Wśród produktów wypłukujących potas wymieniamy też takie, które nie powodują dosłownego wypłukiwania go z organizmu, ale wpływają na spadek poziomu tego elektrolitu. Robimy tak dlatego, że poziom potasu w surowicy krwi zależy od kombinacji wielu czynników, w tym między innymi od jego przyswajania, wydalania oraz przemieszczania się z krwi do komórek. Poznaj produkty obniżające poziom potasu we krwi.
WIDEO…
Spis treści:
Produkty wypłukujące potas z krwi: lista
Poniżej lista produktów spożywczych, ale i leków, które mogą obniżać stężenie potasu we krwi. Podajemy też wytłumaczenie, jaki mechanizm stoi za takim działaniem wymienionych produktów. To ważne, bo zmniejszenie poziomu potasu może wynikać z jego ucieczki z organizmu, zbyt małej podaży wraz z jedzeniem, albo z jeszcze innego mechanizmu.
Co wypłukuje potas?
- Produkty o wysokiej zawartości sodu. Sól kuchenna i przetworzone produkty spożywcze, takie jak chipsy, zupy instant i fast foody. Wysoka zawartość sodu zwiększa wydalanie potasu z moczem.
- Alkohol. Spożycie alkoholu prowadzi do zwiększonej diurezy (wydzielania moczu) i zaburzenia wchłaniania potasu, co może powodować utratę tego elektrolitu z organizmu.
- Kawa i herbata. Zawarta w nich kofeina działa moczopędnie i może nasilać ucieczkę potasu z organizmu.
- Napoje gazowane i słodzone. Napoje zawierające fosforany mogą zaburzać metabolizm potasu, prowadząc do obniżenia jego poziomu w surowicy.
- Żywność o wysokiej zawartości cukru. Nadmierne spożycie cukru w przypadku insulinooporności może powodować zwiększenie wydalania potasu z moczem.
- Produkty gotowane w wodzie. Gotowanie warzyw (np. ziemniaków, buraków) w dużej ilości wody może redukować w nich zawartość potasu, ograniczając jego ilość w diecie. A to może sprzyjać niedoborom potasu w organizmie.
Leki obniżające poziom potasu we krwi:
- Diuretyki (leki moczopędne). Np. furosemid, torasemid, indapamid powodują zwiększone wydalanie potasu z moczem.
- Leki przeczyszczające. Długotrwałe stosowanie środków przeczyszczających prowadzi do biegunek i utraty elektrolitów, w tym potasu.
- Kortykosteroidy. Preparaty takie jak prednizon mogą zwiększać zatrzymywanie sodu i wydalanie potasu z moczem.
- Antybiotyki. Amfoterycyna B i niektóre inne leki przeciwgrzybicze mogą powodować efekt uboczny w postaci spadku poziomu potasu.
- Insulina. Nadmierne dawki insuliny mogą prowadzić do przemieszczenia potasu z krwi do wnętrza komórek, obniżając jego poziom w surowicy.
- Leki sympatykomimetyczne. Leki takie jak salbutamol (stosowany w leczeniu astmy) powodują przesunięcie potasu do komórek, obniżając jego poziom we krwi.
- Inhibitory anhydrazy węglanowej. Acetazolamid może prowadzić do utraty potasu w wyniku zwiększonego wydalania z moczem.
Czy picie wody wypłukuje potas z organizmu?
Picie wody jest niezbędne dla zachowania zdrowia. Jednak nadmierne nawodnienie może prowadzić do zaburzeń równowagi elektrolitowej, w tym obniżenia poziomu potasu we krwi.
Potas jest kluczowym elektrolitem, który odgrywa ważną rolę w funkcjonowaniu serca, mięśni i układu nerwowego. Mechanizm, przez który picie dużych ilości wody wpływa na poziom potasu, jest złożony i wynika z wydalania moczu, funkcji nerek oraz rozcieńczenia osocza.
Nadmiar wody a poziom potasu
Nadmierne spożycie wody powoduje zwiększenie objętości płynów w organizmie, co prowadzi do wzmożonej diurezy (wydalania moczu). W procesie produkcji moczu nerki filtrują elektrolity, w tym potas. Gdy spożywasz zbyt dużą ilość wody, organizm próbuje utrzymać równowagę płynów i elektrolitów, co skutkuje wzmożonym wydalaniem potasu. Może to prowadzić do stanu zwanego hipokaliemią (niskim stężeniem potasu we krwi), zwłaszcza gdy spożycie potasu w diecie jest niewystarczające.
Hipokaliemia jest stanem, w którym stężenie potasu w surowicy krwi spada poniżej 3,5 mmol/l. Objawy mogą obejmować osłabienie mięśni, skurcze, zmęczenie, a w skrajnych przypadkach zaburzenia rytmu serca. Niedobór potasu może być szczególnie groźny u osób z chorobami serca, nerek, cukrzycą lub przyjmujących leki moczopędne.
Jakie ilości wody mogą stwarzać zagrożenie?
U zdrowych osób nerki są w stanie przetworzyć od 800 ml do 1 litra wody na godzinę, co pozwala na skuteczne usunięcie nadmiaru płynów bez znaczącego wpływu na równowagę elektrolitową, a więc i na poziom potasu. Umiarkowane spożycie wody (2-3 litry dziennie) nie stanowi zagrożenia dla poziomu potasu w organizmie.
Problemy zaczynają się, gdy ilość spożywanej wody znacznie przekracza zdolności wydalnicze nerek. Zbyt szybkie i nadmierne nawodnienie, określane jako „zatrucie wodne” lub „przewodnienie”, może prowadzić do stanu zwanego hiponatremią (niskim poziomem sodu we krwi – poniżej 135 mmol/l).
Ilość wody uznawana za szkodliwą jest różna w przypadku różnych osób i ich stanu zdrowia. U zdrowych dorosłych wypicie więcej niż 6-8 litrów wody w ciągu kilku godzin może przeciążyć nerki i prowadzić do przewodnienia. W skrajnych sytuacjach, takich jak maratony lub inne długotrwałe wysiłki fizyczne, nadmierne picie wody bez jednoczesnego uzupełniania elektrolitów może prowadzić do utraty potasu przez pot i mocz.
Jak zapobiegać utracie potasu poprzez zwiększone spożycie wody?
Osoby zdrowe powinny pić wodę w umiarkowanych ilościach, dostosowując jej ilość do poziomu aktywności fizycznej, temperatury otoczenia i indywidualnych potrzeb.
Regularne spożywanie pokarmów bogatych w potas, takich jak banany, pomidory, ziemniaki, awokado, szpinak i ryby, pomaga utrzymać prawidłowy poziom tego minerału w organizmie.
Podczas długotrwałego wysiłku fizycznego warto sięgać po napoje zawierające elektrolity, które uzupełniają straty potasu i sodu (Zobacz: Jak zrobić elektrolity w domu).
Kolor moczu może być prostym wskaźnikiem nawodnienia. Jasnożółty odcień sugeruje prawidłowe nawodnienie, podczas gdy bardzo blady, wodnisty kolor może wskazywać na nadmiar płynów.
1. Batista, R., Japur, C., Prestes, I., Silva, F., Cavanha, M., & Pena, D. (2021). Potassium reduction in food by preparation technique for the dietetic management of patients with chronic kidney disease: a review.. Journal of human nutrition and dietetics : the official journal of the British Dietetic Association. https://doi.org/10.1111/jhn.12846.
2. Bolton, K., Trieu, K., Woodward, M., Nowson, C., Webster, J., Dunford, E., Bolam, B., & Grimes, C. (2019). Dietary Intake and Sources of Potassium in a Cross-Sectional Study of Australian Adults. Nutrients, 11. https://doi.org/10.3390/nu11122996.
3. Du, S., Wang, H., Zhang, B., & Popkin, B. (2020). Dietary Potassium Intake Remains Low and Sodium Intake Remains High, and Most Sodium is Derived from Home Food Preparation for Chinese Adults, 1991-2015 Trends.. The Journal of nutrition. https://doi.org/10.1093/jn/nxz332.
4. Houston, M. (2011). The Importance of Potassium in Managing Hypertension. Current Hypertension Reports, 13, 309-317. https://doi.org/10.1007/s11906-011-0197-8.
5. Okuda, N., Okayama, A., Miura, K., Yoshita, K., Miyagawa, N., Saitoh, S., Nakagawa, H., Sakata, K., Chan, Q., Elliott, P., Ueshima, H., & Stamler, J. (2020). Food Sources of Dietary Potassium in the Adult Japanese Population: The International Study of Macro-/Micronutrients and Blood Pressure (INTERMAP). Nutrients, 12. https://doi.org/10.3390/nu12030787.
Czytaj także:
Źródła potasu w diecie: co jeść, żeby uzupełniać potas?
Co jeść przy wysokim potasie?
Potas w pomidorach: to zaleta, a dla niektórych wada tego warzywa
