Chorobami przyzębia najczęściej dotknięte są osoby palące papierosy, chore na cukrzycę i z problemami hormonalnymi.

Rak jamy ustnej – coraz częstszy

Raki jamy ustnej stanowią około 40% całkowitej liczby zachorowań na nowotwory złośliwe w obrębie głowy i szyi. W ponad 90% są to raki płaskonabłonkowe o różnym stopniu zróżnicowania histologicznego. Kto jest zagrożony rozwojem raka i jakie jest rokowanie w nowotworach jamy ustnej?
/ 01.06.2011 08:49
Chorobami przyzębia najczęściej dotknięte są osoby palące papierosy, chore na cukrzycę i z problemami hormonalnymi.

Kto najczęściej choruje na raka?

Raki jamy ustnej najczęściej dotyczą mężczyzn między czwartą i siódmą dekadą życia, chociaż obserwuje się tendencję do coraz częstszego ich występowania w młodszym wieku. Wśród czynników etiologicznych tych nowotworów najczęściej wymienia się nikotynizm i żucie prymek betelu, przewlekłe i nadmierne spożywanie alkoholu, predyspozycje genetyczne i in.

Nowotwory złośliwe jamy ustnej w Polsce w roku 2003 stanowiły ok. 1,55% całkowitej liczby zachorowań na chorobę nowotworową. W latach 1999-2002 liczba zarejestrowanych zachorowań wykazywała niewielką tendencję spadkową u mężczyzn oraz nieznacznie wzrostową u kobiet. W roku 2003 stwierdzono natomiast wzrost zachorowalności u obu płci. Podobnie jak w latach wcześniejszych w okresie 1999-2003 zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn nadal dominowały zachorowania na raka wargi, języka oraz dna jamy ustnej, ze znaczną przewagą liczebną u płci męskiej.

Przeczytaj: Jakie nowotwory jamy ustnej może rozpoznać stomatolog?

Umieralność w Polsce

Umieralność z powodu nowotworów złośliwych jamy ustnej w latach 1999-2002 u obu płci utrzymywała się na zbliżonym poziomie. W roku 2003 obserwowano jej wzrost u mężczyzn. Najczęstszą przyczyną zgonów w okresie 1999-2003 u mężczyzn był rak języka, a w dalszej kolejności rak dna jamy ustnej oraz wargi. U kobiet natomiast w okresie tym przeważała umieralność z powodu raka języka, a następnie wargi oraz dna jamy ustnej.

Szczególnego podkreślenia wymaga niepokojące zjawisko utrzymującej się w Polsce przez ponad trzy dekady stosunkowo wysokiej śmiertelności z powodu raka wargi, pomimo jego wysokiego stopnia zróżnicowania histologicznego, powolnego wzrostu oraz łatwego wykrycia w badaniu klinicznym, co daje szansę na bardzo wczesne rozpoznanie i leczenie oraz pomyślne rokowanie.

Zachorowania na raka - świat

W skali globalnej rocznie odnotowuje się od 270 000 do 500 000 zachorowań na raka jamy ustnej, ze znaczną przewagą u płci męskiej. Największa zachorowalność obecna jest na Subkontynencie Indyjskim, w krajach Azji Południowo-Wschodniej oraz w Brazylii. Do krajów europejskich o najwyższych współczynnikach zachorowalności należą: Francja, Włochy, Słowenia, Słowacja, Szwajcaria i Niemcy. Dominują zachorowania na raka języka.

Leczenie

Wyniki leczenia raka jamy ustnej są niezadowalające. Odsetek przeżyć pięcioletnich jest niski i wynosi średnio 30-50%. Pomimo postępu, jaki odnotowano w diagnostyce oraz leczeniu skojarzonym, w ostatnich czterdziestu latach, odsetek ten nie uległ istotnemu zwiększeniu. Jest to spowodowane znacznym stopniem zaawansowania choroby w momencie zgłaszania się pacjentów do leczenia oraz zwiększeniem odsetka raków zlokalizowanych w dystalnym odcinku jamy ustnej, z reguły gorzej rokujących. Raki o tej lokalizacji cechują się bardziej agresywnym wzrostem, większą skłonnością do tworzenia przerzutów oraz wznowy miejscowej lub w układzie chłonnym szyi.

Zobacz też: Jak rozpoznać raka jamy ustnej?

Dlaczego tak późno zgłaszamy się do lekarza?

Przyczyną wysokiej frekwencji raka jamy ustnej w stadium zaawansowanym jest nadal niski poziom edukacji i świadomości prozdrowotnej oraz niska skuteczność programów prewencji pierwotnej (eliminacji lub ograniczenia kontaktu z czynnikami rakotwórczymi) oraz prewencji wtórnej - diagnostyki w stadium przedklinicznym choroby i ochrony chorych przed jej dalszym rozwojem.

Autor: Robert Balicki

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!