jak wyciągnąć kleszcza fot. Adobe Stock

Jak wyciągnąć kleszcza? Najbezpieczniejsza metoda usuwania kleszcza (opinia eksperta)

Sezon na ugryzienia kleszczy trwa od wczesnej wiosny do późnej jesieni. Jeśli dojdzie do wbicia się kleszcza w skórę, powinniśmy go jak najszybciej i najbezpieczniej usunąć. Gdy tego nie zrobimy, wzrasta ryzyko, że kleszcz przekaże nam drobnoustroje wywołujące boreliozę lub inną chorobę.
Marta Słupska / 27.04.2020 14:22
jak wyciągnąć kleszcza fot. Adobe Stock

Kleszcze to niewielkie pajęczaki, które wbijają się w skórę i ssą krew osoby, na której pasożytują. Mogą przenosić groźne choroby, m.in boreliozę i kleszczowe zapalenie mózgu, dlatego wbitego kleszcza trzeba szybko i bezpiecznie usunąć. 

Spis treści:

  1. Jak wyciągnąć kleszcza?
  2. Czym można wyjąć kleszcza?
  3. Jak nie wolno usuwać kleszczy?
  4. Jakie choroby przenoszą kleszcze?
  5. Środki odstraszające kleszcze

Jak wyciągnąć kleszcza?

Po powrocie z pikniku czy wycieczki do lasu dokładnie obejrzyj całe ciało. Nawet jeśli użyłaś środków odstraszających owady, mógł się jednak przyczepić do ciebie kleszcz. Kleszcz potrafi się wkłuć w każdym miejscu, ale jego ulubione to: owłosiona skóra głowy, zgięcia kolan i łokci oraz okolice pachwin.

Co zrobić, gdy znajdziesz u siebie kleszcza? Nie panikuj. Przyjrzyj mu się dokładnie (najlepiej przez powiększające szkło). Jeżeli wgryzł się w skórę na tyle głęboko, że w ogóle nie widzisz jego główki, idź do lekarza. Jeśli kleszcz tkwi dość płytko, możesz usunąć go sama. A jak dokładnie wyjąć kleszcza? Postępuj według instrukcji.

jak usunąć kleszcza

fot. Paulina Ciok

Krok 1:

Użyj pęsety i trzymając ją równolegle do skóry, chwyć kleszcza jak najbliżej swojego ciała – tak, by ująć główkę intruza, ale nie ściskać jego odwłoku.

Krok 2:

Pociągnij lekko, obracając kleszcza zdecydowanie do góry. Nie wykręcaj go! Kleszcz nie jest zakończony gwintem, więc nie ma sensu nim obracać (mogłabyś urwać główkę).

Krok 3:

Przemyj miejsce po ukąszeniu środkiem dezynfekującym (np. spirytusem salicylowym).

Krok 4:

Dokładnie obejrzyj miejsce wkłucia. W rance nie powinny zostać żadne fragmenty główki. Jeżeli są, ale płytko, wyjmij je np. za pomocą zdezynfekowanej igły. Jeśli coś utkwiło głębiej, idź do lekarza, by dokładnie oczyścił ranę. 

Miejsce po ukąszeniu obserwuj przez kolejny miesiąc. Gdyby pojawiła się różowa otoczka, skonsultuj się z lekarzem, bo objaw taki świadczy o zainfekowaniu boreliozą.

Czym można wyjąć kleszcza?

Przyrządy, których można użyć do wyciągania kleszcza ze skóry, to przede wszystkim dostępna w każdym domu pęseta, a także gadżety, które można kupić w aptece:

  • kleszczołapki (wielokrotnego użytku, pomagają usunąć kleszcze z ciała ludzi i zwierząt),
  • pompki ssące (pozwalają dosłownie wyssać intruza z ciała),
  • specjalne karty (wystarczy wsunąć tułów kleszcza we wcięcie karty i pociągnąć).

Jak nie wolno usuwać kleszczy?

Przede wszystkim, jeśli pajęczak tkwi w skórze, musimy skupić się na tym, by wyciągnąć go w całości, czyli bez rozrywania. W innym przypadku istnieje ryzyko, że kleszcz wstrzyknie nam szkodliwe drobnoustroje i zarazi groźną chorobą (poprzez zwymiotowanie).

Warto wiedzieć więc, że kleszcza nie można:

  • niczym smarować,
  • podpalać,
  • rozgniatać,
  • wykręcać,
  • wydłubywać igłą,
  • ściskać kleszczykami do paznokci.

Tysiące produktów najwyższej jakości w niskich cenach. Wejdź na AliExpress kupony rabatowe

Jakie choroby przenoszą kleszcze?

Kleszcze mogą przenosić kilka chorób. Warto jednak wiedzieć, że nie każde ugryzienie kleszcza jest groźne. Jeśli jednak jest on zarażony, może w prosty sposób przekazać nam drobnoustroje poprzez ukąszenie.

W naszej strefie klimatycznej te pajęczaki przenoszą najczęściej dwie choroby: boreliozę z Lyme oraz kleszczowe zapalenie mózgu (KZM). Są to ciężkie schorzenia – pierwsze może spowodować porażenie nerwu twarzowego, zapalenia opon mózgowych czy reumatoidalne zapalenie stawów, a drugie może prowadzić do zapalenia wątroby lub mięśnia sercowego.

Warto też wiedzieć, że groźne dla ludzi są obrzeżki gołębie, czyli kleszcze gołębie.

Co 6. kleszcz jest nosicielem flawiwirusa wywołującego KZM, ale to nie oznacza, że osoba ukąszona od razu zachoruje. W przypadku boreliozy natomiast opracowany jest schemat leczenia antybiotykami, zalecenia dotyczą sytuacji, w której wystąpi tzw. rumień wędrujący, a po sześciu tygodniach w badaniach krwi stwierdza się podwyższone przeciwciała w klasie IgM. Konieczne są odpowiednie badania serologiczne przeprowadzane w szpitalu lub przychodni. Istnieje szczepionka przeciwko kleszczowemu zapaleniu mózgu, którą najlepiej przyjąć w lutym lub marcu, a najpóźniej na 3 tygodnie przed wyjazdem wakacyjnym, który chcemy spędzać na łonie przyrody. Szczepić się można przez cały rok. Warto pamiętać o tej ochronie przed  KZM i jego powikłaniami
– przestrzega lek. Anna Plucik-Mrożek, internista i specjalista chorób wewnętrznych w Medicover Polska.

opity kleszcz
fot. Adobe Stock

Borelioza

Jedną z chorób przenoszonych przez kleszcze jest borelioza choroba zakaźna wywołana przez Borrelia burgdorferi, bakterie z rodziny krętków. Poprzez kontakt z krwią dostają się do organizmu człowieka, umiejscawiając się następnie w skórze, ścięgnach, ścianach naczyń krwionośnych lub tkance nerwowej.

Najbardziej charakterystycznym objawem boreliozy jest rumień wędrujący, czyli zaczerwienienie wokół miejsca ukąszenia, pojawiające się od tygodnia do maksymalnie 3 tygodni od momentu ukąszenia. Jeśli zauważymy je na skórze, koniecznie powinniśmy udać się do lekarza.

rumień na skórze
Rumień po ukąszeniu kleszcza, fot. Adobe Stock

Przy boreliozie nie zawsze występuje rumień – chorobę możemy też rozpoznać po innych objawach, takich jak:

  • szumy w uszach,
  • wrażenie zimna,
  • skurcze mięśni,
  • poczucie dezorientacji,
  • zaburzenia pamięci,
  • przewlekłe zmęczenie.

Kleszczowe zapalenie mózgu

Inną groźną chorobą przenoszoną przez te pasożyty jest kleszczowe zapalenie mózgu. Pierwsza faza choroby, tzw. zwiastunowa, trwa zazwyczaj do 7 dni i mogą się wówczas pojawiać następujące objawy:

  • bóle mięśni,
  • bóle stawów,
  • dreszcze,
  • gorączka,
  • uczucie rozbicia,
  • nudności,
  • wymioty,
  • biegunka.

Na tym etapie u większości chorych dochodzi do samoistnego zwalczenia infekcji. Jeśli jednak tak się nie stanie, choroba przechodzi w fazę neuroinfekcji, która może przybrać postać np.:

  • zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych,
  • zapalenia mózgu,
  • zapalenia móżdżku,
  • zapalenia rdzenia kręgowego.

U większości chorych objawy powyższych chorób ustępują całkowicie po 2-3 tygodniach, przy czym chorzy na zapalenie mózgu lub rdzenia kręgowego mogą doświadczyć zaburzeń czucia, niedowładów lub problemów z pamięcią.

Jeśli podejrzewamy u siebie kleszczowe zapalenie mózgu, koniecznie udajmy się do lekarza.

Środki odstraszające kleszcze

Na kleszcze najlepiej sprawdzą się spray'e na kleszcze (oraz komary i meszki), a także permetrynaJeśli zaś chcemy ochronić przed kleszczami dzieci, możemy użyć olejków.

Treść artykułu została pierwotnie opublikowana 20.05.2016.

Anna Plucik-Mrożek
lek.
Anna Plucik-Mrożek
internista i specjalista chorób wewnętrznych

Internista i specjalista chorób wewnętrznych w Medicover Polska. Specjalizuje się w kwalifikacji pacjentów do wysiłku fizycznego i ocenie jego wpływu na zapobieganie chorobom przewlekłym. Współautorka projektu Exercise is Medicine i Fitnessu Medycznego w Polsce oraz programów aktywności fizycznej dla osób z chorobami przewlekłymi.

 

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!

SKOMENTUJ
KOMENTARZE (12)
/31.03.2019 21:57
Miałem kilkakrotnie do czynienia z usuwaniem kleszcza . Proponuję aby nie radzić i nie próbować laikom wyciągania kleszcza pensetą gdyż nigdy nie będą mieć pewności , że jego zawartości nie wcisną do ciała i że usuną go w całości - osobiście uważam , że w ten sposób może go usunąć bezpiecznie tylko fachowiec . Laikom proponuję inny bezpieczny sposób to jest usuwanie przy pomocy strzykawki - oczywiście bez igły . Kleszcza należy dokładnie objąć końcówką nałożonej na niego strzykawki , docisnąć mocno końcówkę do ciała , pociągnąć mocno za tłok strzykawki i przytrzymać przez minimum 2 minuty - po zwolnieniu tłoka i zdjęciu strzykawki kleszcz w całości zwykle jest wewnątrz. Osoby silne na kleszcza jeszcze nie opitego mogą użyć do tego celu największej będącej w sprzedaży strzykawki z grubą końcówką . Osoby słabsze muszą użyć nieco mniejszej strzykawki z tym , że na jej cienką końcówkę należy nałożyć grubszą z plastykowego wkładu długopisu lub z wymienionej grubej strzykawki po uprzednim jej odcięciu . Życzę powodzenia - Władysław
/07.05.2018 08:55
@bajona - ale psa można psikać np bioinsektalem i też świetnie się sprawdza
/24.02.2018 19:02
ałłłłaaa ja nawet na samą myśl o takim wyciąganiu mam wielkie oczy, robi to mój mąż. chociaż odkąd kupił fiprex i psika Maxa to już właściwie o kleszczach zapomnieliśmy.
POKAŻ KOMENTARZE (9)