glikol polietylenowy fot. Adobe Stock

Glikol polietylenowy – co to jest? PEG w kosmetykach i lekach

Glikol polietylenowy jest syntetycznym związkiem, który ma wiele zastosowań, głównie w medycynie, kosmetologii i przemyśle. Najczęściej kojarzony jest jako środek przeczyszczający pod nazwą makrogol, ale występuje też w wielu popularnych lekach czy szczepionkach. Chociaż glikol polietylenowy jest uznawany za substancję bezpieczną, może wywoływać skutki uboczne lub alergię.
/ 13.04.2021 13:50
glikol polietylenowy fot. Adobe Stock

Spis treści:

  1. Czym jest glikol polietylenowy?
  2. Glikol polietylenowy w kosmetykach
  3. Glikol polietylenowy w lekach
  4. Uczulenie na glikol polietylenowy

Czym jest glikol polietylenowy?

Glikol polietylenowy, znany też jako PEG lub makrogol, to związek chemiczny szeroko stosowany w medycynie, kosmetykach i żywności. Jest związkiem bezbarwnym, bezwonnym, dobrze rozpuszczającym się. Ze względu na swoje właściwości hydrofilowe sprawdza się w utrzymywaniu wilgotności, lepkości oraz jednolitej struktury lub konsystencji preparatu.

Amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków (FDA) uznała glikol polietylenowy za substancję nietoksyczną (przy niskim wchłanianiu ogólnoustrojowym) i bezpieczną. Jednak naukowcy dostrzegają wzrost doniesień o nadwrażliwości na PEG obecny w lekach, kosmetykach, lubrykantach, środkach dentystycznych czy środkach higieny osobistej. Chociaż przypadki reakcji uczuleniowej na glikol polietylenowy występują rzadko.

Glikol polietylenowy w kosmetykach

W kosmetykach PEG może występować w:

  • kremach,
  • szamponach,
  • kolorowych kosmetykach,
  • kosmetykach dla dzieci,
  • pastach do zębów,
  • lakierach,
  • płynach do mycia,
  • dezodorantach,
  • lubrykantach,

pod nazwą: glikol polietylenoglikol, polyethylene glikol,  polyethylene oxide, poliglikol oksyetylenowy lub PEO. 

Badania pokazują, że glikol polietylenowy występujący w kosmetykach nie jest substancją szkodliwą, powinny go jednak unikać osoby ze skórą atopową i nadwrażliwą, ponieważ zdarzają się przypadki reakcji uczuleniowych.

Glikol polietylenowy w lekach

W medycynie i farmakologii glikol polietylenowy ma bardzo szerokie zastosowanie. Pod nazwą makrogol znany jest głównie jako środek przeczyszczający. Jest przyjmowany przy zaparciach oraz w celu oczyszczenia jelita do kolonoskopii.

PEG może być również obecny w :

  • tabletkach przeciwbólowych bez recepty,
  • lekach przeciwzapalnych,
  • lekach przeciwhistaminowych,
  • kremach i maściach,
  • szczepionkach,
  • środkach antykoncepcyjnych,
  • lekach onkologicznych,
  • czopkach,
  • hydrożelach.

PEG jest używany w medycynie jako substancja pomocnicza. Może pełnić funkcję nośnika leku lub związku łączącego cząsteczki (np. leku z białkiem człowieka), dzięki czemu osiągany jest cel terapii. Służy m.in. do powlekania związków wektorowych, np. wirusów, po to, aby układ odpornościowy ich nie dezaktywował albo aby nie stały się toksyczne. Ma też wiele innych zastosowań.

Należy wspomnieć, że glikol polietylenowy przyjmowany doustnie może powodować działania niepożądane, takie jak:

Uczulenie na glikol polietylenowy

Chociaż są to rzadkie przypadki, glikol polietylenowy może wywołać reakcję uczuleniową, w tym wstrząs anafilaktyczny, który jest stanem zagrożenia życia.

Objawy alergii na glikol polietylenowy pojawiają się w ciągu minut lub po kilku–kilkunastu godzinach od kontaktu z alergenem. Zaniepokoić powinny takie sygnały, jak:

  • świąd,
  • kichanie,
  • przyspieszona praca serca,
  • nudności,
  • zaczerwienie twarzy,
  • wysypka na ciele.

W razie wystąpienia jakichkolwiek skutków ubocznych czy objawów wskazujących na nadwrażliwość na glikol polietylenowy, należy przerwać stosowanie substancji oraz zgłosić się do lekarza. Zalecane jest wykonanie testów alergologicznych, które potwierdzą lub wykluczą uczulenie.  

Źródła:
K. Wylon, S. Dölle, M. Worm, Polyethylene glycol as a cause of anaphylaxis, Allergy, Asthma & Clinical Immunology, https://doi.org/10.1186/s13223-016-0172-7
serwis Drugs.com,
S. Moore, What is Polyethylene Glycol (PEG)?, www.news-medical.net

Więcej na podobny temat:
5 znaczących błędów przy przyjmowaniu antybiotyków
Jakich leków przeciwbólowych nie można łączyć, a jakie można
Amantadyna – zastosowanie, dawkowanie, działania niepożądane. Co wiemy o leczeniu COVID-19 amantadyną?
Jak prawidłowo wykonać zastrzyk w brzuch z heparyny (Clexane, Neoparin)? [VIDEO]
Kiedy nie można szczepić się przeciwko COVID-19?
Skutki uboczne po szczepionce przeciw COVID-19

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!