodny.

Badanie oddechu krok po kroku:

  1. Poinstruuj osobę badaną, aby usiadła i się zrelaksowała.
  2. Następnie, aby ułożyła przedramię na klatce piersiowej.
  3. Ujmujemy okolice jej nadgarstka tak jak do liczenia pulsu, równocześnie opierając własną dłoń na klatce piersiowej badanego.
  4. Wyczuwamy ruch towarzyszący oddychaniu.
  5. Liczymy liczbę oddechów (uniesień klatki piersiowej) przez 1 minutę.
  6. Zapisujemy wynik.

Kiedy występują zaburzenia oddychania?

Jeśli liczba oddechów nie mieści się w normie wiekowej, oddech jest nieprawidłowy (np. słyszalne są świsty, jest nierówny, jest zbyt płytki, nieregularny), świadczy to o zaburzeniach oddychania.

Na przyspieszenie oddechu (tzw. tachypnoe) wpływają m.in.: upośledzenie krążenia, choroby płuc, infekcje dróg oddechowych, krwotoki. Przyspieszony oddech może także wynikać z emocji, stresu i wysiłku fizycznego. 

Zwolnienie oddechu występuje w przypadku np. urazów ośrodkowego układu nerwowego, wylewów krwi do mózgu, zatruć niektórymi lekami, śpiączki cukrzycowej.

Oddech pogłębiony może oznaczać kwasicę metaboliczną, zaś oddech spłycony: niewydolność oddechową. Jeśli wydech jest zbyt długi, to świadczy często o nasileniu objawów astmy lub przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP).

Wyróżnia się też inne nieprawidłowości oddychania, np.:

  • oddech Biota - szybki i płytki, nieregularny z bezdechami (trwającymi 10-30 sekund), występuje w uszkodzeniach ośrodkowego układu nerwowego, śpiączce polekowej, zwiększonym ciśnieniu śródczaszkowym,
  • oddech normalny przerywany głębokimi wdechami (wzdychanie) - to zaburzenie najczęściej świadczy o nerwicy i innych zaburzeniach natury psychologicznej,
  • oddech Cheyne'a i Stokesa - nieregularny oddech ze stopniowym przyspieszaniem i zwalnianiem, występuje w niewydolności serca, udarze mózgu, encefalopatii metabolicznej.

Oddychanie przez usta występuje w przypadkach niedrożności nosa (np. nieżyt nosa, polipy).

Źródła:
medlineplus.gov,
P. Gajewski (red.), Interna Szczeklika 2017/2018, Medycyna Praktyczna, Kraków 2017.

Więcej na podobny temat:
Duszności – przyczyny problemów z oddychaniem. Co pomaga na duszności?
Duszność a koronawirus – co oznacza ten objaw i co robić, gdy się pojawi?
Duszności po wysiłku - co mogą oznaczać?
ODDYCHANIE trudności, techniki oddechowe, przepona

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!