astma a sport fot. Adobe Stock, Dusko

Obalamy mity: Przy astmie nie można uprawiać sportu?

Astma nie jest przeciwwskazaniem do uprawiania sportu, ale niektórzy powinni uważać. Jeśli choroba jest prawidłowo leczona, dozwolona jest niemal każda forma ruchu. Aktywności, które mogą być szczególnie ryzykowne dla astmatyków, to m.in. nurkowanie i wspinaczka, a także sporty wymagające gwałtownego dużego wysiłku.
/ 04.05.2022 14:45
astma a sport fot. Adobe Stock, Dusko

Spis treści:

  1. Zalety uprawiania sportu przy astmie
  2. Jakie sporty mogą uprawiać astmatycy?
  3. Sport a astma – przydatne wskazówki
  4. Sporty niewskazane dla astmatyków

Astma to choroba charakteryzująca się chronicznym stanem zapalnym układu oddechowego i występowaniem epizodów skurczu oskrzeli z dusznością. Astmatycy nie tylko nie muszą rezygnować z uprawiania sportu, ale aktywność fizyczna jest w ich przypadku wskazana. Badania pokazują, że rezygnacja z ruchu może przyczyniać się do nasilenia astmy i częstszego występowania ataków. Jednocześnie u niektórych osób ćwiczenia mogą powodować duszność i inne objawy choroby, dlatego zalecana jest ostrożność i wcześniejsza konsultacja z lekarzem.

Zalety uprawiania sportu przy astmie

Wiele wskazuje na to, że aktywność fizyczna jest dla astmatyków jak lekarstwo. Badania dowodzą, że:

  • zwiększa pojemność płuc,
  • poprawia krążenie i transport tlenu,
  • zmniejsza obrzęk dróg oddechowych i stan zapalny,
  • zmniejsza częstotliwość ataków astmy,
  • zmniejsza nasilenie objawów (np. duszności),
  • pozwala lepiej kontrolować masę ciała (otyłość pogarsza przebieg astmy),
  • poprawia jakość życia, samopoczucie,
  • redukuje ryzyko depresji.  

Jakie sporty mogą uprawiać astmatycy?

Jeśli astma jest dobrze kontrolowana, to w zasadzie wszystkie formy aktywności powinny być bezpieczne dla astmatyka. Zalecane są ćwiczenia aerobowe, czyli dłuższa aktywność powodująca podniesienie tętna do określonego poziomu i uzyskanie miarowego oddechu. Dobrze jest stopniowo sprawdzać, w jaki sposób organizm reaguje na różne poziomy intensywności treningów – począwszy od spacerów, jogi, pływania, przez jazdę na rowerze, taniec, po bieganie.

O czym pamiętać podczas uprawiania sportu przy astmie?

Oto kilka przydatnych porad:

  • Miej przy sobie krótko działający lek rozszerzający oskrzela przeznaczony do stosowania doraźnego (niebieski inhalator: salbutamol lub fenoterol). 
  • Stosuj się do zaleceń lekarskich, np. gdy powinieneś przed planowanym treningiem przyjąć lek. 
  • Przyjmij leki rozszerzające oskrzela przepisane przez lekarza w razie ataku astmy.
  • Wykonaj 15-minutową rozgrzewkę przed każdym treningiem.
  • Na reakcję organizmu mogą mieć wpływ warunki zewnętrzne: zimne, suche powietrze sprzyja nasileniu astmy, korzystniejsze jest ciepłe wilgotne powietrze.
  • Jeśli masz alergię na pyłki, unikaj ćwiczeń na świeżym powietrzu w czasie pylenia (przeczytaj też: jak przetrwać okres pylenia).
  • Jeśli przebywasz na świeżym powietrzu w okresie pylenia, rozważ zasłanianie ust i nosa maseczką lub chustką.
  • Gdy objawy astmy (duszność, ucisk w klatce piersiowej, kaszel) pojawiają się w trakcie lub po treningu, to najprawdopodobniej ruch wyzwala u ciebie astmę (jest to tzw. astma wysiłkowa). Porozmawiaj z lekarzem o tym, aby zaplanować właściwe leczenie. Specjalista może zalecić codzienne dodatkowe przyjmowanie leku.
  • Unikaj aktywności na zewnątrz w przypadku gorszej jakości powietrza. Skorzystaj z aplikacji antysmogowych.
  • Niezwłocznie przerwij aktywność, jeżeli odczuwasz objawy świadczące o astmie.

Sporty niewskazane dla astmatyków

Generalnie im większa nagła intensywność wysiłku, tym wyższe ryzyko pojawienia się objawów astmy. Niewskazane są więc sporty powodujące krótkotrwałą gwałtowną reakcję, np. sprint.

Sporty ryzykowne w przypadku astmy to:

  • wspinaczka wysokogórska,
  • nurkowanie,
  • wspinaczka skałkowa,
  • wędrówki górskie.

Jeśli jesteś zainteresowany powyższymi aktywnościami, skonsultuj się wcześniej ze swoim lekarzem.

Astma jest chorobą, której nie można wyleczyć, a terapia polega na uzyskaniu kontroli nad nią. Leczenie powinno być dostosowane do pacjenta tak, aby mógł on normalnie funkcjonować i pozostawać aktywnym.

Źródła:
J.E. Lang, The impact of exercise on asthma, doi: 10.1097/ACI.0000000000000510,
F.S. Ram, S.M. Robinson, P.N. Black, Physical training for asthma, doi: 10.1002/14651858.CD001116,
C. Jerning i inni, Asthma and physical activity--a population based study results from the Swedish, doi: 10.1016/j.rmed.2013.08.040,
S.R. Lucas, T.A. Platts-Mills, Physical activity and exercise in asthma: relevance to etiology and treatment, doi: 10.1016/j.jaci.2005.01.033,
Exercise and Activity with Asthma, Asthma Society of Ireland,
Being Active with Asthma, American Lung Association.

Czytaj także:
Objawy alergii - jak może się objawiać uczulenie?
Duszności – przyczyny problemów z oddychaniem. Co pomaga na duszności?
Domowe sposoby na astmę
Alergia czy przeziębienie? Jak odróżnić katar alergiczny od infekcyjnego?
Katar sienny u dziecka - objawy i leczenie 

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!