czy zimą trzeba zakładać czapkę fot. Adobe Stock, encierro

Czy zimą powinniśmy nosić czapkę? Wbrew pozorom wiele od tego zależy

Pytanie wydaje się banalne, jednak to ono może leżeć u podstaw naszych problemów z zatokami, uszami, bólami głowy, słabą kondycją włosów. Czy powinniśmy nosić czapkę zimą? Naukowcy nie są w tej kwestii jednomyślni, jednak większość argumentów przemawia za jedną właściwą odpowiedzią.
/ 07.12.2022 05:51
czy zimą trzeba zakładać czapkę fot. Adobe Stock, encierro

Nie brakuje opinii, że przez głowę tracimy połowę ciepła ciała, dlatego czapka to obowiązkowy element garderoby, gdy jest zimno. Niektórzy uważają, że to mit, a noszenie czapki jest zbędne, ponieważ organizm lepiej hartować i przyzwyczajać do chłodu. Jeszcze inni są zdania, że gęste włosy dobrze zastępują czapkę. Powinniśmy nosić czapkę, gdy jest zimno, czy nie ma to większego znaczenia?

Spis treści:

  1. Połowę ciepła tracimy przez głowę - to mit
  2. Lepiej nosić czapkę zimą, jeśli nie chcesz nabawić się kłopotów ze zdrowiem
  3. Jaka czapka na zimę jest najlepsza?

Połowę ciepła tracimy przez głowę - to mit

Oczywiście nietrudno się domyślić, że nie jest prawdą, że połowa ciepła ciała ulatuje nam przez głowę. Naukowcy z Indiana University School of Medicine w USA dowiedli, że osoba dorosła traci tą drogą ok. 10% powierzchniowej ciepłoty ciała, co odpowiada szacunkowo procentowemu udziałowi głowy w stosunku do powierzchni ciała.

Mówiąc inaczej, tracimy ciepło wprost proporcjonalnie do ilości odsłoniętej skóry. Dłuższe przebywanie w zimnie przy większej powierzchni odsłoniętego ciała, to większe ryzyko hipotermii i odmrożeń. Mimo wszystko wspomniani naukowcy doszli do wniosku, że w zasadzie sami możemy rozważyć, czy powinniśmy nosić czapkę, czy nie, choć przyznali, że ciało powinno być chronione przed zimnem.

Lepiej nosić czapkę zimą, jeśli nie chcesz nabawić się kłopotów ze zdrowiem

Większość dowodów mimo wszystko wskazuje na to, że powinniśmy nosić czapkę zimą (a najlepiej również szalik i rękawiczki). Zdecydowanie powinny nosić czapkę dzieci i osoby starsze. Wynika z tego wiele zalet. Noszenie czapki zimą:

  • zapobiega nadmiernej utracie ciepła,
  • zapobiega przewianiu głowy i zatok, co może ochronić przed zapaleniem zatok i silnymi bólami głowy, w tym migreną i zatokowym bólem głowy,
  • chroni przed infekcjami uszu (warto wiedzieć, że małżowiny uszne są słabo ukrwione i szybko się wychładzają),
  • chroni przed drastycznymi zmianami temperatur,
  • chroni skórę głowy i włosy – niska temperatura może uszkadzać cebulki i wysuszać skórę głowy, przez co włosy stają się bardziej kruche, suche, tracą swój blask i częściej wypadają,
  • w pewnym stopniu chroni organizm przed hipotermią i odmrożeniami.

Jeśli przyjrzymy się jeszcze utracie ciepła przez głowę, to zauważymy, że to zależy od różnych czynników, np. ilości i grubości włosów, ale w szczególności stosunku powierzchni głowy do powierzchni ciała, a ta bywa różna.

U dziecka głowa stanowi większą część ciała, więc będzie ono wychładzać się poprzez odsłoniętą głowę bardziej niż osoba dorosła (nie będzie to już 10% utraty ciepła). Szacuje się, że małe dzieci mogą tracić 1/3 ciepła ciała przez głowę, dlatego należy ją zakrywać, kiedy jest zimno. Maluchy też szybciej się wychładzają, zwłaszcza gdy siedzą lub leżą w wózku (sprawdź też: jak ubierać dziecko?).

Okrywanie głowy zimą jest szczególnie wskazane również w przypadku osób starszych. Badania dowodzą, że ochładzanie głowy może wpływać na zmianę ważnych parametrów, takich jak ciśnienie krwi czy tętno. Trzeba też pamiętać, że organizm osób w podeszłym wieku szybciej się wychładza, co nasilają jeszcze dodatkowe choroby i problemy z krążeniem.

Jaka czapka na zimę jest najlepsza?

Skoro powinniśmy nosić czapkę, to warto jeszcze zadbać o właściwy model, aby faktycznie dobrze spełniał swoją rolę. Czapka czapce nierówna, dlatego, jeśli nie dostosujemy tego elementu garderoby do warunków atmosferycznych i naszej aktywności, to możemy sobie zaszkodzić. Przegrzana i spocona głowa przy wietrznej pogodzie nie wróży niczego dobrego. Oto jakie cechy powinna mieć czapka noszona zimą:

  • wykonana z naturalnych materiałów, takich jak wełna (najlepiej wełna merino, która jest mniej sztywna niż typowa i nie uczula), kaszmir, bawełna albo materiałów technicznych,
  • wykonana z oddychającego materiału, co będzie zapobiegało poceniu się skóry głowy,
  • nieuciskająca głowy,
  • dopasowana do aktywności,
  • dopasowana do temperatury,
  • wygodna.

Ważne też jest, jak nosimy czapkę. Wbrew modowym trendom powinna ona zasłaniać uszy oraz czoło, dzięki czemu skuteczniej ochroni wrażliwe zatoki i uszy przed bolesnymi dolegliwościami.

Źródła:
R. Vreeman, A. Carroll, Seasonal medical myths that Lack convincing evidence, doi: 10.1136/bmj.a2769,
K.J. Collins i inni, Effects of facial cooling on elderly and young subjects: interactions with breath-holding and lower body negative pressure, doi: 10.1042/cs0900485.

Czytaj także:
Obalamy mity: Czy wychodzenie z mokrymi włosami powoduje przeziębienia?
Czy zimno wzmacnia odporność? To zależy
Zadbaj o odporność śluzówkową, a sezon infekcyjny nie będzie ci straszny. Jak to zrobić?
Co jest najlepsze na odporność (udowodnione przykłady)

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!