Spis treści:

WIDEO

player placeholder
  1. Ugryzienie kleszcza – jak wygląda?
  2. Jak wygląda kleszcz?
  3. Jak szybko kleszcz zaraża chorobami?
  4. Rodzaje kleszczy
  5. Czy kleszcze skaczą lub fruwają?
  6. Środki przeciwko kleszczom

Ugryzienie kleszcza - jak wygląda?

Kleszcze najchętniej wgryzają się w delikatną skórę, np. pod kolanami, pachami, w zagłębieniu łokci lub za uszami czy w okolicach miejsc intymnych. Potrafią wędrować po ciele w poszukiwaniu najlepszego miejsca do ugryzienia, dlatego po spacerze zawsze warto dokładnie obejrzeć ciało.

jak-wyglada-kleszcz-w-skorze-ugryzienie-kleszcza-301684-2443502

fot. Adobe Stock

Zobacz także:

Co ważne, nie po każdym ukąszeniu kleszcza zostaje rumień. Może, chociaż nie musi się on pojawić wtedy, gdy pajęczak zaraził nas boreliozą.

Jak wygląda kleszcz u psa lub kota?

Aby nie przeoczyć kleszcza u psa czy kota, przede wszystkim regularnie w sezonie występowania kleszczy powinniśmy oglądać skórę zwierzęcia, ze szczególną uwagą na miejsca ciepłe i schowane: pachwiny, pachy, okolice za uszami, zakamarki na łapach.

Aby zabezpieczyć pupila przed ugryzieniem kleszcza, warto zaopatrzyć go w specjalną obrożę lub zastosować spraye czy preparaty odstraszające kleszcze, który zakrapla się bezpośrednio na skórę.

301704-577de7f

fot. Adobe Stock

Ślad po kleszczu

Po ugryzieniu kleszcza może pojawić się ślad. Powinniśmy go obserwować nawet przez miesiąc, ponieważ w tym czasie może rozwinąć się rumień wędrujący świadczący o zakażeniu boreliozą. Ukąszenie niekiedy pozostawia ślad w postaci kropki czy małej plamki, jednak nie jest to objaw niepokojący.

Jeżeli w miejscu ugryzienia kleszcza, rozwinie się rumień, czyli obrączkowata zmiana skórna, przypominająca tarczę strzelniczą, wówczas należy zgłosić się do lekarza. Konieczna będzie antybiotykoterapia.

slad-po-kleszczu-2454120-6bf7e1d
Ślad po kleszczu, rumień wędrujący, fot. Adobe Stock

Ślad po kleszczu w postaci rumienia to wolno powiększająca się zmiana, sięgająca średnicy nawet 15 cm. Początek zakażenia boreliozą może również przebiegać bez rumienia, za to z miejscowym świądem i pieczeniem skóry. Rumień znika w ciągu 4 tygodni, może pojawić się również w innych miejscach na ciele, niekoniecznie w miejscu ukąszenia.

Jak wygląda opity krwią kleszcz?

Ciało samicy kleszcza napełnionej krwią może powiększyć się nawet kilkaset razy. Najedzony (opity) kleszcz sam odłącza się od żywiciela (oczywiście o ile wcześniej nie zostanie usunięty), a następnie składa jaja, z których później wyklują się larwy.

301685-7f00c6e

fot. Adobe Stock

Jak wygląda kleszcz?

Kleszcz to pasożyt należący do rzędu pajęczaków z podgromady roztoczy. Żyje w lasach, na łąkach, w parkach i w zasadzie wszędzie tam, gdzie bytują jego żywiciele: ludzie i zwierzęta. Na świecie wyróżnia się ponad 800 gatunków kleszczy. Niektóre mają twardy pancerz, inne nie mają go wcale.

Kleszcze mają niewielkie rozmiary – ich długość wynosi od ułamków milimetra do 30 mm, a zazwyczaj maksymalnie 15 mm. W Polsce najczęściej spotykane są kleszcze pospolite, których długość ciała wynosi ok. 4 mm.

Cykl rozwojowy kleszcza to: jajo, larwa, nimfa i osobnik dorosły.

kleszcz-2436882-64b1a97

fot. Adobe Stock/Polki.pl

Kleszcze nacinają skórę i wgryzają się w nią za pomocą tzw. narządu gębowego o ryjkowatym kształcie, który przystosowany jest do wysysania krwi. Narząd ten uzbrojony jest w specjalne ząbki, dzięki którym kleszcz może zahaczyć się w skórze (Więcej: jak wyciągnąć kleszcza). Są nosicielami wielu groźnych chorób, np. boreliozy, babeszjozy czy kleszczowego zapalenia mózgu.

W bezpiecznym i skutecznym usunięciu kleszcza pomogą akcesoria dostępne w aptece:


Populacja kleszczy znacznie się zwiększyła, a co się z tym wiąże – wzrosło też ryzyko przenoszenia chorób na człowieka. Z drugiej strony zwiększyła się również świadomość społeczna występowania chorób odkleszczowych, lepsza niż wcześniej jest też dostępność badań laboratoryjnych– mówi lek. Sylwia Kuźniarz-Rymarz, specjalista endokrynolog i specjalista chorób wewnętrznych Centrum Medycznego Sublimed z Krakowa.

Jak szybko kleszcz zaraża chorobami?

Pajęczaka wbitego w skórę trzeba usunąć jak najszybciej. Liczy się czas, bo im dłużej zwlekamy, tym większe ryzyko przeniesienia choroby.

Im krótszy kontakt kleszcza zarażonego krętkami Borrelia z człowiekiem, tym mniejsze ryzyko zachorowania na choroby odkleszczowe. Szacuje się, że usunięcie kleszcza w ciągu 12-24 godzin minimalizuje niebezpieczeństwo zachorowania. Ryzyko przeniesienia choroby wzrasta w przypadku mnogiego pokąsania– mówi lek. Sylwia Kuźniarz-Rymarz.

Ważny jest nie tylko krótki czas bytowania kleszcza na skórze, ale też to, aby metoda usunięcia pajęczaka była bezpieczna. Nieprawidłowa technika zwiększa ryzyko zakażenia.

Pamiętajmy, że nawet jeśli mieliśmy kontakt z zakażonym kleszczem, to nasze mechanizmy immunologiczne mogą nie dopuścić do rozwoju choroby. Ważna jest także technika usuwania kleszcza ze skóry – im mniej przy nim manipulacji, tym bezpieczniej. Usuniętego kleszcza nie rozgniatamy gołymi dłońmi, jeśli mamy uszkodzenie naskórka na dłoniach, to w ten sposób również możemy przenieść zakażenie– mówi lek. Sylwia Kuźniarz-Rymarz.

Rodzaje kleszczy

Na terenie Polski występuje około 25 gatunków kleszczy: właściwych i obrzeżków. Te ostatnie pasożytują głównie u ptaków, jednak mogą być niebezpieczne także dla ludzi.

Ślina obrzeżków może powodować odczyn alergiczny, a u osób wrażliwych lub skłonnych do alergii może być przyczyną wstrząsu anafilaktycznego, zwłaszcza w przypadku jednoczesnego ataku większej liczby osobników.

Kleszcze pastwiskowe to dość duże roztocze żyjące przede wszystkim blisko zbiorników wodnych lub w wilgotnych lasach, ale spotkać je można również na nasłonecznionych łąkach. Kleszcz pospolity stanowi dla ludzi największe zagrożenie. Przenosi wiele chorób, w tym kleszczowe zapalenie mózgu, boreliozę czy babesiozę.

Czy kleszcze skaczą lub fruwają?

Aby ochronić się przed kleszczami, musimy wiedzieć, jak atakują. Panuje powszechna opinia, że kleszcze wchodzą na drzewa i potrafią czatować na gałęziach w oczekiwaniu na ofiarę. To nieprawda. (więcej: Mity o kleszczach).

Nie potrafią też fruwać. Aby mogły przejść na ciało żywiciela, musi ono zetknąć się z liściem lub źdźbłem trawy, po którym pajęczak może przewędrować na skórę.

Gdzie jest najwięcej kleszczy? Na te pajęczaki musimy uważać nie tylko w lasach czy parkach, ale też na łąkach czy nawet w przydomowych ogródkach.

Prawie wszystkie gatunki kleszczy występują na półkuli północnej, w Polsce występują na całym terytorium. Służy im ciepły i wilgotny klimat. W związku z ocieplaniem się klimatu, zasięg kleszczy się zwiększa. Żyją głównie w lasach liściastych i mieszanych z bogatym poszyciem. Zamieszkują też tereny łąk i zarośli na pograniczu lasów liściastych. Bardzo rzadko występują w suchych lasach (sosnowych) oraz na bagnach czy torfowiskach– mówi lek. Sylwia Kuźniarz-Rymarz.

Środki na kleszcze

W aptekach i sklepach możemy kupić spray'e na kleszcze (oraz komary i meszki). Preparaty chronią przed ukąszeniami przez kilka godzin, zazwyczaj od 4 do 8 godzin od użycia. Po ich zastosowaniu znacząco zmniejszamy ryzyko ugryzienia, a tym samym zarażenia się groźnymi chorobami.

Kleszcze skutecznie odstrasza permetryna. Jeśli zaś chcemy ochronić przed kleszczami dzieci, możemy użyć olejków, które odstraszają te pajęczaki.

Więcej artykułów o kleszczach:
Jak wyciągnąć kleszcza? [INSTRUKCJA I PORADY]Jaka grupa krwi najbardziej przyciąga kleszcze?Choroby odkleszczowe - 4 groźne choroby przenoszone przez kleszczeChoroby odkleszczowe – jak wykluczyć zakażenie?

lek. Sylwia Kuźniarz-Rymarz
endokrynolog i specjalista chorób wewnętrznych

Jest członkiem Polskiego Towarzystwa Endokrynologicznego. Absolwentka Wydziału Lekarskiego Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie (2006 r.). Szkolenie specjalizacyjne odbyła w Oddziale Klinicznym Kliniki Endokrynologii Szpitala Uniwersyteckiego w Krakowie. Tytuł specjalisty chorób wewnętrznych uzyskała w 2014 roku, a w dziedzinie endokrynologii w 2017 r. Swoją wiedzę i umiejętności podnosi, uczestnicząc w licznych kursach i szkoleniach. W kręgu jej zainteresowań znajdują się choroby układu dokrewnego, ze szczególnym uwzględnieniem chorób tarczycy, w tym diagnostyki ultrasonograficznej gruczołu tarczowego. Zajmuje się także diagnostyką i leczeniem trądziku, hirsutyzmu, PCOS i otyłości.

httpspolki.plworkprivateimagessources20231120J7uS0E-2434950-cf8d6d0