zapalenie pęcherza w ciąży fot. Adobe Stock

Zapalenie pęcherza w ciąży – objawy, przyczyny i leczenie

Zapalenie pęcherza w ciąży może dawać charakterystyczne objawy, ale często poprzedza je bezobjawowe zakażenie. Jest stanem zapalnym wywołanym obecnością drobnoustrojów w drogach moczowych, najczęściej bakterii. Zapalenie pęcherza u ciężarnych musi być leczone, ponieważ zagraża zdrowiu mamy i dziecka.
/ 23.09.2020 08:56
zapalenie pęcherza w ciąży fot. Adobe Stock

Zapalenie pęcherza w ciąży jest stanem zapalnym spowodowanym zakażeniem drobnoustrojami, najczęściej bakteriami E.coli. Zapalenie pęcherza w ciąży musi być leczone, ponieważ może prowadzić do przedwczesnego porodu oraz niskiej masy urodzeniowej dziecka. U kobiety ciężarnej zwiększa ryzyko rozwoju odmiedniczkowego zapalenia nerek i ich uszkodzenia. 

Spis treści:

  1. Objawy zapalenia pęcherza w ciąży
  2. Przyczyny zapalenia pęcherza w ciąży
  3. Leczenie zapalenia pęcherza w ciąży

Objawy zapalenia pęcherza w ciąży

Zapalenie pęcherza w czasie ciąży jest częste. Może być skutkiem tzw. bezobjawowego bakteriomoczu (występuje u 5-10% ciężarnych), gdy bakterie wykrywane są w rutynowym badaniu moczu, a jednocześnie kobieta nie zgłasza żadnych niepokojących symptomów. U wielu kobiet w ciąży zapalenie pęcherza objawia się jako :

  • pieczenie i ból cewki moczowej podczas oddawania moczu,
  • ból brzucha w okolicy nadłonowej,
  • parcie na pęcherz,
  • częste oddawanie moczu,
  • podwyższona temperatura ciała,
  • krwiomocz (mocz może mieć ciemniejszą barwę, ostrą woń).

Rozpoznanie symptomów zapalenia pęcherza w ciąży bywa trudne i opóźnione, ponieważ podobne objawy występują podczas prawidłowej ciąży, gdy macica zaczyna się powiększać i uciskać okoliczne narządy lub w pierwszym trymestrze ciąży jako skutek działania hormonów, np. parcie na mocz, nietrzymanie moczu, dyskomfort w dole brzucha czy częste mikcje. Kobieta może zbagatelizować te sygnały, dlatego zaleca się regularne badania moczu.

Jeśli w badaniu ogólnym moczu wystąpi bakteriomocz albo ciężarna skarży się na objawy zapalenia pęcherza, lekarz powinien zlecić posiew moczu i rozpocząć leczenie.

Przyczyny zapalenia pęcherza w ciąży

Do zapalenia pęcherza moczowego w ciąży dochodzi wskutek obecności drobnoustrojów w drogach moczowych. Kobiety są bardziej niż mężczyźni narażone na zakażenie układu moczowego, ponieważ mają krótszą cewkę moczową oraz mniejszą odległość między ujściem cewki a odbytem (bakterie często trafiają do pęcherza właśnie z tych okolic).

Najczęściej za zapalenie pęcherza odpowiedzialne są bakterie E.coli lub, rzadziej: gronkowiec, Klebsiella, Proteus lub paciorkowce. Dostają się przez cewkę moczową do układu moczowego i przesuwają wyżej. Bez odpowiedniego leczenia mogą zaatakować i uszkodzić nerki.

Do zakażeń układu moczowego w ciąży, w tym zapalenia pęcherza, usposabiają:

  • ucisk powiększającej się macicy na moczowody powodujący zaleganie moczu w nerkach,
  • obecność glukozy w moczu,
  • kamica nerkowa,
  • obniżona odporność,
  • zmiany hormonalne w ciąży powodujące mniejsze napięcie mięśni moczowodów i miedniczek nerkowych, a w konsekwencji zastój moczu,
  • utrudniona lub nieodpowiednia higiena,
  • częste kontakty seksualne,
  • cukrzyca ciężarnych.

Leczenie zapalenia pęcherza w ciąży

Zarówno zapalenie pęcherza moczowego, jak i bakteriomocz bezobjawowy u kobiet w ciąży wymagają leczenia. Terapia polega na przyjmowaniu antybiotyku lub chemioterapeutyku o działaniu przeciwbakteryjnym. Kuracja antybiotykiem trwa 3-7 dni, a nitrofurantoiną lub furazydyną nawet 10 dni. W każdym przypadku lekarz powinien zlecić wykonanie posiewu moczu, którego wynik określi rodzaj drobnoustroju powodującego zapalenie pęcherza, a następnie dostosować terapię do rezultatu badania.

Na zapalenie pęcherza stosuje się leki przeciwbakteryjne, które można stosować w ciąży i które są bezpieczne dla ciężarnych: nitrofurantoinę, amoksycylinę, amoksycylinę z kwasem klawulanowym, fosfomycynę, cefuroksym i cefaleksynę.

U co trzeciej ciężarnej bakteriomocz nawraca, dlatego posiew moczu powinien być wykonany ponownie po leczeniu co pewien czas w celu skontrolowania, czy nie doszło do nawrotu zakażenia.

Wspomagająco w terapii zapalenia pęcherza w ciąży można sięgnąć po domowe metody na zapalenie pęcherza.

Źródła:
D. Moczulski, Leczenie zakażeń układu moczowego u kobiet w ciąży, Medycyna po Dyplomie, 10/2012,
A. Białka-Kosiec, A. Drosdzol-Cop, K. Wiewióra, Zakażenia układu moczowego u kobiet w ciąży, Forum Położnictwa i Ginekologii, nr 52/2020,
J.B. Latkowski (red.), Medycyna Rodzinna, PZWL Wydawnictwo Lekarskie, Warszawa 2019,
P. Gajewski (red.), Interna Szczeklika 2017/2018, Medycyna Praktyczna, Kraków 2017.

Więcej na temat zapalenia pęcherza:
Zapalenie pęcherza - domowe sposoby (7 skutecznych terapii)
Jak rozpoznać zapalenie pęcherza moczowego? Przyczyny i metody leczenia
Jak leczyć zapalenie pęcherza moczowego domowymi sposobami?
Czy zapalenie pęcherza moczowego może być niebezpieczne?
Przeziębiony pęcherz – przyczyny, objawy, leczenie

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!