Dieta antyhistaminowa pozwala pozbyć się objawów nietolerancji histaminy, które są podobne do alergii. Dieta antyhistaminowa polega na ścisłym stosowaniu jadłospisu wykluczającego produkty bogate w histaminę i uwalniające histaminę z komórek, na podstawie tabeli produktów. Warto prowadzić dzienniczek żywieniowy i obserwować, jakie produkty wywołują najwięcej objawów nietolerancji. Sprawdź, co można jeść na diecie antyhistaminowej, a czego lepiej unikać.

WIDEO

player placeholder

Spis treści:

  1. Histamina i nietolerancja histaminy, a dieta antyhistaminowa
  2. Dieta antyhistaminowa - co to jest?
  3. Zasady diety antyhistaminowej
  4. Produkty polecane i niepolecane w diecie antyhistaminowej - tabela
  5. Produkty działające prohistaminowo i antyhistaminowo
  6. Gotowanie na diecie antyhistaminowej
  7. Jadłospis z przepisami w diecie antyhistaminowej

Histamina i nietolerancja histaminy, a dieta antyhistaminowa

Żeby zrozumieć dobrze, na czym polega dieta antyhistaminowa, musisz poznać też kilka innych pojęć i dowiedzieć się, co to jest histamina i nietolerancja histaminy. Histamina to związek chemiczny zazwyczaj kojarzony z alergiami. Histamina ma jednak kilka ważnych funkcji w organizmie:

Zobacz także:
  • reguluje wydzielanie kwasu żołądkowego,
  • obkurcza naczynia i obniża ciśnienie,
  • reguluje procesy zapalne,
  • jest neurotransmiterem.

Histamina znajduje się naturalnie w wielu komórkach, głównie komórkach odpornościowych. Jeśli jej stężenie jest prawidłowe, jej obecność nie daje żadnych objawów. Problem i objawy zaczynają pojawiać się, gdy poziom histaminy jest nadmierny, a ciało nie radzi sobie z jej eliminacją. Nietolerancją histaminy nazywa się zespół objawów pojawiających się na skutek nadmiaru histaminy w organizmie. Objawia się to zazwyczaj:

  • zaczerwienieniem skóry,
  • katarem,
  • pokrzywką,
  • bólami stawów,
  • mdłościami,
  • bólami głowy.

Nietolerancja histaminy dotyka w większości kobiety w kwiecie wieku. Istnieje duży problem z dokładną diagnozą nietolerancji histaminy, przeprowadza się ją najczęściej, obserwując symptomy choroby. Najlepszą metodą walki z nietolerancją histaminy jest opracowanie indywidualnej diety antyhistaminowej w oparciu o dzienniczek żywieniowy.

Dieta antyhistaminowa - co to jest?

Dieta antyhistaminowa to zespół zaleceń dotyczących wyboru produktów żywieniowych, który ma ograniczać nadmierne gromadzenie się histaminy w organizmie.

Żeby prowadzić dietę antyhistaminową, nie wystarczy po prostu unikać produktów bogatych w histaminę. Wiele produktów spożywczych ma działanie wyzwalające histaminę z komórek. Nie dostarczają one histaminy same w sobie, ale pobudzają komórki do jej wydzielania. Skutek jest ten sam: więcej histaminy poza komórkami prowadzi do objawów nietolerancji histaminy.

Dieta antyhistaminowa polega więc na:

  • unikaniu produktów dostarczających histaminy (endogennej),
  • unikaniu produktów wyzwalających histaminę z komórek (egzogennej),
  • unikaniu produktów, które zawierają histaminę i promują jej wytwarzanie (np. alkoholu),
  • unikania produktów blokujących aktywność enzymu DAO (głównie wszystkich produktów zawierających kofeinę).

Naturalnie histaminę rozkłada enzym zwany DAO (Diamine Oxidase). Jest on odpowiedzialny za rozłożenie histaminy z pożywienia. To, jak efektywnie i wydajnie działa enzym jest zależne od:

  • genów,
  • stosowanej diety,
  • ogólnego zdrowia organizmu,
  • zdrowia jelita,
  • alergie,
  • czas w roku (jest to zależne też od kalendarza pylenia),
  • przyjmowanych leków: np. leków przeciwbólowych, antydepresantów,
  • poziomu estrogenów.

Z powodu zmiennej aktywności tego enzymu, który rozprawia się z nadmiarem histaminy w organizmie, nietolerancja histaminy może pojawić się w jakimś momencie życia, ale też zaniknąć. Nie jest to zaburzenie wrodzone, ani stałe. Lekarz może zdecydować też o przepisaniu specjalnych leków regulujących aktywność DAO.

Zasady diety antyhistaminowej

Zasady przeprowadzenia diety antyhistaminowej są jasne: trzeba zidentyfikować produkty i ich dawki, które wywołują objawy. Nie musisz całkiem wykluczać produktów zawierających histaminę na zawsze. Dieta eliminacyjna w nietolerancji histaminy pozwoli i ocenić indywidualną tolerancję na histaminę.

Dietę antyhistaminową najlepiej prowadzić pod okiem doświadczonego dietetyka. Najczęściej opracowuje się ją na podstawie szczegółowego dzienniczka żywieniowego, w którym masz opisywać wszystkie zjadane i wypijane produkty.

Dodatkowo masz za zadanie notować wszelkie objawy nietolerancji, które zauważasz. Po analizie można wskazać produkty i ich dawki, które najbardziej wywołują u ciebie objawy związane z nietolerancją histaminy.

Dietę antyhistaminową zaczynasz od wyeliminowania wszystkich produktów wwalających histaminę i bogatych w histaminę (znajdziesz je w tabeli poniżej). Po całkowitym ustaniu objawów możesz przejść do kolejnych faz i rozszerzać ją o przeciwwskazane wcześniej produkty, jednocześnie dokładnie obserwując swoje objawy.

Ogólnie zasady początkowej fazy diety antyhistaminowej to:

  • Przygotowuj posiłki na świeżo domu. Poziom histaminy w jedzeniu wzrasta wraz z czasem, który upłynął od przygotowania posiłku.
  • Wystrzegaj się fast foodów.
  • Wyeliminuj dojrzewające sery, dojrzewające szynki i wszystkie podobne produkty.
  • Wyklucz alkohol, a w szczególności whisky, wino i piwo.
  • Unikaj kiszonek i fermentowanych produktów. Choć naturalne probiotyki są zdrowe, zawierają dużo histaminy.
  • Nie sięgaj po ryby w puszkach, ryby marynowane i wędzone. Większość owoców morza i ryb jest przeciwwskazana. Wyjątkiem są te, które są bardzo świeże i nie masz co do tego wątpliwości.

Ogółem mówiąc, wszystkie świeże produkty mają mniej histaminy, niż przetworzone (nawet w zdrowy sposób). Wszystkie kiszonki, jogurty, kefiry i marynowane jedzenie, ma więcej histaminy, niż świeże.

produkty-bogate-w-histamine-2482927-b95e9a9
fot. Produkty bogate w histaminę/ Adobe Stock, vasanty

Produkty polecane i niepolecane w diecie antyhistaminowej - tabela

Poniższa tabela może stanowić dla ciebie wskazówkę przy wybieraniu produktów, jeśli jesteś na diecie antyhistaminowej.

produkty-zakazane-w-diecie-antyhistaminowej-2482954-c88d6ee
fot. Produkty zakazane w diecie antyhistaminowej - wyzwalacze histaminy/ Adobe Stock, Brigitte Bonaposta

Produkty działające prohistaminowo i antyhistaminowo

Oprócz tabeli dzielącej produkty na polecane i przeciwwskazane warto rozróżniać też konkretne produkty działające prohistaminowo i antyhistaminowo.

Związki uwalniające histaminę

Do najbardziej popularnych i najmocniej działających związków wyzwalających histaminę, należą:

  • pomidory, awokado i brukselka,
  • fermentowane produkty sojowe: sos sojowy, tempeh i inne,
  • kiełki pszenicy i olej z kiełków pszenicy,
  • skorupiaki i owoce morza,
  • czekolada i kakao,
  • kiszonki,
  • alkohol,
  • truskawki, banany, ananasy i cytrusy,
  • ocet.

Produkty działające antyhistaminowo

Niektóre produkty są jednak bardzo pomoce w diecie antyhistaminowej i pomagają pozbywać się nadmiaru histaminy w organizmie. To wszystkie pokarmy bogate w:

  • witaminę C,
  • witaminę D,
  • kwarcytynę,
  • kurkuminę,
  • witaminy z grupy B (szczególnie B6),

Produkty antyhistaminowe to na przykład:

  • rukiew wodna (najzdrowsze warzywo świata!),
  • cebula,
  • jabłka,
  • borówki,
  • świeże zioła: tymianek, rumianek
  • świeży imbir
  • świeża kurkuma

Gotowanie na diecie antyhistaminowej

Dieta antyhistaminowa to nie tylko dostosowanie się do produktów przedstawionych w tabelce. Stosuj się do ważnych zasad w kuchni, by uniknąć nagromadzenia histaminy i objawów nietolerancji:

  • gotuj w domu;
  • staraj się gotować na jeden, maksymalnie 2 dni, unikaj jedzenia produktów, które stoją dłużej w lodówce;
  • trzymaj się dokładnie opisanych na opakowaniach dat ważności produktów;
  • czytaj etykiety w poszukiwaniu informacji, w jakim czasie dany produkt musi zostać zużyty po otwarciu;
  • dbaj o to, by posiłek by prawidłowo przechowywany: jeśli zabierasz lunch do pracy, korzystaj z torby termicznej;
  • unikaj kupowania przecenionych produktów z kończącą się datą ważności, szczególnie ryb i nabiału.

Jadłospis z przepisami w diecie antyhistaminowej

Oto przykładowy dzień jadłospisu diety antyhistaminowej, z którego możesz skorzystać. Zainspiruj się przedstawionymi przepisami diety antyhistaminowej do przygotowania własnych dań.

Śniadanie diety antyhistaminowej - owsianka

Składniki:

  • 60 g płatków owsianych,
  • garść borówek,
  • szklanka napoju ryżowego,
  • 25 g nasion słonecznika.

Sposób przygotowania:

  1. Ugotuj płatki owsiane na napoju ryżowym. Dodaj borówki.
  2. Posyp owsiankę słonecznikiem.

sniadanie-diety-antyhistaminowej-2482953-030a254
fot. Owsianka - śniadanie w diecie antyhistaminowej/ Adobe Stock, Stephanie Frey

Drugie śniadanie diety antyhistaminowej - sałatka z burakami

Składniki:

  • ugotowany batat,
  • 2 buraki,
  • garść świeżego tymianku,
  • łyżka oliwy z oliwek,
  • łyżka świeżo mielonego siemienia lnianego,
  • świeża pierś z kurczaka.

Sposób przygotowania:

  1. Obsmaż pierś z kurczaka na oliwie z oliwek (możesz obtoczyć ją najpierw w ziołach).
  2. Pokrój batata i buraki w kostkę.
  3. Dodaj pokrojoną pierś z kurczaka.
  4. Posyp sałatkę siemieniem lnianym i polej oliwą z oliwek.

drugie-sniadanie-diety-antyhistaminowej-2482952-c690e84
fot. Sałatka z batatem i burakiem - drugie śniadanie diety antyhistaminowej/ Adobe Stock, vaaseenaa

Obiad diety antyhistaminowej- komosa z dodatkami

Składniki:

  • udko kurczaka,
  • kilka różyczek brokuła,
  • 80 g komosy ryżowej,
  • garść bazylii,
  • łyżka oliwy z oliwek,
  • zioła prowansalskie,
  • cebula.

Sposób przygotowania:

  1. Upiecz udka z kurczaka zamarynowane w ziołach prowansalskich i oliwie.
  2. Ugotuj komosę ryżową i brokuły.
  3. Zblenduj oliwę z oliwek z bazylią tworząc sos.
  4. Wymieszaj komosę, cebulę pokrojoną w piórka i kawałki brokuła.
  5. Polej sosem bazyliowym. Podawaj z pieczonym kurczakiem.

obiad-diety-antyhistaminowej-2482950-b909d4b
fot. Komosa ryżowa z brokułem - obiad diety antyhistaminowej/ Adobe Stock, Ramon Grosso

Kolacja diety antyhistaminowej - zupa antyhistaminowa

Składniki:

  • batat,
  • 200 ml mleczka kokosowego,
  • 3 ząbki czosnku,
  • cebula,
  • 3 cm imbiru,
  • łyżka oleju rzepakowego,
  • garść natki pietruszki,
  • szczypta kurkumy.

Sposób przygotowania:

  1. Pokrój batata w kostkę.
  2. W garnku rozgrzej olej. Dodaj cebulę pokrojoną w piórka. Podsmaż ją do zeszklenia. Dodaj czosnek.
  3. Dodaj tarty imbir, kurkumę i podsmaż chwilę.
  4. Dodaj batata i szklankę wody.
  5. Gotuj do zmięknięcia batata.
  6. Zalej mleczkiem kokosowym i zagotuj.
  7. Zblenduj zupę. Możesz doprawić ją do smaku czosnkiem, imbirem, kurkumą, solą i świeżymi ziołami.

zupa-antyhistaminowa-2482949-c082279
fot. Zupa antyhistaminowa - z batatów i przeciwzapalnych przypraw/ Adobe Stock, annapustynnikova

Źródła:

Jiang R, Jacobs DR Jr, Mayer-Davis E, Szklo M, Herrington D, Jenny NS, Kronmal R, Barr RG. Nut and seed consumption and inflammatory markers in the multi-ethnic study of atherosclerosis. Am J Epidemiol. 2006 Feb 1;163(3):222-31. doi: 10.1093/aje/kwj033. Epub 2005 Dec 15. PMID: 16357111.

Wantke F, Götz M, Jarisch R. Histamine-free diet: treatment of choice for histamine-induced food intolerance and supporting treatment for chronic headaches. Clin Exp Allergy. 1993 Dec;23(12):982-5. doi: 10.1111/j.1365-2222.1993.tb00287.x. PMID: 10779289.
Hrubisko M, Danis R, Huorka M, Wawruch M. Histamine Intolerance-The More We Know the Less We Know. A Review. Nutrients. 2021 Jun 29;13(7):2228. doi: 10.3390/nu13072228. PMID: 34209583; PMCID: PMC8308327.
Schnedl WJ, Enko D. Histamine Intolerance Originates in the Gut. Nutrients. 2021 Apr 12;13(4):1262. doi: 10.3390/nu13041262. PMID: 33921522; PMCID: PMC8069563.
Comas-Basté O, Sánchez-Pérez S, Veciana-Nogués MT, Latorre-Moratalla M, Vidal-Carou MDC. Histamine Intolerance: The Current State of the Art. Biomolecules. 2020 Aug 14;10(8):1181. doi: 10.3390/biom10081181. PMID: 32824107; PMCID: PMC7463562.
Maintz L, Novak N. Histamine and histamine intolerance. Am J Clin Nutr. 2007 May;85(5):1185-96. doi: 10.1093/ajcn/85.5.1185. PMID: 17490952.

Czytaj także:
Warzywo, które oczyszcza żyły i tętnice istnieje. 6 grup warzyw polecanych przeciw miażdżycy
Oto warzywa, które rujnują wątrobę nawet zdrowych osób. Ważny jest jeden szczegół
Jakie owoce mają najwięcej witaminy C? Lista TOP 10 naprawdę zaskakuje