plamienia przed okresem fot. Adobe Stock, Iuliia

Plamienia przed okresem i po okresie - co oznaczają, jakie badania wykonać?

Plamienia przed okresem mogą świadczyć o naturalnych zmianach hormonalnych w organizmie kobiety, ale pojawiają się też na wczesnym etapie ciąży. Zmiany chorobowe, które powodują plamienia przed miesiączką to np. polipy lub infekcje. Plamienie po okresie również może świadczyć o stanach patologicznych. Bywa również efektem procesów fizjologicznych.
/ 31.05.2021 11:37
plamienia przed okresem fot. Adobe Stock, Iuliia

Plamienie przed okresem lub po okresie jest objawem, który może zaniepokoić kobietę. Nie zawsze jednak obawy są uzasadnione. Niewielkie krwawienie między miesiączkami nie zawsze świadczy o chorobie (choć może). Może być efektem naturalnych zmian hormonalnych. A na nie mają wpływ przeróżne czynniki, w tym stres, szybki przyrost lub utrata masy ciała czy zmiana klimatu. Plamienie przed okresem bywa też wczesnym sygnałem ciąży, a dokładnie implantacji zarodka, czyli zagnieżdżenia zapłodnionej komórki jajowej w ścianie macicy. Plamienia przed okresem mogą również wskazywać na patologię, podobnie jak pojawiające się krwawienie po okresie.

Spis treści:

  1. Plamienia a krwawienie
  2. Plamienia przed okresem
  3. Plamienia po okresie
  4. Jakie badania wykonać?

Plamienia a krwawienie - czym się różnią?

Na początku warto wspomnieć o tym, czym jest plamienie i czym się różni od krwawienia. 

Każde plamienie jest krwawieniem, jednak o niewielkim nasileniu. Zwyczajowo za krwawienie uznajemy czynną utratę świeżej krwi w niewielkiej ilości, w przeciwieństwie do krwotoku. Za plamienie natomiast należy uznać ślady krwi, niekoniecznie świeżej, w postaci „plamek” na wkładce czy bieliźnie. 
– wyjaśnia dr n. med. Rafał Kuźlik, specjalista ginekologii i położnictwa oraz ginekologii estetycznej z Saskamed.

Plamienie może mieć inny kolor niż miesiączka, np. brązowy. Nie ma określonego wzorca, jeśli chodzi o liczbę dni czy wygląd. Przeważnie jednak jest na tyle niewielkie, że nie wymaga stosowania podpaski czy tamponu. 

Tak plamienie, jak i krwawienie między miesiączkami może świadczyć zarówno o fizjologii, jak i patologii
– mówi dr n. med. Rafał Kuźlik

Plamienia przed okresem - przyczyny

Plamienie przed okresem jeśli jest sporadyczne i wystąpiło do 2 dni przed miesiączką, nie świadczy raczej o poważnym stanie. Chociaż oczywiście w razie wątpliwości czy innych pojawiających się objawów, kobieta powinna udać się do ginekologa i wykonać badania.

Niewielkie krwawienie przed okresem może świadczyć o zbliżającej się miesiączce. Czasami jest też sygnałem implantacji zarodka, czyli ciąży. Oprócz tego do możliwych przyczyn plamień przed okresem należą: 

  • rozpoczęcie stosowania antykoncepcji hormonalnej lub zmiana metody hormonalnej na inną,
  • polipy szyjki macicy lub jamy macicy - czyli przerosty błony śluzowej o łagodnym charakterze, oprócz plamienia między miesiączkami mogą powodować bóle brzucha i stany zapalne,
  • mięśniaki macicy - to łagodne zmiany, które często powodują też obfite miesiączki,
  • torbiele macicy,
  • obrażenia pochwy - najczęściej po stosunku,
  • endometrioza - jest występowaniem błony śluzowej macicy poza jamą macicy, mogą pojawiać się też bóle brzucha i obfite miesiączki,
  • zapalenie przydatków - oprócz plamień między miesiączkami, ta bakteryjna choroba zakaźna wywołuje ostry ból brzucha, podwyższoną temperaturę, a czasami też nudności i wymioty, 
  • rak szyjki macicy,
  • rak trzon macicy.

Inną kwestią jest skąpe krwawienie miesięczne. Jeśli poza tym faktem nic kobiecie nie dolega, a miesiączki są regularne, to sam fakt ich niewielkiego natężenia nie powinien niepokoić. Martwić powinny obfite lub przedłużające się miesiączki, ponieważ mogą one świadczyć o obecności jednej z wyżej wymienionych patologii
– mówi dr n. med. Rafał Kuźlik.

Przeczytaj też: Ból jajnika po okresie – przyczyny i badania

Plamienia po okresie - przyczyny

Plamienia występujące po okresie również mogą mieć źródło w zmianach fizjologicznych, jak i chorobowych. Dziwne plamienia po okresie mogą występować np. przed menopauzą, kiedy dochodzi do zakłócenia cyklu menstruacyjnego. Także suchość pochwy (wpływ na nią ma obniżony poziom estrogenu), pojawiająca się w okresie okołomenopauzalnym, sprzyja urazom i niewielkim krwawieniom w różnych momentach cyklu. Inne możliwe przyczyny plamień po okresie to: 

  • ciąża (według American Pregnancy Association plamienia  występują u 20% kobiet do 12. tygodnia ciąży),
  • rozpoczęcie stosowania antykoncepcji hormonalnej lub zmiana na inna metodę hormonalną,
  • urazy np. po stosunku,
  • infekcje bakteryjne, choroby przenoszone drogą płciową,
  • mięśniaki,
  • polipy szyjki macicy lub jamy macicy,
  • torbiele macicy,
  • rak trzonu macicy,
  • rak szyjki macicy.

Jeśli plamienie wystąpiło po miesiączce w połowie cyklu to najprawdopodobniej ma to związek z owulacją. W tym czasie u niektóry kobiet może pojawić się kilkudniowe plamienie o różnym nasileniu bez względu na to, czy kobieta współżyła czy nie. Niewielkie krwawienie przy jajeczkowaniu jest normalnym zjawiskiem
– uspokaja dr n. med. Rafał Kuźlik.

Plamienia przed okresem i po okresie - jakie badania wykonać?

W przypadku występowania plamienia przed okresem lub po okresie należy udać się do ginekologa. Podczas wizyty powinno być przeprowadzone:

  • badanie fizykalne z wykorzystaniem wziernika ginekologicznego,
  • wymaz z szyjki macicy (cytologia),
  • badanie obrazowe - USG przezpochwowe.

Należy również ocenić profil hormonalny, dlatego niezbędne jest oznaczenie hormonów:

  • tarczycowych: TSH i fT4,
  • prolaktyny.
  • progesteronu,
  • estradiolu,
  • FSH,
  • LH.

Ważne jest, aby wykonać te badania w pierwszej połowie cyklu (2-3 dzień) lub w jego drugiej połowie (21-23 dzień). Krew należy oddać na czczo, po spokojnej, przespanej nocy, nie po imprezie, czy innym niezwykłym wydarzeniu
– mówi dr n. med. Rafał Kuźlik.

Czytaj także:
Okres co 2 tygodnie? Co jest przyczyną zaburzeń rytmu miesiączkowego
Wizyta u ginekologa a okres. Czy trzeba odwołać wizytę?
Wizyta u ginekologa a okres. Czy trzeba odwołać wizytę?

Rafał Kuźlik
dr n. med.
Rafał Kuźlik
specjalista ginekologii i położnictwa oraz ginekologii estetycznej

Specjalista ginekologii i położnictwa oraz ginekologii estetycznej z ponad dwudziestoletnim doświadczeniem zawodowym. Od 2015 roku dyrektor medyczny w klinice Saskamed, której jest współzałożycielem. Opublikował wiele prac naukowych z zakresu ginekologii operacyjnej i plastycznej. Jest jednym z najczęściej polecanych ginekologów w Polsce. Dr n.med. Rafał Kuźlik jest autorem metody „One Cut Technique” – operacji warg sromowych, która została doceniona na Międzynarodowej Konferencji Ginekologii Plastycznej w Rzymie.

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!