dawka śmiertelna alkoholu fot. Adobe Stock

Dawka śmiertelna alkoholu. 5 faz zatrucia alkoholowego

Alkohol to druga (po lekach) najczęstsza przyczyna zatruć w Polsce. W napojach wysokoprocentowych spożywamy najczęściej etanol, który w większych dawkach może być śmiertelny. Od etanolu 8 razy bardziej toksyczny jest metanol. Wypicie nawet jego niewielkiej ilości grozi uszkodzeniem mózgu, wzroku, wątroby, nerek i serca. Do zgonu może dojść kilka godzin od spożycia.
/ 26.06.2020 10:16
dawka śmiertelna alkoholu fot. Adobe Stock

Uważa się, że śmiertelna dawka alkoholu etylowego wynosi 5-8 g (a dla dzieci 3 g) czystego alkoholu na 1 kg masy ciała (350-560 g czystego alkoholu dla człowieka o masie ciała 70 kg) i stężenie we krwi wynoszące 5 promili. Średnio 10 g etanolu zawiera szklanka piwa, lampka wina (125 ml) oraz kieliszek wódki (30 ml). 

Niektóre źródła podają, że śmiertelna dawka alkoholu dla człowieka to 300-400 ml czystego alkoholu etylowego wypitego w ciągu godziny.

Są to jednak jedynie wartości orientacyjne, gdyż reakcja organizmu na alkohol zależy od wielu czynników. Należą do nich:

  • stan zdrowia,
  • wypełnienie żołądka treścią pokarmową,
  • poziom tolerancji alkoholu przez organizm,
  • wiek,
  • płeć,
  • stan odżywienia organizmu.

Oznacza to, że dla niektórych niższa dawka alkoholu i mniejsze stężenie we krwi są śmiertelnym zagrożeniem, a u innych nawet przekroczenie tej dawki nie doprowadzi do śmierci. Jest to sprawa indywidualna. Ciężkie zatrucia alkoholem muszą być leczone w warunkach szpitalnych.

5 faz zatrucia alkoholowego

Chociaż za śmiertelne uważa się stężenie alkoholu 5 promili, to jednak mniejsza zawartość tej toksyny w organizmie także nie pozostaje bez wpływu na zdrowie. Do zaburzeń krążenia może dojść już przy stężeniu 3 promili we krwi. 

Wyróżnia się kilka faz zatrucia alkoholowego w zależności od stężenia alkoholu w organizmie:

  • dysforyczną (0,5–1,0 promila) – polepsza się samopoczucie, zwalnia szybkość reakcji, maleje spostrzegawczość i samokrytyka, przez co łatwiej o popełnienie błędów,
  • euforyczną (1,0–2,0 promila) – zniesione zostają mechanizmy hamujące korę mózgową, w wyniku czego człowiek staje się odważniejszy, pewny siebie, pojawiają się zaburzenia równowagi, stan euforii, czas reakcji jest jeszcze dłuższy niż w poprzedniej fazie, stan sprzyja agresywności i kłótniom,
  • ekscytacyjną (2,0–3,0 promila) – rozpoczyna się zamroczenie alkoholowe, nasilają się trudności w utrzymaniu równowagi,
  • narkotyczną (3,0–4,0 promila) – ciężkie zatrucie alkoholowe, głęboka śpiączka, drgawki, w tym stanie dochodzi często do zaburzeń krążeniowo-oddechowych,
  • porażenną (4,0–5,5 promila) – dochodzi do rozwoju ciężkiej śpiączki toksycznej, rozszerzenia źrenic, zwolnienia akcji serca, spłycenia oddechu, porażenia ośrodka pnia mózgu odpowiedzialnego za funkcje oddechowe i naczynioruchowe.

Przy stężeniu alkoholu we krwi 0,10,5 promila nie zauważa się objawów zatrucia alkoholowego.

Alkohol etylowy a alkohol metylowy

Alkohol, który przeważnie znajduje się w napojach wysokoprocentowych, to alkohol etylowy (etanol). Jest bezbarwną substancją psychoaktywną, o intensywnym smaku i zapachu. Utlenia się w komórkach wątrobowych do aldehydu octowego, powoduje znaczną hipoglikemię (stężenie glukozy we krwi poniżej normy) oraz podwyższenie trójglicerydów w wątrobie. 

Dużo cięższe i trudniejsze w leczeniu jest zatrucie alkoholem metylowym. Metanol jest 8 razy bardziej toksyczny niż etanol. Szkodliwe są jego metabolity – kwas mrówkowy i formaldehyd – substancje powstające wskutek metabolizowania metanolu w organizmie. Przemiana metanolu jest kilka razy wolniejsza niż etanolu, a kwas mrówkowy jest zatrzymywany w ciele, powodując głęboką kwasice metaboliczną.W wyniku spożycia metanolu powstają mrówczany, które uszkadzają ośrodkowy układ nerwowy, wzrok, wątrobę, nerki, serce. Do zgonu może dojść już w kilka godzin od spożycia.

Uratowanym grożą powikłania: ślepota, niewydolność nerek, uszkodzenie mięśnia sercowego i wątroby. Najniższa śmiertelna dawka metanolu wynosi 30 g, czyli jeden kieliszek czystego alkoholu.

Spożycie alkoholu wśród Polaków

Roczne średnie spożycie czystego alkoholu w Polsce w 2014 r. wynosiło 9,4 litra na osobę. Z tego przeważającą część stanowiło piwo (ok. 58%), następnie wyroby spirytusowe (ok. 34%). 

Statystyki mówią o 600 tys. do nawet 1 miliona osób uzależnionych od alkoholu w kraju. Alkohol prowadzi do wielu groźnych następstw zdrowotnych, jak marskość wątroby, nowotwory złośliwe, obniża odporność i działa szkodliwie na płód, ale też nie pozostaje bez wpływu na stan psychiczny. To także znajduje swoje odzwierciedlenie w liczbach – co drugie samobójstwo w Polsce ma związek z alkoholem. 

Źródło: J.B Latkowski (red.), Medycyna Rodzinna, PZWL Wydawnictwo Lekarskie, Warszawa 2019.

Więcej na podobny temat:

Czym jest alkoholizm?
Alkoholizm u kobiet - objawy i leczenie
Alkoholizm – po czym rozpoznać chorobę?
Etapy uzależnienia
Co to jest uzależnienie?
 

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!

SKOMENTUJ
KOMENTARZE (0)